Bilişsel Uyumsuzluk Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Sweeney ve arkadaşlarının (2000) karar sonrası uyumsuzluğun duygusal ve bilişsel yönlerini ölçmek için geliştirdikleri Bilişsel Uyumsuzluk Ölçeği üç faktörlü bir yapı altında toplam 12 maddeden oluşmaktadır. Çalışmanın amacı, bu ölçeği Türkçe literatüre kazandırmaktır. Ölçek konaklama satın alımı yapan 290 (146 kadın, 144 erkek) otel müşterisine uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda toplam açıklanan varyansın %77,7 olduğu ve maddelerin üç alt boyut altında toplandığı saptanmıştır. Bu alt boyutlar; duygusal uyumsuzluk, satın almada akılcılık ve kandırılma endişesidir. Ölçeğin yapı geçerliliğini sağlamak için uygulanan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda üç boyutlu bu yapının iyi uyum verdiği bulunmuştur. Ölçeğin güvenirlik analizi sonucunda iç tutarlılık katsayısı 0,93’tür. Duygusal boyut için iç tutarlılık katsayısı 0,87; satın almada akılcılık ve kandırılma endişesi boyutları için ise 0,91’dir. Bilişsel Uyumsuzluk Ölçeğinin Türkçe formunun kabul edilebilir değerlerde güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduğu söylenebilir. Ülkemizde, satın alma ile ilgili deneyimler konusunda yapılacak araştırmalarda bu tür ölçeklere gereksinim vardır ve ölçeğin bu bağlamda yapılacak araştırmalarda kullanılabileceği umulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Bilişsel Uyumsuzluk,Ölçek Uyarlaması,Cognitive Dissonance,Leon Festinger
Kaynakça
- Bolia, B., Jha, S. ve Jha, M. K. (2016), "Cognitive dissonance: a review of causes and marketing implications", Researchers World, 7(2), ss. 63-76.
- Bryman A. ve Cramer D. (2001), Quantitative Data Analysis with SPSS Release 10 for Windows: A Guide for Social Scientists, London: Routledge.
- Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Kahveci, Ö. ve Demirel, F. (2004), "Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeğinin Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması", Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 4(2), ss. 207-239.
- Festinger, L. (1957), A theory of cognitive dissonance, Evanston, IL: Row & Peterson.
- Fornell, C. ve Larcker, D. F. (1981), "Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error", Journal of Marketing Research, 18, ss. 39-50.
- Gözüm, S. ve Aksayan, S. (2003), "Kültürlerarası Ölçek Uyarlaması İçin Rehber II: Psikometrik Özellikler ve Kültürlerarası Karşılaştırma", Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 5(1), ss. 3-14.
- Hair, J. F., Anderson, R. E., Babin, B. J. ve Black, W. C. (2010), Multivariate Data Analysis: A Global Perspective (Vol. 7), Upper Saddle River, NJ: Pearson.
- Hunt, S. D. (1970), "Post-transaction communications and dissonance reduction", The Journal of Marketing, 34(3), ss. 46-51.
- Koller, M. ve Salzberger, T. (2007), "Cognitive Dissonance as a Relevant Construct Throughout The Decision-Making and Consumption Process-An Empirical Investigation Related to a Package Tour", Journal of Customer Behaviour, 6(3), ss. 217-227.
- Kotler, P. ve Armstrong, G. (2012), Principles of marketing, 14. Baskı, New Jersey: Pearson Int. Edt.