Ziyaretçi Deneyimleri Üzerine Nitel Bir Araştırma: Göbekli Tepe Örneği

Visitor experience varies according to how museums are perceived by visitors. The positive / negative factors perceived during museum visits are considered important factor in forming museum experiences. The research was carried out in order to determine the positive / negative factors that affect the museum experience of the visitors. In this context, the comments made about Göbekli Tepe Open Air Museum on the TripAdvisor website were reviewed. Visitor experiences for the museum consist of online commentary from 2018-2020. A total of 255 comments, including the evaluations of the participants about the museum experience, were subjected to content analysis. The data obtained as a result of the analysis were analyzed using the MAXQDA program. As a result of the research, findings about positive experience were obtained in sixsub-categories of Göbekli Tepe Open Air Museum: ‘use of technology, artifacts and finds, protection and maintenance, museum house, in-site transportation, museum card’. The factors that negatively affect the museum experience of the visitors are explained in six sub-categories: ‘museum entrance fee, information in the area, excavation and visit area, regulations for the disabled, ticket booth, souvenir and cafe’. As a result of the findings obtained from the research, various suggestions were developed for the relevant institutions and organizations.

Ziyaretçi deneyimi müzelerin nasıl algılandığına göre değişiklik göstermektedir. Müze ziyaretleri sırasında algılanan olumlu/olumsuz unsurlar müze deneyimlerinin oluşmasında önemli görülmektedir. Araştırma, ziyaretçilerin müze deneyimini etkileyen olumlu/olumsuz unsurları belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, Trip Advisor internet sitesinde Göbekli Tepe Açık Hava Müzesi ile ilgili yapılmış 2018- 2020 yılları arasındaki çevrimiçi yorumlar incelenmiştir. Katılımcıların müze deneyimine ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı toplam 255 yorum içerik analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda elde edilen veriler MAXQDA programından yararlanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda Göbekli Tepe Açık Hava Müzesi’nin ‘teknoloji kullanımı, eserler ve buluntular, koruma ve bakım, müze evi, alan içi ulaşım, müze kart’ olmak üzere toplam altı alt kategoride olumlu deneyime yönelik bulgular elde edilmiştir. Ziyaretçilerin müze deneyimini olumsuz etkileyen unsurlar ise ‘müze giriş ücreti, alan içi bilgilendirme, kazı ve ziyaret alanı, engellilere yönelik düzenlemeler, bilet gişesi, hediyelik eşya ve kafe’ olmak üzere altı alt kategoriyle açıklanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular neticesinde ilgili kurum ve kuruluşlara çeşitli öneriler geliştirilmiştir.