EN
TR
SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN ChatGPT’nin TÜRKÇESİNE BİR BAKIŞ
Öz
Kasım 2022’de ChatGPT-3 ve 14 Mart 2023 tarihinde serinin dördüncü versiyonu CahtGPT-4, geliştiricisi Open-AI tarafından yayınlanmıştır. Dil zekâsı kazandırılan yapay zekâ, ChatGPT ve benzerleri, Türkçe yazarken Türkçe veri tabanından hareket etmekte; Türkçe metinleri kıvrak söz diziminin olanaklarıyla yeniden üretmektedir. Bu çalışmada farklı zamanlarda her iki sohbet robotuna yazdırılan metinler, söz varlığı ve söz dizimi açısından karşılaştırılmıştır. ChatGPT-3, dil içine doğan bir anadili konuşucusu gibi dilin olanaklarını kullanırken yazım ve noktalama, tekrar ifadelerle kısmen kusurludur. 7-8 ay ara ile aynı konuda tekrar yazdığı metinlerin daha doğru olması, öğrenebilir olduğunu göstermektedir. Eğitim süreci ile geliştirilen ChatGPT-4 ise GPT-3’e nispetle incelenen örneklere göre nadiren yazım ve noktalama hatası yapmakta, bağlama uygun zengin bir söz varlığı, kıvrak bir söz dizimi ve sanatlı söyleyişlere yer vermektedir. Söz diziminin iki, üç ve dört ögeli diziliş örneklerini ön görülen sınırlı metin içinde üretmekte; basit, sıralı, bağlı ve birleşik cümleler olmak üzere hemen tüm cümle türlerini kurabilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Makale araştırma ve yayın etiğine uygun olarak hazırlanmıştır. Yapılan bu çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir.
Kaynakça
- Akalın, Ş. H. (2000). Bilişim çağı ve Türkçe, 26 Eylül Dil Bayramı. Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Akalın, Ş. H. (2001). Bilgisayar dilinde Türkçe. Hacettepe Üniversitesi, 24 Ekim 2001, Ankara.
- Akalın, Ş. H. (2003). Q klavye sorunu ve bilgisayarlarda Türkçe karakterler. Türk Dili, (616), 353-356.
- Akkaya, N. & Ladin Ş. (2023). Sohbet robotları (chatbots) ve yabancı dil eğitimi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (58), 2988-2999.
- Aktel, A. (2001). Küreselleşme süreci ve etki alanları. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 193-202.
- Alkan, N. (2009). Tarihin çağlara ayrılmasında “üç”lü sistem ve “Avrupa merkezci” tarih kurgusu. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(9), 23-42.
- Alkan, N. (2014). Tarihin çağlara ayrılmasında “üçlü sistem” ve Türk-İslâm Tarihi’nin çağ taksimi meselesi. Türk Tarih Eğitimi Dergisi, 3(2), 43-64.
- Alyılmaz, C. (2010). Teknoloji ve dil. AÜ Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (8), 33-36.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dilsel Yapılar (Fonoloji, Morfoloji ve Sözdizimi dahil)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2025
Gönderilme Tarihi
16 Ekim 2024
Kabul Tarihi
4 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 48
APA
Coşar, A. M. (2025). SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN ChatGPT’nin TÜRKÇESİNE BİR BAKIŞ. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(48), 377-389. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1568554
AMA
1.Coşar AM. SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN ChatGPT’nin TÜRKÇESİNE BİR BAKIŞ. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;26(48):377-389. doi:10.21550/sosbilder.1568554
Chicago
Coşar, Asiye Mevhibe. 2025. “SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN ChatGPT’nin TÜRKÇESİNE BİR BAKIŞ”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (48): 377-89. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1568554.
EndNote
Coşar AM (01 Ocak 2025) SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN ChatGPT’nin TÜRKÇESİNE BİR BAKIŞ. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 48 377–389.
IEEE
[1]A. M. Coşar, “SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN ChatGPT’nin TÜRKÇESİNE BİR BAKIŞ”, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 48, ss. 377–389, Oca. 2025, doi: 10.21550/sosbilder.1568554.
ISNAD
Coşar, Asiye Mevhibe. “SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN ChatGPT’nin TÜRKÇESİNE BİR BAKIŞ”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/48 (01 Ocak 2025): 377-389. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1568554.
JAMA
1.Coşar AM. SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN ChatGPT’nin TÜRKÇESİNE BİR BAKIŞ. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;26:377–389.
MLA
Coşar, Asiye Mevhibe. “SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN ChatGPT’nin TÜRKÇESİNE BİR BAKIŞ”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 48, Ocak 2025, ss. 377-89, doi:10.21550/sosbilder.1568554.
Vancouver
1.Asiye Mevhibe Coşar. SÖZ DİZİMİ AÇISINDAN ChatGPT’nin TÜRKÇESİNE BİR BAKIŞ. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ocak 2025;26(48):377-89. doi:10.21550/sosbilder.1568554
Cited By
Artificial Intelligence Ethics in Journalism: A Bibliometric Analysis and Visualization
Journal of Media Ethics
https://doi.org/10.1080/23736992.2025.2566118RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ
Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.37999/udekad.1875766
