ARAFTA BÜYÜMEK: GENÇLİK SORUNLARI ÇERÇEVESİNDE BABA VE PİÇ ROMANINDA KİMLİK İNŞASI VE AİDİYET SORUNSALI

Öz

Edebiyat, toplumun bütün demografik katmanlarıyla ilişki kurabilen bir sanat dalıdır. Bu anlamda edebî metinlerin hitap ettiği önemli toplumsal gruplardan biri de gençlerdir. 12-25 yaş aralığını kapsayan gençlik çağı, bireylerin kimlik arayışlarının başladığı ve bu süreçte çeşitli bocalamalar ile ailevi ve toplumsal çatışmalar yaşadıkları bir dönemdir. Gençlerin bu arayış evresinde yaşadığı sorunlar, onların beklentileri ve duyguları, insanı merkeze alan edebiyat eserlerinde de görülmektedir. Bu metinlerden biri, Elif Şafak tarafından 2006 yılında yayımlanan Baba ve Piç romanıdır. Roman; farklı millet ve kültürden iki genç kız olan Ermeni Armanuş (Amy) Çakmakçıyan ile Türk Asya Kazancı’nın yaşadıkları ailevi ve kültürel sorunlar sonucunda içinde bulundukları arafta kalma duygusunu ve bundan kurtulma niyetiyle bağımsız birer kimlik arayışını merkeze alır. Bu çalışmada, romandaki gençlerin yaşadıkları aidiyet sorunları ve çatışmalar aktarılarak Armanuş’un “hatırlama”, Asya’nın ise “unutma” kavramları üzerinden kimliklerini tesis etme çabaları karşılaştırmalı olarak incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• gençlik edebiyatı
• kimlik
• aidiyet
• Elif Şafak
• Baba ve Piç

Etik Beyan

Makale araştırma ve yayın etiğine uygun olarak hazırlanmıştır. Yapılan bu çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir.

Growing Up in Limbo: Identity Construction and the Problem of Belonging in The Bastard of Istanbul within the Framework of Youth Literature

Öz

Literature is an art form capable of engaging with all demographic layers of society, with youth representing a significant group. The period of youth, encompassing ages 12-25, marks the onset of identity quests characterized by various vacillations and familial-societal conflicts. The struggles experienced by youth during this formative quest, as well as their expectations and emotions, are similarly reflected in humanistic literature. One such text is Elif Şafak’s novel Baba ve Piç (The Bastard of Istanbul) (2006). The novel focuses on the independent identity quests of two young women from different cultures, the Armenian-American Armanuş (Amy) Çakmakçıyan and the Turkish Asya Kazancı, who seek to escape the sense of limbo resulting from their familial and cultural tribulations. This study comparatively examines the belonging issues and conflicts experienced by these youths, analyzing Armanuş’s efforts to construct identity through “remembering” and Asya’s through “forgetting”.

Anahtar Kelimeler

• youth literature
• identity
• belonging
• Elif Şafak
• The Bastard of Istanbul

Kaynakça

1. Akar, Y. (2020). Araf’ta bir ruh Elif Şafak. Grafiker Yayınları.
2. Akbaş, A. (2023). Postkolonyal eleştirmen Homi K. Bhabha’nın “ulus ve anlatım”ı üzerine notlar. Genç Mütefekkirler Dergisi, 4(3), 732-759.
3. Akça, H. (2021). Ömer Seyfettin’in “Bahar ve Kelebekler” hikâyesinde kültürel unutkanlık/amnezi. Söylem Filoloji, 6(3), 538-554.
4. Babacan, A. (2018). Siyaset, postmodern kimlik ve gençlik. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 6(1), 211-228.
5. Budak, H. & Yıldız, Y. (2022). Günümüz gençliği ve sorunlarını gençlerin kaleminden süzülen hikayelerden anlamak. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 10(26), 41-66.
6. Cevizci, A. (2019). Felsefe sözlüğü. Say Yayınları.
7. Connerton, P. (2012). Modernite nasıl unutturur. (Çev: K. Kelebekoğlu), Sel Yayıncılık.
8. Çakmak, N. (2019). Natüralizmin ilkeleri doğrultusunda Müşahedat romanı üzerine bir değerlendirme. Söylem Filoloji, 4(2), 298-306.

9. Çapçıoğlu, İ. (2014). Gençlik dönemi “kimlik arayışı”nın demokratik değerlerin ve iletişim becerilerinin gelişimine etkisi. Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1(2), 57-76.
10. Demirel, Y. (2021). Baba yokluğunun ergenler üzerindeki olumsuz etkileri. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Dergisi, 8(66), 413-424.
11. Dürre, M. (2020). Nietzsche’nin nihilizm söylemi. Felsefe Arkivi, (52), 83-96.
12. Gariper, C. (2022). Elif Şafak’ın On Dakika Otuz Sekiz Saniye romanının kurmaca dünyası: Bilinç ve bellek. C. Gariper, E. C. İri (Ed.), Elif Şafak’ın Yazı Evreni içinde (231-249. ss.), Çizgi Kitabevi.
13. Gültürk Uysal, A. (2022). Elif Şafak’ın Baba ve Piç romanında boşluk: Babasızlık/kimliksizlik. C. Gariper, E. C. İri (Ed.), Elif Şafak’ın Yazı Evreni içinde (131-156. ss.), Çizgi Kitabevi.
14. Gündüz, M. M. (2020). Gelişim özellikleri doğrultusunda gençliğin din eğitimi. Şarkiyat, 12(4), 1092-1117.
15. Hirsch, M. (2012). The generation of postmemory: Writing and visual culture after the Holocaust. Columbia University Press.
16. Işık, Y. (2022). Modernleşmenin sonucu olarak yabancılaşma olgusu ve kültürel yabancılaşma bağlamında Türk modernleşmesinin değerlendirilmesi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (7), 381-403.
17. Karaburgu, O. (2008). Baba ve Piç romanı ve simetri. İnsan Bilimleri Araştırmaları, 10(20), 43-60.
18. Kulaksızoğlu, A. (1990). Gençlik çağı ve ülkemizde gençlik sorunları. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, (2), 133-144.
19. Kurtdaş, E. M. (2017). Toplumsal değişme bağlamında gençlik sorunları. Turkish Studies, 12(25), 513-534.
20. Le Breton, D. (2016). Ten ve iz: İnsanın kendini yaralaması üzerine. (Çev: İ. Yerguz), Sel Yayıncılık.
21. Nietzsche, F. (2010). Böyle buyurdu Zerdüşt. (Çev: M. Batmankaya), Say Yayınları.
22. Nietzsche, F. (2015). Tarihin yaşam için yararı ve sakıncası. (Çev: M. Tüzel), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
23. Okay, Y. (2019). Ömer Seyfettin’in hikayelerinde aşırı Batılılaşma sonucu olarak toplumsal amnezi ve gündelik hayatın görünümleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 23(2), 331-350.
24. Özdal, F. & Aral, N. (2005). Baba yoksunu olan ve anne-babası ile yaşayan çocukların kaygı düzeylerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 255-267.
25. Özyer, N. (1987). F. Almanya’da ve Türkiye’de gençlik edebiyatı üzerine. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 4(2), 247-261.
26. Sartre, J. P. (1985). Varoluşçuluk (existentialisme). (Çev: A. Bezirci), Say Yayınları.
27. Sazyek, E. (2013). Elif Şafak’ın romanlarında çokkültürlülüğe giden aşamalar. Turkish Studies, 8(4), 1221-1242.
28. Sophokles. (2018). Kral Oidipus. (Çev: B. Tuncel), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
29. Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük (2025, Ocak 18). www.sozluk.gov.tr
30. Şafak, E. (2021). Baba ve piç. Doğan Kitap.
31. Şahin, A. & Şenol, D. (2024). Toplumsal aidiyet ve kimlik bağlamında gençlik. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 10(2), 137-148.
32. Şıkel, Ç. & Harmancı, H. (2022). Ebeveynin boşanması çocuğun kimlik gelişimini etkiler mi?. Karatay Sosyal Araştırmalar Dergisi, (8), 123-146.
33. Şişman, G. (2015). Elif Şafak’ın Baba ve Piç adlı romanında yapı. Route Educational and Social Science Journal, 2(4), 83-94.
34. Tanpınar, A. H. (1969). Edebiyat üzerine makaleler. Millî Eğitim Basımevi.
35. Tanpınar, A. H. (2007). XIX. asır Türk edebiyatı tarihi. Yapı Kredi Yayınları.
36. Tezcan, M. (2019). Gençlik ve yabancılaşma. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 18(1), 121-127.
37. Ulutaş, N. & Ulu, E. (2015). Türk romanında kimlik bunalımı. Turkish Studies, 10(8), 2095-2114.
38. Uslu Üstten, A. (2014). Gençlik edebiyatı. Grafiker Yayınları.
39. Uslu Üstten, A. (2016). Gençlik edebiyatı eserlerinde gençlik sorunlarının yansıtılış biçimi üzerine bir değerlendirme. Turkish Studies, 11(20), 605-616.
40. Yaşar, Y. (2019). Baba ve Piç ile Kimlik romanlarında kimlik karmaşası: Olmak ya da öteki olmak. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(63), 238-245.
41. Yavuz, Y. (2020). Öteki üzerinden kimliğin inşası: Yeni lisan hareketinde imaj, öteki ve kimlik kavramları. Hikmet-Akademik Edebiyat Dergisi, 6(12), 187-199.
42. Yörükoğlu, A. (2000). Gençlik çağı: Ruh sağlığı ve ruhsal sorunlar. Özgür Yayınları.