-

Öz

Dramaturgical theory, designed in order to adapt a concrete social institution, revealed a sociological perspective form which social life in a certain area can be examined. Goffman's theory that is shaped within the boundaries of micro-sociology and moral philosophy provides the opportunity to examine face-to-face interaction and social self. In this context, the aim of the study is to adapt dramaturgical theory into the sports which are sociological institutions. While the fact that concepts Goffman uses in his theory jibe with the institution of sport (teams, athletes, spectators, performance) pave the way for adapting theory into the sports, the rules of courtesy and respect that exist in the theory's inherent is effective in revealing sports ethics on the axis of the theory . Theory also fills an important gap in terms of showing us the basics of the violence phenomenon in sports which are contrary to the nature of sports

Anahtar Kelimeler

• Symbolic Interaction, Dramaturgy, Sport Sociology, Sport Ethics, Goffman, Ego

DRAMATURJİK TEORİ EKSENİNDE SPOR

Öz

Somut bir toplumsal kuruma uyarlanabilmek amacıyla tasarlanan dramaturjik teori, belli bir alan içinde toplumsal yaşamın incelenebileceği bir sosyolojik bakış açısı ortaya koymuştur. Goffman’ın, mikro sosyolojinin ve ahlak felsefesinin sınırlarında şekillenen teorisi, yüz yüze etkileşim ile sosyal benliğin incelenmesi fırsatını verir.

Bu bağlamda çalışmanın amacı dramaturjik teorinin sosyolojik bir kurum olan spora uyarlanmasıdır. Goffman’ın teorisinde kullandığı kavramların spor kurumuyla örtüşmesi (takım, sporcu, seyirci, performans) teoriyi spora uyarlamayı kolaylaştırırken, teorinin özünde var olan nezaket ve saygı kuralları spor ahlakının teori ekseninde ortaya konulmasında etkilidir. Teori, sporun doğasına aykırı olan sporda şiddet olgusunun temellerini bize göstermesi açısından da önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sembolik Etkileşimcilik, Dramaturji, Spor Sosyolojisi, Spor Ahlakı, Goffman, Benlik

Kaynakça

1. Arnold, P. (1999). The Virtues, Moral Education, and the Practice of Sport, Quest, 51(1): 39-54.
2. Aslantürk, Z. ve Amman, M.T. (2013). Sosyoloji: Kavramlar Kurumlar Süreçler Teoriler. 9.Baskı. İstanbul: Çamlıca Yayınları.
3. Baumann, S. (1994). Uygulamalı Spor Psikolojisi, H.C. İkizler ve A. O. Özcan (Çev.). İstanbul: Alfa Yayınları.
4. Biçer, T. (2008). Doruk Performans: Başarının Zihinsel Dinamikleri, 10. Baskı. İstanbul: Beyaz Yayınları.
5. Birrell, S. (1981). Sport as Ritual: Interpretation from Durkheim to Goffman, Social Forces, 60:354- 376.
6. Bozkurt, V. (2010). Değişen Dünyada Sosyoloji: Temeller Kavramlar Kuramlar. 5. Baskı, Bursa: Ekin Yayıncılık.
7. Conte, M. (2008). Little Naked Pangs of the Self: The Real Performance of the Self and the Function of Trust in Goffman’s Action Theory. International Review of Sociology, 18(3): 375-392.
8. Coser, A. L. (2008). Sosyolojik Düşüncenin Ustaları: Tarihsel ve Toplumsal Bağlamlarında Fikirler, H. Hüler, S. Toker ve İ. Mazman (Çev.). Ankara: De Ki Basım Yayın.

9. Dumitriu Simion, D. (2011). The Relation Between Social Comparison and Coaches’ Orientation Towards Competitive Situation. AFASES, 26-28 May, Brasov, 355-360.
10. Dumitriu Luiza, D. (2012). The Community Behind Sport Competition. Redefining Community in Intercultural Context, 14-16 June, Brasov, 30-36.
11. Duyar, D. (2011). Futbol Seyircisinde Saldırganlık Davranışlarının İncelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
12. Erdemli, A. (2006). Temel Sorunlarıyla Spor Felsefesi, 2. Baskı. İstanbul: E Yayınları.
13. Esgin, A. (2005). Anthony Giddens Sosyolojisi. Ankara: Anı Yayıncılık.
14. Fichter, J. (2002). Sosyoloji Nedir. N. Çelebi (Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
15. Fisher M. B. ve Strauss A. L., (1990). Etkileşimcilik, K. Dinçer (Çev.) M. Tuncay (Ed.), Sosyolojik Çözümlemenin Tarihi içinde. Ankara.
16. Freidson, E. (1983).Celebrating Erving Goffman. Contemporary Sociology, 12(4): 359-362.
17. Freyer, H. (2012). Sosyoloji Kuramları Tarihi. M.R. Ayas (Ed.), T. Çağatay (Çev.), 2. Baskı, Ankara: Doğubatı Yayınları.
18. Giddens, A. (2005). Sosyal Teorinin Temel Problemleri: Sosyal Analizde Eylem, Yapı ve Çelişkz. Ü. Tatlıcan (Çev.). İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
19. Giddens, A. (2010). Modernite ve Bireysel Kimlik: Genç Modern Çağda Benlik ve Toplum. Ü. Tatlıcan (Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
20. Giddens, A. (2013). Sosyolojik Yöntemin Yeni Kuralları: Yorumcu Sosyolojilerin Pozitif Bir Eleştirisi. Ü. Tatlıcan ve B. Balkız (Çev.). 2. Baskı, Ankara: Sentez Yayıncılık.
21. Goffman, E. (1959). The Moral Career of the Mental Patient. Psychiatry, 22(2): 123-142.
22. Goffman, E. (2009a). Toplumsal Etkileşim ve Günlük Yaşam. Anthony Giddens (Ed.), G. Altaylar (Çev.). Sosyoloji: Başlangıç Okumaları içinde (s. 79-84). İstanbul: Say Yayınları.
23. Goffman, E. (2009b). Yüz Yüze Etkileşimin Yapısı. Anthony Giddens (Ed.), G. Altaylar (Çev.). Sosyoloji: Başlangıç Okumaları içinde (s. 85-93). İstanbul: Say Yayınları.
24. Goffman, E. (2009c). Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu. B. Cezar (Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
25. Goffman, E. (2014). Damga: Örselenmiş Kimliğin İdare Edilişi Üzerine Notlar. Ş. Geniş, L. Ünsaldı ve S.N. Ağırsanlı (Çev.). Ankara: Heretik Yayınları.
26. Gough, R. (1998). A Practical Strategy for Emphasizing Character Development in Sport and Physical Education. Journal of Physical Education. Recreation and Dance, 69(2): 18-23.
27. Hargreaves, D. (1982). The Challenge for the Comprehensive School, London: Routledge and Kegan Paul.
28. Hall, A. J. (1977). Sincerity and Politics: ‘Existentialists’ vs. Goffman and Proust. The Sociological Review, 25(3): 535-550.
29. Hogg, A.M. ve Vaughan, M.G. (2007). Sosyal Psikoloji, (Çev: İ. Yıldız ve A. Gelmez), 4. Baskı. Ankara: Ütopya Yayıncılık.
30. Kılıç, M. (2012). Etnisite ve Spor. İstanbul: Doğu Kütüphanesi Yayınları.
31. Kızılçelik, S. (1994). Sosyoloji Teorileri 1. 2. Baskı. Konya: Yunus Emre Yayıncılık.
32. Kızılçelik, S. (2008). Sefaletin Sosyolojisi. 2. Baskı, Ankara: Anı Yayıncılık.
33. Medevec, V.G., Madley, S.F., ve Gilovich, T. (1995). When Less in More: Counterfactual Thinking and Satisfaction Among Olympic Medalists. Journal of Personality and Social Psychology, 69: 603-610.
34. Partington, M. ve Cushion, J.C. (2012). Performance During Performance: Using Goffman to Understand the Behaviours of Elite Youth Football Cosches During Games. Sports Coaching Review, 1(2): 93-105.
35. Poloma, M. (2012). Çağdaş Sosyoloji Kuramları. H. Erbaş (Çev.). 5. Baskı. Ankara: Palme Yayıncılık.
36. Psathas, G. (1977). Goffman’s Image of Man. Humanity and Society, Summer, 1(1): 84-92.
37. Rawls, W. A. (1989). Language, Self, and Social Order: A Reformulation of Goffman and Sacks. Human Studies, 12: 147-172.
38. Rogers, F.M. (1977). Goffman on Power. The American Sociologist, 12(April): 88-95.
39. Rudd, A. (2005). Which ‘Character’ Should Sport Develop?. Physical Educator, 62(4): 205-211.
40. Slattery, M. (2007). Sosyolojide Temel Fikirler. Ü. Tatlıcan ve G. Demiriz (Çev.). Bursa: Sentez Yayıncılık.
41. Turner, P.S. (2013). Sosyal Teori ve Sosyoloji: Klasikler ve Ötesi. Ü. Tatlıcan (Çev.). 2. Baskı, İstanbul: Küre Yayınları.
42. Vôsu, E. (2010). Metaphorical Analogies in Approaches of Victor Turner and Erving Goffman: Dramaturgy in Social Interaction and Dramas of Social Life. Sign Systems Studies, 38(1/4): 130-166.
43. Wallace, A.R. ve Wolf, A. (2012). Çağdaş Sosyoloji Kuramları: Klasik Geleneğin Genişletilmesi. L. Elburuz ve M.R. Ayas (Çev.). 5. Baskı. Ankara: Doğubatı Yayınları.
44. Williams, R. (2008). Erving Goffman. S. Çağlayan (Çev.), R., N.Z. Erdoğan ve Ü. Oskay (Ed.). Sosyolojik Düşüncede İz Bırakanlar içinde. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
45. http://www.hurriyet.com.tr/spor/dunya-kupasi/26677086.asp