Araştırma Makalesi

YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT

Cilt: 27 Sayı: 52 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT

Öz

Süregiden Bağlar Teorisine göre yas süreci, kaybedilen kişiyle duygusal bağın tamamen kopması değil, sağlıklı bir şekilde sürdürülmesini içerir. Bu bağın devamı, suçluluk ve utançla başa çıkmayı kolaylaştırabilir. Bu araştırmada, ölüme bağlı kayıp yaşayan yetişkinlerde suçluluk ve utanç duygularının öz şefkat ve psikolojik esneklik ile ilişkisi incelenmiştir. Araştırma nicel araştırma deseninde, ilişkisel tarama yöntemiyle 22-61 yaş arası 533 katılımcıyla yürütülmüştür. Suçluluk ve Utanç Ölçeği, Öz Şefkat Ölçeği ve Psikolojik Esneklik Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular, öz şefkatin utanç ile negatif, psikolojik esneklik ile pozitif yönde ilişkili olduğunu; psikolojik esnekliğin, suçluluk ile pozitif, utanç ile negatif ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca bulgular, psikolojik esnekliğin ve öz şefkatin, bireyin kayıp sonrası duygusal bağlarını daha sağlıklı sürdürmesine ve suçluluk ile utancın etkilerini azaltmasına katkı sağladığını göstermekte olup Süregiden Bağlar Teorisi çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Makale araştırma ve yayın etiğine uygun olarak hazırlanmıştır. Bu çalışma için gerekli etik kurul izni, Üsküdar Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurul Başkanlığının 08.11.2023 tarihinde gerçekleştirdiği toplantıda 61351342 sayılı kararla alınmıştır. Yazarlar çalışmaya ortak katkı sağlamış ve yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.).
  2. American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). American Psychiatric Association Publishing.
  3. Barr, P. (2012). Negative self-conscious emotion and grief: An actor-partner analysis in couples bereaved by stillbirth or neonatal death. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, (85), 310-326.
  4. Behrendt, H. & Ben-Ari, R. (2012). The positive side of negative emotion: The role of guilt and shame in coping with interpersonal conflict. Journal of Conflict Resolution, 56(6), 1116-1138.
  5. Bonanno, G.A., Mihalecz, M.C., LeJeune, J.T. (1999). The core emotion themes of conjugal loss. Motivation and Emotion, (23), 175-201.
  6. Bonanno, G. A. & Kaltman, S. (2001). The varieties of grief experience. Clinical Psychology Review, 21(5), 705-734.
  7. Bonanno, G. A. (2004). Loss, trauma, and human resilience: Have we underestimated the human capacity to thrive after extremely aversive events?. American Psychologist, 59(1), 20-28.
  8. Buckle, J. L. & Fleming, S. J. (2011). Parenting challenges after the death of a child. R. A. Neimeyer, D. L. Harris, H. R. Winokuer, G. F. Thornton (Ed.), Grief and Bereavement in Contemporary Society: Bridging Research and Practice içinde (93-105. ss.), Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2026

Kabul Tarihi

5 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 52

Kaynak Göster

APA
Kılıç, Ş. B., & Turan, F. (2026). YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(52), 1443-1462. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1880055
AMA
1.Kılıç ŞB, Turan F. YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;27(52):1443-1462. doi:10.21550/sosbilder.1880055
Chicago
Kılıç, Şeyda Betül, ve Fatma Turan. 2026. “YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (52): 1443-62. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1880055.
EndNote
Kılıç ŞB, Turan F (01 Eylül 2026) YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 52 1443–1462.
IEEE
[1]Ş. B. Kılıç ve F. Turan, “YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT”, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 52, ss. 1443–1462, Eyl. 2026, doi: 10.21550/sosbilder.1880055.
ISNAD
Kılıç, Şeyda Betül - Turan, Fatma. “YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/52 (01 Eylül 2026): 1443-1462. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1880055.
JAMA
1.Kılıç ŞB, Turan F. YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;27:1443–1462.
MLA
Kılıç, Şeyda Betül, ve Fatma Turan. “YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 52, Eylül 2026, ss. 1443-62, doi:10.21550/sosbilder.1880055.
Vancouver
1.Şeyda Betül Kılıç, Fatma Turan. YASTA SUÇLULUK, UTANÇ, PSİKOLOJİK ESNEKLİK VE ÖZ ŞEFKAT. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Eylül 2026;27(52):1443-62. doi:10.21550/sosbilder.1880055