İnceleme Makalesi

ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER

Cilt: 16 Sayı: 2 30 Temmuz 2025
PDF İndir
TR EN

ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER

Öz

Adölesan dönem beden algısı açısından en çok çalışılan konulardan birisidir. Fiziksel ve mental sağlık sonuçları da olan olumsuz beden algısı adölesan dönem için önemli bir halk sağlığı sorunudur. Araştırmalar kız çocuklar gibi erkek çocuklarında görünüşlerinden daha fazla memnuniyetsiz olduklarını işaret etmektedir. Çocukluktan erişkinliğe geçişte fiziksel değişimle görünüşlerinin değişmesi, özellikle adölesan kızlarda beden algısının daha olumsuz olmasına neden olmaktadır. Kız çocuklar zayıf olmak için sağlıksız diyetler uyguladıklarında yeme bozukluğuna veya obezite ortaya çıkmaktadır. Erkekler ise kaslı olmak istedikleri için sağlık açısından tehlikeli olabilen steroidleri kullanmaktadırlar. Bu dönemde beden algısında kızların vücut ağırlığı ve erkeklerin boy uzunluğu ve kaslılık rol oynamaktadır. Hatalı beden algısı yeme bozukluğuna neden olabilmektedir bu nedenle adölesanların kilo endişelerinin giderebilmeleri için fiziksel aktiviteye katılmaları teşvik edilmelidir. Yapılan araştırmalar, akranlarla kilo konuşmalarının beden hoşnutsuzluğunu ve diyet yapma isteğini artırdığını, ebeveynlerden ziyade akranların görüşlerinin daha fazla önemsendiğini göstermektedir. Ebeveynler çocuklarının fazla kilolu olmasını sağlıklı olmalarıyla ilişkilendirirken akranların takındığı tavır alay etmek ya da zorbalamak olabilmektedir. Beden takdiri, olumlu beden algısının geliştirilmesi ve başkalarının bedenleri hakkında farkındalık yaratabilecek müdahale programlarının beden algısını olumlu yönde değiştirebileceğine dikkat çekilmektedir. Mevcut makale adölesan dönemde beden algısı ve ilişkili faktörleri ele almaktadır. Olumlu beden algısının erken yaşlarda oluşması için yapılan müdahalelere vurgu yaparak ve çalışmaların önerilerini birleştirerek adölesan dönem kırılganlığına dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aşçı, F., Gökmen, H., Tiryaki, G., & Aşçı, A. (1997). Self concept and body image of Turkish high school male athletes and nonathletes. Adolescence, 33(128), 730-740.
  2. Aslan, H., & Koç, Z. (2018). Ortaokul öğrencilerinin beden imajı ve sosyal kaygı düzeyleri. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 4(3), 65-77.
  3. Aygör, N. (2010). 12-14 yaş grubu ergenlerde beden bölgelerinden ve özelliklerinden hoşnut olma durumu ve beden imajının değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Haliç Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  4. Bacchini, D., Licenziati, M. R., Affuso, G., Garrasi, A., Corciulo, N., Driul, D. … & Valerio, G. (2017). The interplay among BMI z-score, peer victimization, and self-concept in outpatient children and adolescents with overweight or obesity. Childhood Obesity, 13(3), 242-249. https://doi.org/10.1089/chi.2016.0139
  5. Becker, A. E. (2004). Television, disordered eating, and young women in Fiji: negotiating body image and identity during rapid social change. Culture, Medicine and Psychiatry, 28, 533–559. DOI: 10.1007/s11013-004-1067-5
  6. Becker, A. E., Burwell, R. A., Gilman, S.E., Herzog, D. B., & Hamburg P. (2002). Eating behaviors and attitudes following prolonged television exposure among ethnic Fijian. Adolescent Girls. The British Journal of Psychiatry, 180, 509-514. https://doi.org/10.1192/bjp.180.6.509
  7. Becker, A. E., Fay, K., Agnew-Blais, J., Guarnaccia, P. M., Striegel-Moore, R. H., & Gilman, S. E. (2010). Development of a measure of "acculturation" for ethnic Fijians: methodologic and conceptual considerations for application to eating disorders research. Transcultural psychiatry, 47(5), 754–788. https://doi.org/10.1177/1363461510382153
  8. Brokhoff, M., Mussap, A. J., Mellor, D., Skouteris, H., Ricciardelli, L. A., McCabe, M. P., & Fuller-Tyszkiewicz, M. (2012). Cultural influences on body dissatisfaction, body change behaviours, and disordered eating of Japanese adolescents. Asian Journal of Social Psychology, 15, 238-248. https://doi.org/10.1111/j.1467-839X.2012.01379.x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fiziki Antropoloji

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

21 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Önal, S. (2025). ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 436-447. https://izlik.org/JA36RG69KF
AMA
1.Önal S. ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER. AUSOBILD. 2025;16(2):436-447. https://izlik.org/JA36RG69KF
Chicago
Önal, Sibel. 2025. “ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2): 436-47. https://izlik.org/JA36RG69KF.
EndNote
Önal S (01 Temmuz 2025) ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 2 436–447.
IEEE
[1]S. Önal, “ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER”, AUSOBILD, c. 16, sy 2, ss. 436–447, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36RG69KF
ISNAD
Önal, Sibel. “ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16/2 (01 Temmuz 2025): 436-447. https://izlik.org/JA36RG69KF.
JAMA
1.Önal S. ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER. AUSOBILD. 2025;16:436–447.
MLA
Önal, Sibel. “ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 2, Temmuz 2025, ss. 436-47, https://izlik.org/JA36RG69KF.
Vancouver
1.Sibel Önal. ADÖLESAN DÖNEMDE BEDEN ALGISI VE SOSYO-KÜLTÜREL ETKENLER. AUSOBILD [Internet]. 01 Temmuz 2025;16(2):436-47. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36RG69KF