TR
EN
YAŞLANMADA BELLEK YANILMASI VE BİLİŞSEL TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME
Öz
Bellek yanılması, hiç yaşanmayan bir olayın yaşanmış gibi ya da gerçekten yaşanan bir olayın olduğundan farklı şekilde hatırlanması olarak tanımlanmaktadır. Mevcut derleme çalışmasının amacı, yaşlanma ve bu süreçte sıklıkla karşılaşılan Hafif Bilişsel Bozukluk (HBB) ve Alzheimer Tipi Demans (ATD) ile bellek yanılması arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla mevcut çalışmada sağlıklı ileri yetişkinler, HBB ve ATD hastalarını bellek yanılması açısından karşılaştıran alanyazındaki çalışmalar derlenmiştir. Kodlama ve geri çağırma süreçlerinde olduğu gibi bellek yanılması üzerinde de medial temporal lob ve frontal korteksin etkili olduğu görülmektedir. Bu beyin bölgelerinde yaşlanma ve bu sürece eşlik eden HBB ve ATD gibi nörolojik hastalıklarda gözlemlenen yetersizliklerin, bellek yanılmalarının oluşumu üzerinde etkili olduğu düşünülmektedir. Ayrıca bellek yanılması açısından bu üç grup (sağlıklı ileri yetişkinler, HBB, ATD) arasında görülen farklılıklar; kodlama, geri çağırma ya da izleme süreçlerine atfedilerek açıklanmaktadır. Son olarak alanyazında bu konuda yürütülen çalışmalardan elde edilen sonuçlar ve bunlara getirilen açıklamalar, Aktivasyon-İzleme Teorisi ve Belirsiz İz Teorisi çerçevesinde tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atkinson, R. C. & Shiffrin, R. M. (1971). The control of short-term memory. Scientific American, 225(2), 82-90.
- Balota, D. A., Cortese, M. J., Duchek, J. M., Adams, D., Roediger III, H. L., McDermott, K. B., Yerys, B. E. (1999). Veridical and false memories in healthy older adults and in dementia of the Alzheimer’s type. Cognitive Neuropsychology, 16(3-5), 361-384.
- Balota, D. A., Dolan, P. O., Duchek, J. M. (2000). Memory changes in healthy young and older adults. The Oxford Handbook of Memory, 395-410.
- Bartlett, F. C. (1932). Remembering: A study in experimental and social psychology. Cambridge University Press.
- Benjamin, A. S. (2001). On the dual effects of repetition on false recognition. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 27(4), 941-947.
- Bernstein, D. M., Laney, C., Morris, E. K., Loftus, E. F. (2005). False beliefs about fattening foods can have healthy consequences. Proceedings of the National Academy of Sciences, 102(39), 13724-13731.
- Bhatt, R., Laws, K. R., McKenna, P. J. (2010). False memory in schizophrenia patients with and without delusions. Psychiatry Research, 178(2), 260-265.
- Brainerd, C. J. & Reyna, V. F. (2002). Fuzzy-trace theory and false memory. Current Directions in Psychological Science, 11(5), 164-169.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hafıza ve Dikkat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2024
Gönderilme Tarihi
1 Temmuz 2023
Kabul Tarihi
6 Eylül 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 25 Sayı: 46
APA
Erol, E., & Can, H. (2024). YAŞLANMADA BELLEK YANILMASI VE BİLİŞSEL TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(46), 393-410. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1321398
AMA
1.Erol E, Can H. YAŞLANMADA BELLEK YANILMASI VE BİLİŞSEL TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;25(46):393-410. doi:10.21550/sosbilder.1321398
Chicago
Erol, Emre, ve Handan Can. 2024. “YAŞLANMADA BELLEK YANILMASI VE BİLİŞSEL TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (46): 393-410. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1321398.
EndNote
Erol E, Can H (01 Ocak 2024) YAŞLANMADA BELLEK YANILMASI VE BİLİŞSEL TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 46 393–410.
IEEE
[1]E. Erol ve H. Can, “YAŞLANMADA BELLEK YANILMASI VE BİLİŞSEL TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 46, ss. 393–410, Oca. 2024, doi: 10.21550/sosbilder.1321398.
ISNAD
Erol, Emre - Can, Handan. “YAŞLANMADA BELLEK YANILMASI VE BİLİŞSEL TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/46 (01 Ocak 2024): 393-410. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1321398.
JAMA
1.Erol E, Can H. YAŞLANMADA BELLEK YANILMASI VE BİLİŞSEL TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;25:393–410.
MLA
Erol, Emre, ve Handan Can. “YAŞLANMADA BELLEK YANILMASI VE BİLİŞSEL TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 46, Ocak 2024, ss. 393-10, doi:10.21550/sosbilder.1321398.
Vancouver
1.Emre Erol, Handan Can. YAŞLANMADA BELLEK YANILMASI VE BİLİŞSEL TEMELLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ocak 2024;25(46):393-410. doi:10.21550/sosbilder.1321398
