Karanfil in terms of Historicity

Öz

Karanfil is a novel which is published in 2013, deals with the Nagorno-Karabakh War between Azerbaijan and Armenia, which was waged from 1988 to 1994. The novel is written by retired General Osman Gazi Kandemir. The focus of the author is on the year 1992, when the armed struggle between the defenders of the centuries-long Azeri homeland and Armenian invaders reached its peak. By synthesizing the historical realities with a successful plot, Karanfil is both a superb work of military novel genre and an important novel that carries the Nagorno-Karabakh War to Turkish literature. The novel based on Azerbaijan Turks’ experiences is also important in terms of embodying the meaning of devotion to the homeland by attracting attention to the importance of living in a sovereign homeland. Osman Gazi Kandemir, through his novel which includes historical facts, aimed to keep collective memory alive by putting readers in mind of the recent disaster of Azerbaijani Turks.

Anahtar Kelimeler

• military literature
• Karanfil
• Azerbaijan
• the Nagorno-Karabakh War
• Nagorno-Karabakh

TARİHÎ GERÇEKLİK AÇISINDAN KARANFİL ROMANI

Öz

2013 tarihli Karanfil romanı, 1988-1994 yılları arasında Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanan Karabağ Savaşı’nı işleyen bir eserdir. Emekli General Osman Gazi Kandemir’in kaleme aldığı romanda Azerbaycan’a bağlı olan yüzlerce yıllık Türk toprağı Dağlık Karabağ bölgesinin Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından işgali, çarpışmanın en yoğun yaşandığı 1992 yılına odaklanılarak anlatılmıştır. Karanfil, Karabağ Savaşı’nı tarihî gerçekliği kurguya yedirerek işlemesi bakımından hem çarpıcı bir savaş edebiyatı örneği hem de Karabağ Savaşı’nı Türk romanına taşıyan dikkat çekici romandır. Azerbaycan Türklerinin yaşadıklarından hareketle müstakil bir vatanda yaşamanın önemini fark ettirerek vatana bağlılığın anlamını somutlaştırması açısından da önemlidir. Osman Gazi Kandemir bu romanıyla tarihî bir gerçeği kurguya yedirip Azerbaycan Türklerinin yakın tarihte yaşadıkları büyük felâketi hatırlatarak toplumsal hafızayı canlı tutmayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

• Savaş Edebiyatı
• Karanfil
• Azerbaycan
• Karabağ Savaşı
• Dağlık Karabağ

Kaynakça

1. Akçura, Yusuf (2015). Üç Tarz-ı Siyaset. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
2. Akpınar, Yavuz (2008). “Resulzâde Mehmet Emin”. TDV İslam Ansiklopedisi, C. 35, s. 3-5. Alhan, Ferhat Mutsel (1997). Ebulfez Ali Elçibey Dönemi Türkiye-Azerbaycan İlişkileri. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
3. Aslanlı, Araz (2001). “Tarihte ve Günümüzde Karabağ Sorunu”. Avrasya Dosyası, C. 7, S. 1, s. 393-430.
4. Atmaca, Tayfun (2003). Küreselleşme Çağında Türkiye Azerbaycan. Ankara: Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi.
5. Campbell, Joseph (2017). Batı Mitolojisi. Çev: Kudret Emiroğlu, İstanbul: Islık Yayınları.
6. Çıkla, Selçuk (2002). “Romanda Kurmaca ve Gerçeklik”. Hece Dergisi, S. 65-66-67, s. 111-129.
7. Dağlık Karabağ Sorunu Dar Alanda Büyük Oyun (2011). Ed: M. Turgut Demirtepe, Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu, Avrasya Araştırmaları Merkezi, Ankara: USAK Yayınları.
8. Devellioğlu, Ferit (1980). Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lugat. Ankara: Doğuş LTD. ŞTİ. Matbaası.

9. Erhat, Azra (1993). Mitoloji Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.
10. Gökçe, Mustafa (2011). “Yukarı Karabağ Sorunu ve Türkiye Ermenistan İlişkileri Üzerine Bir Değerlendirme”. Turkish Studies, C. 6, S. 11, s. 1111-1126.
11. Huyugüzel, Ömer Faruk (2018). Eleştiri Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Dergâh Yayınları.
12. Kandemir, Osman Gazi (2013). Karanfil. Ankara: Kurgan Edebiyat Yayınları.
13. Karaköse, Nejdet (2010). Askeri, Siyasi ve Silah Sanayicisi Kişiliği İle Nuri Paşa. Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
14. Keykurun, Naki (1998). Azerbaycan İstiklâl Mücadelesinden Hatıralar (1905-1920). Ankara: İlke Kitabevi Yayınları.
15. Machiavelli, Nicclo (2008). Askerlik Sanatı. Çev: Nazım Güvenç, İstanbul: Anahtar Kitaplar Yayınevi.
16. Mahmudova, Gülnare (2006). Türk Basınında Azerbaycan İmajı: Haydar Aliyev’in Ölümü Üzerine Karşılaştırmalı İçerik Analizi (Hürriyet ve Orta Doğu Gazeteleri). Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
17. Resulzâde, Mehmet Emin (1990). Azerbaycan Cumhuriyeti (Keyfiyet-i Teşekkülü ve Şimdiki Vaziyeti). Haz: Yavuz Akpınar ve İrfan Murat Yıldırım, İstanbul: Azerbaycan Türkleri Derneği.
18. Sadıq, Şamil (2017). “Azerbaycan Romanında Karabağ Savaşı”. http://shamilsadig.com/azerbaycan-romaninda-karabag-savasi/
19. Sazyek, Hakan (2015). Roman Terimleri Sözlüğü. Ankara: Hece Yayınları.
20. Tekin, Mehmet (2011). Roman Sanatı Romanın Unsurları. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
21. Yılmaz, Reha (2013). “Kafkasya’da Çözülemeyen Kördüğüm: Dağlık Karabağ Sorunu”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Uluslararası Avrasya Strateji Dergisi, C. 2, S. 1, s. 71-90.