Araştırma Makalesi

Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi

Cilt: 22 Sayı: 1 27 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi

Öz

Otel işletmelerinde yaşanan etik dışı olaylar ve sonuçları akademide ilgi çekici konular arasındadır. Bilgi uçurma davranışı, etik dışı davranışların önlenmesi çabalarında kritik bir role sahiptir. Bu çalışmanın amacı otel işletmelerinde yaşanan etik dışı durumlara yönelik bilgi uçurma davranışının incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kapsamında betimleyici fenomenolojik araştırma tasarımı kullanılmıştır. Ölçüt örneklem tekniğinin kullanıldığı araştırmada veriler 29 otel yöneticisinden görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre otel işletmelerinde hırsızlık, taciz, kişisel verilerin kullanımı, vergi kaçırma gibi yasa dışı ve etik olmayan davranışların gözlemlendiği ve bu davranışların bildirilmesi ile birlikte çalışanlarda işini kaybetme korkusu ve misillemeye uğrama gibi endişelerin olduğu görülmektedir. Ayrıca çalışanların bilgi uçurma davranışları üç alt tema düzeyinde incelenmiştir. Bu kapsamda ele alınan bulgular toplumsal normlara uyma, düzenin korunması gibi toplumsal düzeyde saygınlık isteği, iş ahlakına uygun davranma gibi kişisel düzeyde örgütsel değişim, verimliliğin artması gibi örgütsel düzeyde sunulmuştur. Çalışmanın kavramsal çerçevesi ve otel çalışanlarının bilgi uçurma davranışına yönelik bulguları, alandaki çalışmalara farklı bir bakış açısı sunmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın genel sonuçları: Çalışanların etik olmayan davranışları bildirme konusunda çeşitli çekinceler taşıdığını, örgütsel düzeyde açık politikaların gerekliliğini ve etik ihlalleri önlemeye yönelik çeşitli önerilerin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Dışı Davranış, bilgi uçurma davranışı, otel çalışanları

Etik Beyan

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, 03.11.2023 karar tarihi, Protokol No : 230095 Karar No : 91

Kaynakça

  1. Abdelaal, E. ve Wageeh Nafei, W. (2022). The impact of hotel employees’ ethical awareness on their whistleblowing intentions: the role of cultural values as a moderator. Journal of The Faculty of Tourism And Hotels-University of Sadat City, 6(2), 2.
  2. Aktan, C. C. (2006). Organizasyonlarda yanlış uygulamalara karşı bir sivil erdem, ahlaki tepki ve vicdani ret davranışı: Whistleblowing. Mercek Dergisi, 1-13.
  3. Arroyo, P., Berger, L. ve Smaili, N. (2024). Navigating between control and trust: the whistleblowing mindset. Journal of Business Ethics, 1-17.
  4. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
  5. Baltacı, A., ve Balcı, A. (2017). Bilgi uçurmanın nedenleri: Nitel bir çalışma. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(1), 53-66.
  6. Cross, F. B. ve Tiller, E. H. (1998). Judicial partisanship and obedience to legal doctrine: whistleblowing on the federal courts of appeals. Yale Law Journal, 107(7), 2155‐2176.
  7. Çiçeklioğlu, H. ve Kale A., (2021). Örgütsel sağlığın lider-üye etkileşimi ve whistleblowing üzerindeki etkisi: otel işletmelerinde bir alan araştırması, Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 13 (25), 466-483.
  8. Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (1987). The support of autonomy and the control of behavior. Journal of personality and social psychology, 53(6), 1024.
  9. Demiray, G. (2023). Bilgi uçurma (whistleblowing) algısına yönelik otel işletmelerinde bir araştırma. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(11) 636-654.
  10. Dimitriou, C. K. ve Ducette, J. P. (2018). An analysis of the key determinants of hotel employees' ethical behavior. Journal of Hospitality and Tourism Management, 34, 66-74.

Kaynak Göster

APA
Çaprak, D., & Ayazlar, G. (2025). Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 22(1), 212-229. https://doi.org/10.24010/soid.1580852
AMA
1.Çaprak D, Ayazlar G. Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi. SOİD. 2025;22(1):212-229. doi:10.24010/soid.1580852
Chicago
Çaprak, Doğan, ve Gökhan Ayazlar. 2025. “Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi”. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi 22 (1): 212-29. https://doi.org/10.24010/soid.1580852.
EndNote
Çaprak D, Ayazlar G (01 Mart 2025) Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi 22 1 212–229.
IEEE
[1]D. Çaprak ve G. Ayazlar, “Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi”, SOİD, c. 22, sy 1, ss. 212–229, Mar. 2025, doi: 10.24010/soid.1580852.
ISNAD
Çaprak, Doğan - Ayazlar, Gökhan. “Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi”. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi 22/1 (01 Mart 2025): 212-229. https://doi.org/10.24010/soid.1580852.
JAMA
1.Çaprak D, Ayazlar G. Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi. SOİD. 2025;22:212–229.
MLA
Çaprak, Doğan, ve Gökhan Ayazlar. “Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi”. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, c. 22, sy 1, Mart 2025, ss. 212-29, doi:10.24010/soid.1580852.
Vancouver
1.Doğan Çaprak, Gökhan Ayazlar. Otel İşletmelerinde Etik Dışı Davranışlara Yönelik İçsel Bilgi Uçurma Davranışının Fenomenolojik İncelenmesi. SOİD. 01 Mart 2025;22(1):212-29. doi:10.24010/soid.1580852