KAPİTALİZMİN SELF-REFLEKSİF KARAKTERİ OLARAK SOSYOLOJİ: SİMMEL’İN METROPOL ÖRNEĞİ

Öz

Bu makale modernite ile kapitalizm arasında organik bir ilişki olduğu varsayımından yola çıkarak modernitenin sosyoloğu olarak ünlenmiş Simmel’in metropol analizleri çerçevesinde sosyolojinin, kapitalizmin self-refleksif bir işlevi olarak kullanıldığını ortaya koymayı hedeflemektedir. Bunula ilişkili olarak şu sorular çerçevesinde sosyolojik bilginin soruşturmaya açılması hedeflenmektedir; sosyolojik bilgi sadece toplumsal olanın teorik bir ele alınışını mı ifade etmektedir? Yoksa toplumsalın manipülasyonu, kontrolü ve tahakkümü için aynı zamanda işlevsel olarak kullanılmakta mıdır? Çağdaş dünya modernitenin ethos’uyla oldukça çelişik görünmektedir. Moderniteye dair kaygılar aşılması imkânsız düzeyde derinleştirmiştir. Kapitalizme yönelik eleştiriler hatta sonuna dair beklentiler, kapitalizmi daha yaygın, daha incelikli ve nüfuz edici hale getirmiştir. Çağdaş dünya, kapitalizmin mutlak bir zafere ulaştığı görünümü sergilemektedir. Söz konusu eleştirilerin kapitalizmin bu seviyeye ulaşmasında pozitif bir katkısı olmuştur. Sosyoloji ve kapitalizm arasında böyle bir ilişkinin olabileceği ve sosyolojinin küresel dünyanın inşasında işlevsel olarak kullanıldığı kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler

• Self-refleksivite
• Kapitalizm
• Sosyoloji
• Simmel
• Metropol

Sociology as the Self-Reflexive Character of Capitalism: Simmel’s Metropolitan Example

Öz

Based on the assumption that there is an organic relationship between modernity and capitalism, this article aims to reveal that sociology functions as a self-reflexive functioning of capitalism as part of the metropolitan analysis of George Simmel, who is famous as the sociologist of modernity. Related to this, within the framework of the following questions, it is aimed to open sociological knowledge to the examination; does sociological knowledge mean only a theoretical consideration of the social? Or is it used functionally at the same time for manipulation, control and domination of the social? The contemporary world seems very contradictiory to ethos of modernity. Concersns about modernity have deepened to a level imposible to overcome. Criticism and even expectations of its end about capitalism have made capitalism more widespread, more subtle and penetrating. The contemporary world displays the appearance that capitalism has achieved an absolute victory. Could these criticisms have contributed positively to capitalism's attainment of this level? We believe that such relationship can exist between sociology and capitalism and sociology is used functionally in the construction of the global world.

Anahtar Kelimeler

• self-reflexivity
• capitalism
• sociology
• Simmel
• metropole

Kaynakça

1. Baker, U. (2014). Sanat ve arzu. İletişim Yayınları.
2. Bauman, Z. (1996). Yasa koyucular ve yorumcular. (Çev: K. Atakay), Ayrıntı Yayınları.
3. Bauman, Z. (2013). Modernite, kapitalizm, sosyalizm, küresel çağda sosyal eşitsizlik. (Çev: F. D. Ergun), Say Yayınları.
4. Bauman, Z. & Lyon, D. (2013). Akışkan gözetim. (Çev: E. Yılmaz), Ayrıntı Yayınları.
5. Beck, U. (2005). Siyasallığın icadı. (Çev: N. Ülner), İletişim Yayınları.
6. Çiğdem, A. (2004). Bir imkân olarak modernite: Weber ve Habermas. İletişim Yayınları.
7. Frisby, D. (2015). Sunuş / Georg Simmel - İlk modernite sosyoloğu. Modern Kültürde Çatışma içinde (7-52. ss.), (Çev: T. Bora, E. Gen), İletişim Yayınları.
8. Giddens, A. & Pierson, C. (2001). Modernliği anlamlandırmak. (Çev: S. Uyurkulak, M. Sağlam), Alfa Yayınevi.

9. Giddens, A. (2004). Modernliğin sonuçları. (Çev: E. Kuşdil), Ayrıntı Yayınları.
10. Harvey, D. (1997). Postmodernliğin durumu, kültürel değişimin kökenleri. (Çev: S. Savran), Metis Yayınları.
11. Jung, W. (1995). Georg Simmel; yaşamı, sosyolojisi, felsefesi. (Çev: D. Özlem), Ark Yayınları.
12. Kabakçı, E. (2019). Sosyolojiyi kurmak. Vadi Yayınları.
13. Küçüklap, K. (2008). Batı metafiziğinin dekonstrüksiyonu; Heidegger ve Derrida. Sentez Yayınları.
14. Nisbet, R. (2013). Sosyolojik düşünce geleneği. (Çev: Y. Kaplan), Paradigma Yayınları.
15. Sarup, M. (1995). Post-yapısalcılık ve postmodernizm. (Çev: A. B. Güçlü), Ark Yayınevi.
16. Simmel, G. (2015). Modern kültürde çatışma. (Çev: T. Bora, E. Gen), İletişim Yayınları.
17. Slattery, M. (2012). Sosyolojide temel fikirler. Ü. Tatlıcan, G. Demiriz (Yay. Haz.), Sentez Yayıncılık.
18. Swingewood, A. (1991). Sosyolojik düşüncenin kısa tarihi. (Çev: O. Akınhay), Bilim ve Sanat Yayınları.
19. Ünsaldı, L. & Geçgin, E. (2013). Sosyoloji tarihi. Heretik Yayınları.
20. Wallerstein, I. (1993). Jeopolitik ve jeokültür. (Çev: M. Özel), İz Yayıncılık.
21. Wallerstein, I. (2004). Modern dünya sistemi. (Çev: L. Boyacı), Bakış Yayınları.
22. Weber, M. (2013) Protestan ahlakı ve kapitalizmin ruhu. (Çev: L. Boyacı), Yarın Yayınları.