Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması

Ayşen Coşkun

Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması

Öz

Amaç – Bu araştırmanın amacı hanehalkı atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemleri bir çatı altında sunmak ve gelecek araştırmalar için veri toplama yöntemlerine göre verilecek kararları bütüncül bir şekilde tartışmaktır. Tasarım/metodoloji/yaklaşım – Araştırma, hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemleri literatür taramasından yola çıkarak kavramsal olarak sınıflandırmıştır. Bulgular – Hanehalkında atık gıda ölçümü yaparken kullanılan veri toplama yöntemleri dört kategoride sınıflandırılabilir: (i) Kişisel beyan (ii) Atık ayrıştırma/atık denetimi (iii) Gözlem ve (iv) Karma. Araştırma sınırlamaları – Araştırma hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemleri sadece kavramsal olarak sınırlandırmış olup uygulama içermemektedir. Sosyal/Ekonomik/Sektörel etkiler – Gelecekteki araştırmacılar, veri toplama sürecine yönelik sunulan araştırma tasarımı kararlarını dikkate alarak daha geçerli ve güvenilir ölçümler yapabilmesine olanak sağlamaktadır. Özgünlük – Literatürde hanehalkında oluşan atık gıda ölçümlerinde kullanılabilecek yöntemlere dair bilgiler dağınık ve parça parçadır. Bu araştırmada veri toplama yöntemleri ve uygulama aşamaları bütüncül olarak ele alınarak gelecek araştırmalar için araştırma tasarım kararları her bir veri toplama yöntemi özelinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Atık gıda,Atık gıda ölçümü,Hanehalkı

Kaynakça

Aktas, E., Sahin, H., Topaloglu, Z., Oledinma, A., Huda, A. K. S., Irani, Z., Sharif, A. M., van't Wout, T. ve Kamrava, M. (2018), "A consumer behavioural approach to food waste", Journal of Enterprise Information Management, 31(5), 658-673.
Bernstad, A., La Cour Jansen, J. ve Aspegren, A. (2013), “Door-stepping as a strategy for improved food waste recycling behaviour-Evaluation of a full-scale experiment”, Resources, Conservation and Recycling, 73, 94–103.
Corrado, S., Caldeira, C., Eriksson, M., Hanssen, O. J., Hauser, H. E., van Holsteijn, F., Liu, G., Östergren, K., Parry, A., Secondi, L., Stenmarck, Å. ve Sala, S. (2019), "Food waste accounting methodologies: Challenges, opportunities, and further advancements", Global Food Security, 20, 93-100.
Dahlén, L. ve Lagerkvist, A. (2008), “Methods for household waste composition studies", Waste Management, 28(7), 1100–1112.
Di Talia, E., Simeone, M. ve Scarpato, D. (2019), “Consumer behaviour types in household food waste”, Journal of Cleaner Production, 214, 166–172.
Djekic, I., Miloradovic, Z., Djekic, S. ve Tomasevic, I. (2019), "Household food waste in Serbia–Attitudes, quantities and global warming potential", Journal of Cleaner Production, 229, 44-52.
Edjabou, M. E., Petersen, C., Scheutz, C. ve Astrup, T. F. (2016), "Food waste from Danish households: Generation and composition", Waste Management, 52, 256-268.
Elimelech, E., Ayalon, O. ve Ert, E. (2018), “What gets measured gets managed: A new method of measuring household food waste”, Waste Management, 76, 68–81.

European Commission. (2004), Methodology for the analysis of solid Waste (SWA-Tool).
European Commission. (2011), Roadmap To A Resource Efficient Europe. Brussels.
Falasconi, L., Cicatiello, C., Franco, S., Segrè, A., Setti, M. ve Vittuari, M. (2019), "Such a shame! A study on self-perception of household food waste", Sustainability, 11(1), 270.
Fami, H. S., Aramyan, L. H., Sijtsema, S. J. ve Alambaigi, A. (2019), "Determinants of household food waste behavior in Tehran city: A structural model", Resources, Conservation and Recycling, 143, 154-166.
Fanelli, R. M. (2019), “Using causal maps to analyse the major root causes of household food waste: Results of a survey among people from Central and Southern Italy”, Sustainability, 11(4), 1183.
FAO. (2019), Key facts on food loss and waste you should know!, (http://www.fao.org/save-food/resources/keyfindings/en/ adresinden erişildi).
Farr-Wharton, G., Choi, J. H.-J. J. ve Foth, M. (2014a), “Technicolouring the fridge: Reducing food waste through uses of colour-coding and cameras”, 13th International Conference on Mobile and Ubiquitous Multimedia, 48–57.
Farr-Wharton, G., Foth, M. ve Choi, J. H.-J. (2014b), “Identifying factors that promote consumer behaviours causing expired domestic food waste”, Journal of Consumer Behaviour, 13(6), 393–402.
Ghinea, C. ve Ghiuta, O. A. (2019), “Household food waste generation: Young consumers behaviour, habits and attitudes”, International Journal of Environmental Science and Technology, 16(5), 2185–2200.
Giordano, C., Piras, S., Boschini, M. ve Falasconi, L. (2018), "Are questionnaires a reliable method to measure food waste? A pilot study on Italian households", British Food Journal, 120(12), 2885-2897.
Giordano, C., Alboni, F., Cicatiello, C. ve Falasconi, L. (2019), "Do discounted food products end up in the bin? An investigation into the link between deal‐prone shopping behaviour and quantities of household food waste", International Journal of Consumer Studies, 43(2), 199-209.
Grasso, A. C., Olthof, M. R., Boevé, A. J., van Dooren, C., Lähteenmäki, L. ve Brouwer, I. A. (2019), "Socio-demographic predictors of food waste behavior in Denmark and Spain", Sustainability, 11(12), 3244.
Hebrok, M. ve Heidenstrøm, N. (2019), “Contextualising food waste prevention-decisive moments within everyday practices”, Journal of Cleaner Production, 210, 1435-1448.
Jörissen, J., Priefer, C. ve Bräutigam, K. R. (2015), “Food waste generation at household level: Results of a survey among employees of two European research centers in Italy and Germany”, Sustainability, 7(3), 2695–2715.
Katajajuuri, J. M., Silvennoinen, K., Hartikainen, H., Heikkilä, L. ve Reinikainen, A. (2014), "Food waste in the Finnish food chain", Journal of Cleaner Production, 73, 322-329.
Koivupuro, H. K., Hartikainen, H., Silvennoinen, K., Katajajuuri, J. M., Heikintalo, N., Reinikainen, A. ve Jalkanen, L. (2012), "Influence of socio‐demographical, behavioural and attitudinal factors on the amount of avoidable food waste generated in Finnish households", International Journal of Consumer Studies, 36(2), 183-191.
Langley, J., Yoxall, A., Heppell, G., Rodriguez, E. M., Bradbury, S., Lewis, R., Luxmoore, J., Hodzic, A. ve Rowson, J. (2010), "Food for thought?—A UK pilot study testing a methodology for compositional domestic food waste analysis", Waste Management & Research, 28(3), 220-227.
Lebersorger, S. ve Schneider, F. (2014), “Food loss rates at the food retail, influencing factors and reasons as a basis for waste prevention measures”, Waste Management, 34(11), 1911–1919.
McCarthy, B. ve Liu, H. B. (2017), “Food waste and the ‘green’ consumer”, Australasian Marketing Journal, 25(2), 126–132.
Move For Hunger. (2015), The environmental impact of food waste, (https://www.moveforhunger.org/the-environmental-impact-of-food-waste/ adresinden erişildi).
Parizeau, K., von Massow, M. ve Martin, R. (2015), “Household-level dynamics of food waste production and related beliefs, attitudes, and behaviours in Guelph, Ontario”, Waste Management, 35, 207–217.
Porpino, G., Parente, J. ve Wansink, B. (2015), “Food waste paradox: Antecedents of food disposal in low income households”, International Journal of Consumer Studies, 39(6), 619–629.
Richter, B. ve Bokelmann, W. (2017), “Explorative study about the analysis of storing, purchasing and wasting food by using household diaries”, Resources, Conservation and Recycling, 125, 181–187.
Roodhuyzen, D. M. A., Luning, P. A., Fogliano, V. ve Steenbekkers, L. P. A. (2017), "Putting together the puzzle of consumer food waste: Towards an integral perspective", Trends in Food Science & Technology, 68, 37-50.
Sahimaa, O., Hupponen, M., Horttanainen, M. ve Sorvari, J. (2015), "Method for residual household waste composition studies", Waste Management, 46, 3-14.
Sosna, D., Brunclíková, L. ve Galeta, P. (2019),“Rescuing things: Food waste in the rural environment in the Czech Republic”, Journal of Cleaner Production, 214, 319-330.
Stancu, V., Haugaard, P. ve Lähteenmäki, L. (2016), “Determinants of consumer food waste behaviour: Two routes to food waste”, Appetite, 96, 7–17.
van Herpen, E., van der Lans, I. A., Holthuysen, N., Nijenhuis-de Vries, M. ve Quested, T. E. (2019), "Comparing wasted apples and oranges: An assessment of methods to measure household food waste", Waste management, 88, 71-84.
van Herpen, E. ve van der Lans, I. (2019), “A picture says it all? The validity of photograph coding to assess household food waste”, Food Quality and Preference, 75, 71–77.
Visschers, V. H. M., Wickli, N. ve Siegrist, M. (2016), “Sorting out food waste behaviour: A survey on the motivators and barriers of self-reported amounts of food waste in households”, Journal of Environmental Psychology, 45, 66–78.
von Kameke, C. ve Fischer, D. (2018) “Preventing household food waste via nudging: An exploration of consumer perceptions”, Journal of Cleaner Production, 184, 32–40.
World Food Programme. (2019), Zero Hunger, (https://www.wfp.org/zero-hunger adresinden erişildi).
WRAP. (2009), Household Food and Drink Waste in the UK 2007.
Yildirim, H., Capone, R., Karanlik, A., Bottalico, F., Debs, P. ve El Bilali, H. (2016), "Food wastage in Turkey: An exploratory survey on household food waste", Journal of Food and Nutrition Research, 4(8), 483-489.
Young, C. W., Russell, S. V., Robinson, C. A. ve Chintakayala, P. K. (2018), "Sustainable retailing–influencing consumer behaviour on food waste", Business Strategy and the Environment, 27(1), 1-15.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Ayşen Coşkun ^*
0000-0001-8137-2292
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

22 Aralık 2019

Kabul Tarihi

15 Ocak 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA65RJ77XL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Coşkun, A. (2019). Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması. Pazarlama İçgörüsü Üzerine Çalışmalar, 3(2), 35-47. https://izlik.org/JA65RJ77XL

AMA

1.Coşkun A. Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması. SOMI. 2019;3(2):35-47. https://izlik.org/JA65RJ77XL

Chicago

Coşkun, Ayşen. 2019. “Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması”. Pazarlama İçgörüsü Üzerine Çalışmalar 3 (2): 35-47. https://izlik.org/JA65RJ77XL.

EndNote

Coşkun A (01 Aralık 2019) Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması. Pazarlama İçgörüsü Üzerine Çalışmalar 3 2 35–47.

IEEE

[1]A. Coşkun, “Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması”, SOMI, c. 3, sy 2, ss. 35–47, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65RJ77XL

ISNAD

Coşkun, Ayşen. “Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması”. Pazarlama İçgörüsü Üzerine Çalışmalar 3/2 (01 Aralık 2019): 35-47. https://izlik.org/JA65RJ77XL.

JAMA

1.Coşkun A. Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması. SOMI. 2019;3:35–47.

MLA

Coşkun, Ayşen. “Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması”. Pazarlama İçgörüsü Üzerine Çalışmalar, c. 3, sy 2, Aralık 2019, ss. 35-47, https://izlik.org/JA65RJ77XL.

Vancouver

1.Ayşen Coşkun. Hanehalkında atık gıda ölçümünde kullanılan yöntemlerin sınıflandırılması. SOMI [Internet]. 01 Aralık 2019;3(2):35-47. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65RJ77XL