Teorik Makale

KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA

Cilt: 28 Sayı: 1 29 Nisan 2025
PDF İndir

KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA

Öz

Bu makale negatif dayanışma tartışmasına ilişkin ön–kavramsal bir giriş ve ampirik saha araştırmaları için belirli bir sorunsal hattı kurgulamayı amaçlıyor. Dayanışma, sosyolojik tahayyülde, benzerliklerini fark eden insanlar arasında ahlaki bağları, duygusal ortaklığı ve karşılıklılığı kuran bir davranış ilkesi olarak kavranır. Böyle olduğu sürece dayanışma pozitif niteliktedir. Geçtiğimiz yüzyılda iş–çalışma ilişkileri bağlamında dayanışma iş yerinde ekonomik temelli kazanımların ulusal ölçekte politik haklara dönüşümünde önemli rol oynamıştır. Ancak geldiğimiz safhada, işçi ve fabrika imgesine dayalı emeğin kolektif niteliği neoliberal yönetim ideolojileri ve dijital teknolojilerin etkisiyle küresel ölçekte parçalanmış ve bireyleşmiştir. Sürekli ve aşırı çalışmaya karşı tepki bireysel, içe–dönük ve pasif niteliktedir. Makale, işin–çalışmanın dönüşümü neticesinde ortaya çıkan koşullarda negatif olarak tanımlanan yeni bir dayanışma türünün tezahürüne dikkat çekiyor. İlgili yazında negatif dayanışma işin maddi ve sembolik getirisinin olmadığı koşullarda düşük ücret, güvencesizlik ve anlamsızlığa katlanma mecburiyetinden türeyen hınç ve öfkenin potansiyel müşterekleri aşındırıcı etkisi bağlamında tartışılmaktadır. Günümüz iş–çalışma ilişkileri ve iş yeri sosyalliklerini kavramak adına negatif dayanışma, üzerinde düşünülmesi ve ampirik olarak araştırılması gereken bir sosyal sorun alanıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ackroyd, S., & Thompson, P. (1999). Organizational misbehavior. London: Sage Publications.
  2. Adinolfi, A. (2018). Professionalism and the fascist corporatist state: A historical perspective. Journal of Political Ideologies, 23(4), 421-438.
  3. Aglietta, M. (1979). A theory of capitalist regulation: The US experience. London: New Left Books.
  4. Alvesson, M., & Sveningsson, S. (2003). Managers doing leadership: The extra-ordinarization of the mundane. Human Relations, 56(12), 1435-1459.
  5. Aykaç, A. (2016). The political economy of employment relations: Alternative theory and practice. London: Routledge.
  6. Aytaç, A. M. (2011). Kitlelerin ruhu: Siyasal ve sosyal kuramda kalabalık tahayyülleri. Ankara: Dipnot.
  7. Barley, S. R., & Kunda, G. (1992). Design and devotion: Surges of rational and normative ideologies of control in managerial discourse. Administrative Science Quarterly, 37(3), 367–393.
  8. Battaly, H. (2022). Solidarity: Virtue or vice? In M. Alfano, J. de Ridder, & C. Klein (Eds.), Social virtue epistemology (pp. 303–324). Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çalışma Sosyolojisi, Değişme, Azgelişmişlik ve Modernleşme Sosyolojisi

Bölüm

Teorik Makale

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2025

Kabul Tarihi

6 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Mercan, B. A. (2025). KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 28(1), 88-119. https://doi.org/10.18490/sosars.1687012
AMA
1.Mercan BA. KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA. SAD / JSR. 2025;28(1):88-119. doi:10.18490/sosars.1687012
Chicago
Mercan, Boran Ali. 2025. “KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 28 (1): 88-119. https://doi.org/10.18490/sosars.1687012.
EndNote
Mercan BA (01 Nisan 2025) KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 28 1 88–119.
IEEE
[1]B. A. Mercan, “KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA”, SAD / JSR, c. 28, sy 1, ss. 88–119, Nis. 2025, doi: 10.18490/sosars.1687012.
ISNAD
Mercan, Boran Ali. “KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 28/1 (01 Nisan 2025): 88-119. https://doi.org/10.18490/sosars.1687012.
JAMA
1.Mercan BA. KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA. SAD / JSR. 2025;28:88–119.
MLA
Mercan, Boran Ali. “KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, c. 28, sy 1, Nisan 2025, ss. 88-119, doi:10.18490/sosars.1687012.
Vancouver
1.Boran Ali Mercan. KOLEKTİFTEN BİREYE İŞYERİNDE DAYANIŞMANIN DÖNÜŞEN ANLAMI: NEGATİF DAYANIŞMA. SAD / JSR. 01 Nisan 2025;28(1):88-119. doi:10.18490/sosars.1687012

Cited By

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Sosyoloji Araştırmaları Dergisi / Journal of Sociological Research

SAD / JSR