Remembering Village Institutes: A Study on the Collective Memory of Graduates

Öz

This study is a qualitative study investigating how the Village Institutes, the educational institutions operating in rural areas of Turkey between 1940 and 1954, remembered by their graduates. With semi-structured in-depth interviews and document analysis, how the graduates remember their education experience which gave a certain direction to their life stories. The theoretical background is based on the social theories on memory and this study mainly focuses on the interactions with space and habit memory. As a result of this study it is found out that, production of space during their education years through work based education and daily life practices that the graduates have developed during their school years are the most prominent memories.

Anahtar Kelimeler

• Village Institutes,social memory,space,production of space,habit memory

TOPLUMSAL BELLEK BAĞLAMINDA MEZUNLARIN ANLATIMIYLA KÖY ENSTİTÜLERİ DENEYİMİ

Öz

Bu çalışma Türkiye’de 1940-1954 yılları arasında eğitim faaliyetlerini sürdürmüş Köy Enstitüleri’nin bu okullardan mezun olmuş kişilerin belleklerinde bıraktığı izleri ve kültürel kimliklerine etkilerini ele alan nitel bir araştırmadır. Yarı yapılandırılmış formda derinlemesine görüşmeler ve belge inceleme yöntemiyle, mezunların yaşam öykülerinin yönünü belirlemiş Köy Enstitülü olma deneyimini nasıl hatırladıkları araştırılmıştır. Bellek üzerine toplumsal kuramlardan yola çıkan bu çalışmada, bulgular analiz edilirken çalışmanın alt problemleri olan mekânla kurulan ilişki ve alışkanlıklar belleği konularına odaklanılmıştır. Analiz sonucunda özellikle işe dayalı eğitim ile mekânı birlikte üretme tecrübesinin ve Köy Enstitüleri’nde edindikleri gündelik yaşam pratiklerinin anılarda öne çıktığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Köy Enstitüleri,toplumsal bellek,mekân,mekanın üretimi,alışkanlıklar belleği

Kaynakça

1. Assmann, Jan (2015). Kültürel Bellek: Eski Yüksek Kültürde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik. Çev: Ayşe Tekin, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
2. Connerton, Paul (2014). Toplumlar Nasıl Anımsar? A. Şenel (Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
3. Erdem, Ali Rıza (2013). “Köy Enstitüsü Mezunlarının Görüşlerine Göre Köy Enstitüsü Mezunlarının Öğretmen Örgütlenmesine Getirdiği Katkılar”, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S: 16, s. 1-7.
4. Erdem, Ali Rıza., Kıran, Hüseyin ve Kırmızı Susar, Fatma (2011) “Köy Enstitüsü Mezunlarının Öğretmen Yeterliliklerine İlişkin Nitel Bir Araştırma”, e-Journal of New World Sciences Academy Education Sciences, S: 6, (1), s. 476-489.
5. Halbwachs, Maurice (1950). La mémoire collective Paris: Les Presses Universitaires de France (http://classiques.uqac.ca/classiques/Halbwachs_maurice/memoire_collective/memoire_collective.html)
6. Halbwachs, Maurice (2007). “Kolektif Bellek ve Zaman”, Cogito, S:50, s. 55-76.
7. Işık, Oğuz (1994). “Değişen Toplum/Mekan Kavrayışları: Mekanın Politikleşmesi, Politikanın Mekansallaşması”, Toplum ve Bilim, S: 64-65, s. 7-36.
8. Kırmızı Susar, Fatma (2015) “Köy Enstitülerinde Öğretmen Yetiştirmede Kullanılan Yöntemler”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S: 45, s. 1-11.

9. Lefebvre, Henri (2014). Mekânın Üretimi. Çev: Işık Ergüden, İstanbul: Sel Yayıncılık.
10. Makal, Mahmut (2005). Köy Enstitüleri ve Ötesi. Ankara: Piramit Yayıncılık.
11. Nora, Pierre (2006). Hafıza Mekânları. Çev: Mehmet Emin Özcan, Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
12. Nural, Eşref, Atagün, Ulaş ve Bayraktar, Elif (2007) “Beşikdüzü Köy Enstitüsü Mezunlarının Köy Enstitüleri ve Eğitim Sisteminin İşleyişine İlişkin Görüşleri”, XVI. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 5-7 Eylül 2007, Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
13. Ricoeur, Paul (2012). Hafıza, Tarih, Unutuş, Çev: Mehmet Emin Özcan, İstanbul: Metis Yayınları.
14. Türkoğlu, Pakize (2000). Tonguç ve Enstitüleri İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.