I. DÜNYA SAVAŞI GÖLGESİNDE EĞİTİM FAALİYETLERİ (1915 KARESİ GAZETESİ HABERLERİNE GÖRE)

Öz

Bu çalışma, 1915 yılında Karesi vilayetinde resmî gazete olarak yayımlanan Karesi gazetesindeki o yıl içerisinde geçen tüm haberler taranarak dönemin eğitim hayatına dair bilgi edinmeyi amaçlamaktadır. Bunun için 28 Aralık 1914 ile 3 Ocak 1916 tarihleri arasında çıkan tüm nüshalar (51 sayı) incelenmiş ve eğitime dair 296 haber tespit edilmiştir. Bu haberler incelemeye tabi tutulmuş ve ana hatlarıyla Eğitim Kurumları, Eğitim İçeriği ve Metodolojisi, Personel İşlemleri, İdari ve Mali İşler, Yaygın Din Eğitimi, Edebiyat ve Müteferrik şeklinde yedi ana kategori belirlenmiş ve bu başlıkları kapsayan haberler ayrı ayrı değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Haber içeriklerinden söz konusu tarihlerde Balıkesir’de eğitime dair hummalı bir çalışmanın yapıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca I. Dünya Savaşı’nın bilfiil devam ettiği tarihlere denk gelmesine rağmen eğitim faaliyetlerinin aksamadan yürütüldüğü, tayin, terfi ve atamaların aksatılmadan yerine getirildiği, yoğun bir şekilde mektep inşa faaliyetlerinin devam ettiği ve yeni mekteplerin faaliyete başlatıldığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• eğitim
• 20. yüzyıl
• Balıkesir
• Karesi gazetesi
• haber

Education Activities in the Shadow of World War I (According to 1915 Karesi Newspaper News)

Öz

This study aims to obtain information about the educational life of the period by scanning all the news in the Karesi newspaper, which was published as the official newspaper in the Karesi province in 1915, during that year. For this purpose, all copies (51 issues) published between 28 December 1914 and 3 January 1916 were examined and 296 news about education were identified. This news was examined and seven main categories were determined as Educational Institutions, Educational Content and Methodology, Personnel Transactions, Administrative and Financial Affairs, Religious Education, Literature and Miscellaneous, and the news covering these headings were evaluated separately. It is understood from the news content that a feverish study was carried out regarding education in Balıkesir on the dates in question. In addition, despite the fact that World War I was still ongoing, it is seen that educational activities were carried out without interruption, appointments, promotions and assignments were carried out without interruption, school construction activities continued intensively and new schools were started to operate.

Anahtar Kelimeler

• education
• 20th century
• Balıkesir
• Karesi newspaper
• news

Kaynakça

1. Alkan, M. Ö. (2004). İmparatorluktan Cumhuriyet’e modernleşme ve ulusçuluk sürecinde eğitim. H. K. Karpat (Der.), Osmanlı Geçmişi ve Bugünün Türkiyesi içinde (73-142. ss.), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
2. Çobanoğlu, A. V. & Ertuğrul, Ö. (2022). Kemâleddin Bey, Mimar. İslam Ansiklopedisi içinde (230-231. ss.), 25, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
3. Hayta, N. & Ünal, U. (2003). Osmanlı Devlet’inde yenileşme hareketleri (XVII. yy. başlarından yıkılışa). Gazi Kitabevi.
4. Karesi Gazetesi, 36-89. sayılar (10 Safer 1333/ 15 Kanunuevvel 1330/ 28 Aralık 1915 - 26 Safer 1334/ 21 Kanunuevvel 1331/ 03 Ocak 1916).
5. Kubbealtı Lugatı (2023, Aralık 1). http://www.lugatim.com/s/MU%C4%B0D
6. Özsarı, M. (2009). II. Meşrutiyet’in ilanından işgal dönemine kadar Balıkesir’de tiyatro (1908-1920). Ege Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, (16-17), 1-12.
7. Polat, M. (2022). Balıkesir basın tarihinin dibacesi: Karesi gazetesi, Karesi: Balıkesir’in ilk resmî gazetesi (I. Dönem 1886-1888). M. Bayyiğit, M. Polat (Ed.), Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Kent Arşivi Yayınları.
8. Şahin, M. & Tokdemir, M. A. (2011). II. Meşrutiyet döneminde eğitimde yaşanan gelişmeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(4), 851-876.

9. Tekeli, İ. & İlkin, S. (1997). Mimar Kemalettin’in yazdıkları. Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı Yayınları.
10. Yazıcı, N. (1997). Karesi gazetesi penceresinden Balıkesir’de dini hayat üzerine bazı gözlemler (1916-1917). Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (37), 105-130.