THEATRE AS A TOOL FOR CREATING NATIONAL IDENTITY IN THE EARLY YEARS OF THE UNITED STATES AND THE REPUBLIC OF TÜRKİYE

Öz

This study examines how theatre was used to construct national identity during the founding years of the United States and the Republic of Türkiye, two modern states built on democratic foundations. Since the emergence of nation-states, creating a community of citizens aligned with ideological goals has been crucial for the sustainability of the political structure. In this context, theatre, with its didactic and unifying effect, has emerged as an effective tool in instilling national consciousness. In the newly established states, discourses, sometimes shaped by the themes playwrights addressed and sometimes by the direct interventions of the founding cadres, served to construct national identity. The rejection of tradition, the adoption of modern values, and the transmission of new social norms to citizens are fundamental elements of this process. Although the aims largely coincided across both states, the process of constructing national identity unfolded along distinct historical and cultural dynamics.

Anahtar Kelimeler

• nation
• nation building
• national identity and theatre
• USA
• Republic of Türkiye

Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Yıllarında Ulusal Kimlik Yaratma Aracı Olarak Tiyatro

Öz

Bu çalışma, demokratik temeller üzerine inşa edilmiş iki modern devlet olan Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında, ulusal kimlik inşasında tiyatronun nasıl kullanıldığını incelemektedir. Ulus devletlerin ortaya çıkışından itibaren, ideolojik hedeflerle uyumlu bir yurttaş topluluğu oluşturmak, politik yapının sürdürülebilirliği açısından önem taşımıştır. Bu doğrultuda öğretici ve birleştirici etkisiyle tiyatro, ulus bilincinin yerleştirilmesinde etkili bir araç olarak öne çıkmıştır. Yeni kurulan devletlerde kimi zaman oyun yazarlarının ele aldığı temalar, kimi zaman ise kurucu kadroların doğrudan müdahaleleriyle şekillenen söylemler ulusal kimlik inşasına hizmet etmiştir. Geleneğin reddi, modern değerlerin benimsenmesi ve yeni toplumsal normların yurttaşlara aktarılması bu sürecin temel unsurlarıdır. Her iki devlette amaçlar büyük ölçüde örtüşse de ulusal kimliğin inşa süreci farklı tarihsel ve kültürel dinamikler doğrultusunda gelişmiştir.

Anahtar Kelimeler

• ulus
• ulus inşası
• ulusal kimlik ve tiyatro
• ABD
• Türkiye Cumhuriyeti

Kaynakça

1. And, M. (1983). Türk tiyatrosunun evreleri. Turhan Publishing House.
2. And, M. (2014). Başlangıcından 1983’e Türk tiyatro tarihi. İletişim Publications.
3. Anderson, B. (1995). Imagined communities. Verso.
4. Bailyn, B. (1992). The ıdeological origins of the American Revolution. The Belknap Press of Harvard University Press.
5. Carlson, M. (1994). Nationalism and the romantic drama in Europe. In G. Gillespie (Ed.), Romantic Drama (pp. 139-152), John Benjamins Publishing Company.
6. Crowley, J. W. (1972). James Nelson Barker in perspective. Educational Theatre Journal, 24(4), 363-369.
7. Habermas, J. (1989). The public sphere. In S. E. Bronner, D. Kellner (Eds.), Critical Theory and Society: A Reader (pp. 136-142), Routledge.
8. Hall, S. (2008). Who needs identity? In P. du Gay, J. Evans, P. Redman (Eds.), Identity: A Reader (pp. 15-30), SAGE Publications.

9. Higson, A. (1989). The concept of national cinema. Screen, 30(4), 36-47.
10. Karadağ, N. (1988). Halkevleri tiyatro çalışmaları. T.C. Ministry of Culture Publications.
11. Kushner, D. (1997). Self-perception and identity in contemporary Turkey. Journal of Contemporary History, 32(2), 219-233.
12. Munford, R. (1992). The Patriots. In The Plays of Robert Munford: The First Comic Plays Written in America (pp. 51-105), American Eagle Publications.
13. Oxford Learner’s Dictionaries. (2026). Identity. https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/identity
14. Richardson, G. A. (1989). In the Shadow of the Bard: James Nelson Barker’s Republican drama and the Shakespearean legacy. In J. L. Fisher, S. Watt (Eds.), When They Weren’t Doing Shakespeare: Essays on Nineteenth-Century British and American Theatre (pp. 123-136), University of Georgia Press.
15. Schiller, F. (1959). Friedrich Schiller: An anthology for our time. Frederick Ungar Publishing Company.
16. Senelick, L. (2004). Recovering repressed memories: Writing Russian theatrical history. In W. S. E. (Ed.), Writing & Rewriting National Theatre Histories (pp. 47-64), University of Iowa Press.
17. Smith, A. D. (1991). National identity. Penguin Books.
18. Şener, S. (1993). Oyundan düşünceye. Gündoğan Publications.
19. Üstel, F. (2008). “Makbul Vatandaş”ın peşinde. İletişim Publications.