BİYOPOLİTİK ÇÖZÜLME VE ETİK SABOTAJ: MURAT GÜLSOY’UN “ÖLÜM ÜÇLEMESİ” ÖYKÜSÜ ÜZERİNE BİR OKUMA

Öz

Bu çalışma, Murat Gülsoy’un “Ölüm Üçlemesi” öyküsünü Foucault’nun biyopolitika kuramı, Agamben’in homo sacer kavramı ve Althusser’in ideoloji teorisi çerçevesinde incelemektedir. Üç farklı ölüm biçiminin işlendiği anlatı, modern iktidarın yaşam, etik ve özne üzerindeki çok katmanlı etkilerini görünür kılar. “İdam”da hapishane doktoru aracılığıyla biyopolitik iktidarın yaşam ve ölüm üzerindeki teknik tahakkümü açığa çıkar; özneleşme süreci etik bir çatışmaya evrilir. “Ötenazi”de yazarlık, devletin ideolojik aygıtlarına eklemlenmiş bir yönetim aracına dönüşür; anlatıcı neoliberal yönetimselliğin taşıyıcısı olur. “Cinayet” ise temsilin çöküşünü ve öznenin simülatif gerçeklikle kırılmasını betimler; fail figürü homo sacer kavramının tersine çevrilmiş bir örneği olarak yeniden ortaya çıkar. Metin, modern iktidarın ürettiği özne biçimlerinin çatladığını, etik kararın ideolojik işleyiş içinde boğulduğunu ve edebiyatın bu süreci, ifşa eden ve yeniden üreten bir alan olarak konumlandığını ortaya koyar. Böylece ölüm kavramı üzerinden çağdaş egemenliğin, ideolojinin ve yazarlığın krizini irdeleyerek edebî bir siyaset kuran öykü; yazının etik ve politik doğasına dair eleştirel bir sorgulama sunar.

Anahtar Kelimeler

• biyopolitika
• ideoloji
• öznelik
• homo sacer
• etik kriz

Etik Beyan

Makale araştırma ve yayın etiğine uygun olarak hazırlanmıştır. Yapılan bu çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir.

Biopolitical Disintegration and Ethical Sabotage: A Reading of Murat Gülsoy’s Short Story “Death Trilogy”

Öz

This study examines Murat Gülsoy’s short story “Death Trilogy” based on Foucault’s theory of biopolitics, Agamben’s concept of homo sacer and Althusser’s theory of ideology. The short story examines different modalities of death and shows the complex effects of modern power on life, ethics and subjectivity. In “Execution”, the biopolitical control over life and death becomes clear through the figure of a prison doctor whose subjectivization becomes an ethical rupture. In “Euthanasia”, the act of writing becomes an instrument of power embedded in state ideology, and the narrator functions as the bearer of neoliberal rationality. “Murder” depicts the collapse of representation and the disintegration of the subject in a simulated reality; the protagonist appears as an inverted figure of homo sacer. The text reveals how modern power breaks subject formations and suppresses ethical action, while literature itself functions as both a site of disclosure and ideological reproduction. In this way, the work constructs a literary politics that questions the ethical and political nature of writing.

Anahtar Kelimeler

• biopolitics
• ideology
• subjectivity
• homo sacer
• ethical crisis

Etik Beyan

The article has been prepared in accordance with research and publication ethics. This study does not require ethics committee approval.

Kaynakça

1. Agamben, G. (1998). Homo sacer: Sovereign power and bare life. (Çev: D. Heller-Roazen), Stanford University Press.
2. Althusser, L. (1971). Ideology and ideological state apparatuses. (Çev: B. Brewster), Lenin and Philosophy and Other Essays içinde (127-186. ss.), Monthly Review Press.
3. Arendt, H. (1994). Eichmann in Jerusalem: A report on the banality of evil. Penguin Books.
4. Bataille, G. (1986). Erotism: Death and sensuality. (Çev: M. Dalwood), City Lights Books.
5. Bataille, G. (1988). Inner experience. (Çev: L. A. Boldt), State University of New York Press.
6. Baudrillard, J. (1994). Simulacra and simulation. (Çev: S. F. Glaser), University of Michigan Press.
7. Çelik, N. (2023, Haziran 18). Murat Gülsoy ile söyleşi. (Ed. M. Kara), Mahal Edebiyat. https://mahaledebiyat.com/murat-gulsoy-ile-soylesi/
8. Dicle, E. (2024, Ekim 31). Murat Gülsoy edebiyatında sınırlar ve imkânlar. K24. https://www.k24kitap.org/murat-gulsoy-edebiyatinda-sinirlar-ve-imkanlar-4868

9. Foucault, M. (1978). The history of sexuality: Volume I: An introduction. (Çev: R. Hurley), Pantheon Books.
10. Foucault, M. (1982). The subject and power. Critical Inquiry, 8(4), 777-795.
11. Foucault, M. (1995). Discipline and punish: The birth of the prison. (Çev: A. Sheridan), Vintage Books.
12. Foucault, M. (1997). Technologies of the self. P. Rabinow (Ed.), Ethics: Subjectivity and Truth içinde (223-251. ss.), The New Press.
13. Foucault, M. (2002). The archaeology of knowledge. (Çev: A. M. Sheridan Smith), Routledge.
14. Foucault, M. (2003). Society must be defended: Lectures at the Collège de France, 1975-76. M. Bertani, A. Fontana (Ed.), (Çev: D. Macey;), Picador.
15. Foucault, M. (2007). Security, territory, population: Lectures at the Collège de France, 1977-1978. M. Senellart (Ed.), (Çev: G. Burchell), Palgrave Macmillan.
16. Freud, S. (2010). The interpretation of dreams. (Çev: J. Strachey), Basic Books.
17. Freud, S. (2011). Beyond the pleasure principle. (Çev: J. Strachey), Dover Publications.
18. Gülsoy, M. (2000). Belki de gerçekten istiyorsun. Altkitap.
19. Kılıç, Z. (2019). Murat Gülsoy öykülerinin postmodernizm açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
20. Lacan, J. (1977). Écrits: A selection. (Çev: A. Sheridan), W. W. Norton & Company.
21. Levinas, E. (1969). Totality and infinity: An essay on exteriority. (Çev: A. Lingis), Duquesne University Press.
22. Levinas, E. (1985). Ethics and infinity: Conversations with Philippe Nemo. (Çev: R. A. Cohen), Duquesne University Press.
23. Nutton, V. (2004). Ancient medicine. Routledge.
24. Uçar, M. M. (2017). Murat Gülsoy’un eserlerine bir bakış ve Nisyan’ın psikanalitik açıdan incelenmesi. (Yayımlanmamış lisans bitirme tezi). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi.
25. World Medical Association. (2017). WMA Declaration of Geneva. https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-geneva/