Bursa in The Travel Articles of Ragıp Kemal Cantürk

Öz

Ragıp Kemal Cantürk is a reporter who traveled Anatolia and Thrace in the first half of the 1930s and wrote travel articles. He traveled on behalf of Milliyet, Akşam, and Vakit (Kurun) newspapers and visited the cities around the Marmara Sea more frequently. The districts of Mudanya, Gemlik, İnegöl, Orhaneli, Karacabey, Mustafakemalpaşa, and Orhangazi as well as one of the places Cantürk visited frequently is Bursa province. During his trips, Cantürk visited the provincial center. However, this study focused only on the reporter’s travel articles about the provincial center. In his articles on Bursa province center, Cantürk evaluated public services such as the city’s municipality, education, and transportation, and provided information on its economic activities. Cantürk, who constantly emphasized the abundance, quality, and cheapness of Bursa’s agricultural products, also shared detailed information on different sectors such as tourism, merino sheep breeding, and silk weaving.

Anahtar Kelimeler

• travel articles
• Bursa
• tourism
• Uludağ
• press

RAGIP KEMAL CANTÜRK’ÜN GEZİ YAZILARINDA BURSA

Öz

Ragıp Kemal Cantürk 1930’ların ilk yarısında Anadolu ve Trakya’yı dolaşarak gezi yazıları kaleme almış bir muhabirdir. Gezilerini Milliyet, Akşam ve Vakit (Kurun) gazeteleri adına yapmış, özellikle Marmara Denizi çevresindeki kentleri daha sık ziyaret etmiştir. Cantürk’ün sıkça uğradığı yerlerden biri de Bursa vilâyetidir. Söz konusu gezilerinde Cantürk vilâyet merkezinin yanı sıra Mudanya, Gemlik, İnegöl, Orhaneli, Karacabey, Mustafakemalpaşa ve Orhangazi kazalarını da ziyaret etmiştir. Ancak bu çalışma muhabirin sadece vilâyet merkezine dair gezi yazılarına odaklanmıştır. Cantürk, Bursa vilâyet merkezine dair yazılarında kentin belediye, eğitim, ulaşım gibi kamu hizmetlerini değerlendirmiş, ekonomik etkinliklerine dair bilgiler vermiştir. Bursa’nın tarım ürünlerinin bolluğunu, kalitesini ve ucuzluğunu sürekli vurgulayan Cantürk, ayrıca turizm, merinos koyun yetiştiriciliği, ipekli dokuma gibi farklı sektörlere dair de detaylı bilgiler paylaşmıştır.

Anahtar Kelimeler

• gezi yazısı
• Bursa
• turizm
• Uludağ
• basın

Kaynakça

1. Aladağ, Ç. (2004). Cumhuriyet döneminde Bursa’da kent kültürünün geliştirilmesine yönelik faaliyetler (1935-1950). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bursa: Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Bayrak, M. (1992). Türkiye’yi kimler yönetti (1920-1992). Yılmaz Yayınları.
3. Bilgi, S. G. (2006). Erken Cumhuriyet Dönemi’nde Bursa’da günlük yaşam (1923-1950). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bursa: Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Bursa yolunda bir şekâvet. (1933, Haziran 3). Cumhuriyet, s. 2.
5. Cantürk, R. K. (1938). Akıl hocası. Bürhaneddin Matbaası.
6. Cantürk, R. K. (1939). Akıl hocası (II. Kısım). Halk Basımevi.
7. Genelkurmay Başkanlığı (2010). Türk İstiklal Harbi’ne katılan alay ve tugay komutanlarının biyografileri. C. II, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı.
8. Kaprol, T. (2002). Cumhuriyet sonrası 1930-1950 yılları arasında Bursa’da mimari gelişim. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 7(1), 171-184.

9. Kaya, M. (1999). 1918-1950 yılları arasında Bursa Kazasının sosyal ve ekonomik durumu. (Yayımlanmamış doktora tezi tezi). İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
10. Kemal Ragıp (1933, Eylül 22). Bursada dağ sporları çok rağbet görüyor. Akşam, s. 10.
11. Musa (1933, Haziran 11). Bursa yolundaki soygun. Cumhuriyet, s. 3.
12. Öztürk, Y. (2014). Kuruluşundan 1950’ye kadar Bursa Belediyesi ve hizmetleri. (Yayımlanmamış doktora tezi tezi). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
13. R.K. (1931, Mart 29). Bursa, bir fabrikalar şehri halini aldı. Milliyet, s. 6.
14. R.K. (1931, Nisan 4). Bursa, maarifi çok mütekâsif bir şehirdir. Milliyet, s. 2.
15. R.K. (1931, Teşrinievvel 19). Bursalıların dertleri. Milliyet, s. 6.
16. R.K. (1931, Nisan 28). Bursanın gece hayatı da pek caziptir. Milliyet, s. 7.
17. Ragıp Kemal (1931, Eylül 6). Bursada yapılan yeni binalar. Milliyet, s. 6.
18. Ragıp Kemal (1931, Eylül 25). Bursaya rağbet. Milliyet, s. 6.
19. Ragıp Kemal (1932, Kânunusani 1). Bafra sıtmadan bunalmış vaziyettedir. Milliyet, s. 7.
20. Ragıp Kemal (1932, Şubat 5). Bursadaki merinoslar nasıl ıslah ediliyor? Milliyet, s. 6.
21. Ragıp Kemal (1932, Eylül 17). Kaplıca şehrinde göze çarpan şeyler. Milliyet, s. 7.
22. Ragıp Kemal (1933, Eylül 6). Bursa bir sene içinde çok değişti. Akşam, s. 7.
23. Ragıp Kemal (1933, Eylül 13). Bursa bu sene çok kalabalık ve eğlenceli. Akşam, s. 7.
24. Ragıp Kemal (1933, Eylül 23). Bursa ve Mudanyada yılan avcıları. Akşam, s. 7.
25. Ragıp Kemal (1933, Eylül 17). Bursa vilâyetinde hayvan hastalıklarile mücadele. Akşam, s. 10.
26. Ragıp Kemal (1933, Eylül 19). Bursanın kıymetli bir irfan müessesesi. Akşam, s. 10.
27. Ragıp Kemal (1933, Eylül 14). Yol parasını yol inşaatına hasretmek lâzım. Akşam, s. 7.
28. Ragıp Kemal (1934, Eylül 30). Bursa ovasındaki sulama ve kurutma ameliyatı. Akşam, s. 8.
29. Ragıp Kemal (1934, Eylül 29). Bursada hararetli bir belediye faaliyeti var. Akşam, s. 8.
30. Ragıp Kemal (1934, Teşrinievvel 16). Bursada İpekliler. Vakit, s. 8.
31. Samsunda tutulan Bursa soyguncuları dün sabah İstanbula getirildiler. (1933, Temmuz 25). Cumhuriyet, s. 1, 3.
32. Sedad (1934), Bursa 1934 yıllığı. Bursa Vilayet Matbaası.
33. T.C. Devlet Yıllığı 1929-1930 (1930). Matbuat Umum Müdürlüğü.
34. Türkiye İş Bankasının On Yılı 1924-1934 (1934). Devlet Matbaası.
35. Yüceer, S. (2005). Tanıkların anlatılarıyla Bursa tarihi. Uludağ Üniversitesi Kent Tarihi ve Araştırmaları Merkezi.