Kaybolan Destinasyonlar Üzerinden Son Şans Turizmi Literatürünün Bibliyometrik Haritalanması
Öz
Bu çalışmanın amacı; iklim değişikliği, çevresel bozulma ve insan baskıları nedeniyle fiziksel, ekolojik veya kültürel bütünlüğünü yitirme riski taşıyan kaybolan destinasyonlar bağlamında son şans turizmi literatürünü bibliyometrik yöntemlerle incelemektir. Mevcut çalışmalar vaka analizleri ve normatif tartışmalara odaklanmakta; bilgi üretimini bütüncül biçimde ele alan araştırmalar sınırlıdır. Bu boşluğu gidermek için, 1999–2025 arası Web of Science'ta yayımlanan 190 yayın VOSviewer ile analiz edilmiştir. Bulgular, literatürün 2016 sonrası ivme kazandığını; kutup bölgeleri, iklim değişikliği, sürdürülebilirlik ve çevresel kırılganlık temaları etrafında yoğunlaştığını; belirli yazarlar, ülkeler (Kanada, ABD) ve dergiler (Annals of Tourism Research) kümelerinde evrildiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Son Şans Turizmi, İklim Değişikliği, Kaybolan Destinasyonlar, Bibliyometrik Analiz.
Kaynakça
- Abrahams, Z., Hoogendoorn, G. ve Fitchett, J. M. (2022), “Glacier Tourism and Tourist Reviews: An Experiential Engagement with the Concept of ‘Last Chance Tourism’”, Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 22 (1), ss. 1–14.
- Abramo, G., D’Angelo, C. A. ve Caprasecca, A. (2009), “Allocative Efficiency in Public Research Funding: Can Bibliometrics Help?”, Research Policy, 38 (1), ss. 206–215.
- Bağçı, E. ve Deliormanlı, A. (2020), “Göç Turizmi (Diaspora), Son Şans Turizmi (Last Chance), Oyuncak Turist (Toy Tourist) Kavramlarının Türkiye’deki Turizm Akademisyenleri ve İşletmecileri Açısından Bilinirliğine Dair Bir Araştırma”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (102), ss. 309–322.
- Barton, B. ve Goh, E. (2025), “Last Chance Tourism: A Systematic Literature Review and Future Research Directions”, Tourism Management Perspectives, 57, 101361, ss. 1–12.
- Blanchard, E. M. (2024), Creating a Discursive Ecosystem for a Climate Change Affected Tourism Destination: Co-Evolutionary Neoliberal Interactions Between the Tourism, Managerial and Scientific Discourses, Yüksek Lisans Tezi, Université du Québec à Montréal, Tourism Development, Montréal.
- Bobyleva, A. (2011), “Sustainability of Last-Chance Tourism”, https://www.preservearticles.com/essay/sustainability-of-last-chance-tourism/27472 (Erişim: 06.01.2026).
- Bunakov, O. A., Zaitseva, N. A., Larinova, A. A., Zigern-Korn, N. V., Zhukova, M. A., Zhukov, V. A. ve Chudnovskiy, A. D. (2018), “Development Perspectives of ‘Last Chance Tourism’ as One of the Directions of Ecological Tourism”, Ekoloji, 27 (106), ss. 441–447.
- Cajiao, D., Leung, Y.-F., Larson, L. R., Tejedo, P. ve Benayas, J. (2022), “Tourists’ Motivations, Learning and Trip Satisfaction Facilitate Pro-Environmental Outcomes of the Antarctic Tourist Experience”, Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 37, ss. 1–13.
- Chakraborty, A. (2024), “Emplacing Ecological Grief in Last Chance Tourism: Cryospheric Change and Travel in the Arctic”, Tourism Hospitality, 5 (2), ss. 506–520.
- Coghlan, A. (2012), “Last Chance Tourism on the Great Barrier Reef”, İçinde H. Lemelin, J. Dawson ve E. J. Stewart (Editörler), Last Chance Tourism: Adapting Tourism Opportunities in a Changing World, ss. 133–149, London: Routledge.