Yıl 2014, Cilt 15 , Sayı 27, Sayfalar 233 - 250 2014-12-01

ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI
The Concepts of “Pater Familias” and “Patria Potestas” in the Ancient Roman Family

Kamil DOĞANCI [1] , Fulya KOCAKUŞAK [2]


Familia en geniş anlamıyla aile demekti ve Eski Roma toplumsal yaşamının temelini oluşturuyordu. Patria potestas altındaki bütün kişiler familia içinde yer alırdı. Patria potestas, dar anlamda babaya ait olan güç, baba egemenliği; geniş anlamda ise aile reisi olan pater familias’ın ailesindeki bütün çocuklar, torunlar, aileye dahil diğer kişiler ve köleler üzerindeki hakimiyetini ifade ediyordu. Pater familias olmak için patria potestas altında olmamak ve erkek olmak yeterliydi. Pater familias; askerlik hakkı, seçme ve seçilme hakkı, evlenme hakkı gibi bir Roma vatandaşının kullanabileceği bütün haklara sahipti. Pater familias’ın aile fertleri üzerindeki hakimiyeti mutlaktı. Patria potestas’ı sona erdiren sebepler ölüm, capitis deminutio ve emancipatio idi. Ölüm halinde patria potestas kendiliğinden sona ererdi. Capitis deminutio ise aile reisi olan pater familias’ın savaşta esir düşmesi veya sürgün cezasına çarptırılması ile ortaya çıkan bir durumdu. Nitekim hür olmayan ve hakimiyet ehliyeti bulunmayan bir kişi patria potestas’a sahip olamazdı. Aile evlatlarından birinin rahip olması veya yüksek bir mertebeye ulaşması da, capitis deminutio kapsamında patria potestas’ı sona erdiren bir durumdu. Roma’da kız çocukları da dini hizmetler görebilir ve rahibe olabilirlerdi. Bir kız çocuğunun rahibe olması, patria potestas altından çıkması için yeterliydi
The word familia meant to be a family in the broadest sense and it formed the basics of the Ancient Roman social life. Persons under the patria potestas were also seen in the familia. In the narrow sense patria potestas meant to be the power of a father or his sovereignty; and broadly it meant to be the dominance of the father over the all children, grandchildren and other family members including slaves. In order to be pater familias it was necessary to be a man who is also separated from patria potestas. Pater familias had the rights such as military service, elect and to be elected and marriage as a normal Roman citizen. The dominance of pater familias over the family members was certain. Reasons that end patria potestas were death, capitis deminutio and emancipatio. In the case of death patria potestas would end spontaneously. Capitis deminutio was the situation that the family leader pater familias was captured in a war or exiled. Thus it is impossible to have a patria potestas while being a prisoner or not having the qualification to dominate someone. If one of children in the family became a monk or a high-ordered person, this is a situation that would end patria potestas in terms of capitis deminutio. In Rome girls were also able to have religious education and become a monk. And in this case they could split from patria potestas too in the same way
  • Adcock, F.E. (1945). “Women in Roman Life and Letters”. Greece & Rome. vol. 14. no: 40. Cambridge University Press. ss. 1-11.
  • Akıncı, Ş. (1999). Roma Hukuku Dersleri. Nobel Yayınları. Ankara.
  • Aubert, J. (1994). Business Managers in Ancient Rome, A Social and Economic Study of Institores, 200 B.C-A.D. 250. Leiden.
  • Ayiter, K. (1963). Roma Hukuku Dersleri: Aile Hukuku. Ankara Üniversitesi Basımevi. Ankara.
  • Berki, Ş. (1957). “Roma’da Aile Hukuku”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. c. XIV. sayı: 1-4. Ankara. ss. 111-121.
  • Bonner, S.F. (1977). Education in Ancient Rome. University Printing House. Cambridge.
  • Cicero. Pro A Cluentio. Edited by C. D. Yonge. London. 1856.
  • Cicero. De Domo Sua. Edited by G. Peterson. Oxford Classical Texts. Clarendon Press. Oxford. 1978.
  • Cicero. Pro Milone. Edited by Albert Curtis Clark. Oxford. 1918.
  • Cicero. Pro Sestio. Edited by R. Gardner. Loeb Classical Library. Harvard University Press. Cambridge. 1958.
  • Cicero. Topica. Edited by A. S. Wilkins. London. 1911.
  • CIL. (Corpus Inscriptionum Latinorum). vol. I-XVI. Leipzig-Berlin. 1826- 1843.
  • Clark, G. (1981). “Roman Women”. Greece & Rome. vol. 28. no: 2. Cambridge University Press. ss. 193-212.
  • D’ambra, E. (2007). Roman Women. Cambridge University Press. Cambridge.
  • Corpus Iuris Civilis 1: Institutiones, Digesta. Edited by Theodor Mommsen– Paul Krueger. Berolini. 1992.
  • Erdoğmuş, B. (1995). Roma Hukuku. Filiz Kitapevi. İstanbul.
  • Finley, M.I. (1970). “Peculium”. The Oxford Classical Dictionary. ed. N. G. L. Hammond–H. H. Scullard. The Clarendon Press. Oxford. s. 793.
  • Frier, B.W. (1994). “Natural Fertility and Family Limitation in Roman Marriage”. Classical Philology. vol. 89. no: 4. The University of Chicago Press. ss. 318-333.
  • Gaius. The Institutes. Translated by W.M. Gordon and O.F. Robinson. Ithaca: Cornell University Press. 1988.
  • Gardner, J.F. (1986). Women in Roman Law and Society. British Library Publication. London.
  • Gardner, J.F. (1990). “Roman Children”. The Classical Review. New Series. vol. 40. no: 2. Cambridge University Press. ss. 397-399.
  • Gardner, J.F. ve Wiedemann, T. (1991). The Roman Household: A Sourcebook. British Library Cataloguing in Publication. London.
  • Gönenç, F. İ. (2010). Roma Hukukunda Kadın. On İki Levha Yayıncılık. İstanbul.
  • Aulus Gellius. Noctes Atticae. ed. John C. Rolfe. Harvard University Press. London.
  • Günal, N. (1995). “Roma Miras Hukukuna Genel Bir Bakış ve Vasiyet Yolu ile Miras”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. c. XLIV. sayı: 1-4. ss. 425-442.
  • Günal, N. (2009). “Roma Hukukunun Temek Krtiterleri, Kavram ve Kurumları”. Doğu Batı Dergisi: Romalılar I. Yıl: 11. sayı: 49. ss. 11-32.
  • ILS. (Inscriptiones Latinae Selectae). Hermann Dessau. 3 vols in 5 parts. Berlin. 1892-1916.
  • Iuvenalis. Saturae. Edited by G. G. Ramsay & William Heinemann. London. 1918.
  • Johnson, E. (2007). “Patriarchal Power in the Roman Republic: Ideologies and Realites of the Paterfamilias”. Hirundo. vol:5. ss. 99-117.
  • Kabaağaç, S. ve Alova, E. (1995). Latince Türkçe Sözlük. Sosyal Yayınlar. İstanbul.
  • Koschaker, P. ve Ayiter, K. (1977). Modern Özel Hukuka Giriş Olarak Roma Özel Hukukunun Ana Hatları. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları. Ankara.
  • Kunkel, W. (1930). “Mater Familias”. RE. ed. Georg Wissowa, Alfred Druckenmüller Verlag. Stuttgart. ss. 2183-2184.
  • Kunkel, W. (1930). “Matrimonium”. RE. ed. Georg Wissowa, Alfred Druckenmüller Verlag. Stuttgart. ss. 2259-2286.
  • Küçükgüngör, E. (1996). “Roma ve Türk Hukukunda Muayyen Mal Vasiyeti”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. c. XLV. sayı: 1-4. Ankara. ss. 505-531.
  • Leonhard, R. (1905). “Emancipatio”. RE. ed. Georg Wissowa, J. B. Metzler. Stuttgart. ss. 2476-2479.
  • Lewis, C.T ve Short, C. (1958). A Latin Dictionary. Clarendon Press. Oxford.
  • Lindsay, H. (2009). Adoption in The Roman World. Cambridge University Press. Cambridge.
  • Nicholas, B. (1970). “Patria Potestas”. The Oxford Classical Dictionary. ed. N. G. L. Hammond–H. H. Scullard. The Clarendon Press. Oxford. s. 789.
  • O’Keeffe, A.K. (2004). Augustus as Paterfamilias. The University of Georgia. Georgia.
  • Önder, A. (1944). Vasiyet Hukuku. Doğuş Matbaacılık. Ankara.
  • Özdemir, G.T. (2005). “Roma Hukukunda Actio De Peculio”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. c. VII. sayı: 2. İzmir. ss. 103- 136.
  • Plinius. Epistulae. ed. John Bostock–H.T. Riley. Taylor and Francis. London.
  • Poynton, J.B. (1934). “Roman Education”. Greece & Rome. vol. 4. no: 10. Cambridge University Press. ss. 1-12.
  • Sachers, E. (1949). “Pater Familias”. RE. ed. Georg Wissowa–Wilhelm Kroll–Karl Mittelhaus, Alfred Druckenmüller Verlag. Stuttgart. ss. 2121-2157.
  • Suetonius. On İki Caesar’ın Yaşamı. çev: Fafo Teletar ve Gül Özaktürk. Türk Tarih Kurumu Yayınları. Ankara. 2008.
  • Tahiroğlu, B. ve Erdoğmuş, B. (2012). Roma Hukuku Dersleri. Der Yayınları: 265. İstanbul.
  • Titus Livius. Ab Urbe Condita. Translated by B.O. Foster. Loeb Classical Library. Cambridge: Harvard University Press. 1919-1953.
  • Xenophon. Respublica Lacedaemoniorum. ed. E. C. Marchant–G. W. Bowersock. Harvard University Press. Cambridge. 1925.
Diğer ID JA89BH28MR
Bölüm Makale
Yazarlar

Yazar: Kamil DOĞANCI
Kurum: ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜ

Yazar: Fulya KOCAKUŞAK
Kurum: Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskiçağ Tarihi

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 1 Aralık 2014

Bibtex @ { sosbilder269511, journal = {Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1302-2423}, eissn = {2564-6834}, address = {Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü 16059 Nilüfer-Görükle-Bursa}, publisher = {Bursa Uludağ Üniversitesi}, year = {2014}, volume = {15}, pages = {233 - 250}, doi = {10.21550/sosbilder.269511}, title = {ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI}, key = {cite}, author = {DOĞANCI, Kamil and KOCAKUŞAK, Fulya} }
APA DOĞANCI, K , KOCAKUŞAK, F . (2014). ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi , 15 (27) , 233-250 . DOI: 10.21550/sosbilder.269511
MLA DOĞANCI, K , KOCAKUŞAK, F . "ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI". Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 (2014 ): 233-250 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosbilder/issue/25544/269511>
Chicago DOĞANCI, K , KOCAKUŞAK, F . "ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI". Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 (2014 ): 233-250
RIS TY - JOUR T1 - ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI AU - Kamil DOĞANCI , Fulya KOCAKUŞAK Y1 - 2014 PY - 2014 N1 - doi: 10.21550/sosbilder.269511 DO - 10.21550/sosbilder.269511 T2 - Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 233 EP - 250 VL - 15 IS - 27 SN - 1302-2423-2564-6834 M3 - doi: 10.21550/sosbilder.269511 UR - https://doi.org/10.21550/sosbilder.269511 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI %A Kamil DOĞANCI , Fulya KOCAKUŞAK %T ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI %D 2014 %J Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1302-2423-2564-6834 %V 15 %N 27 %R doi: 10.21550/sosbilder.269511 %U 10.21550/sosbilder.269511
ISNAD DOĞANCI, Kamil , KOCAKUŞAK, Fulya . "ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI". Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 / 27 (Aralık 2014): 233-250 . https://doi.org/10.21550/sosbilder.269511
AMA DOĞANCI K , KOCAKUŞAK F . ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2014; 15(27): 233-250.
Vancouver DOĞANCI K , KOCAKUŞAK F . ESKİ ROMA AİLESİNDE “PATER FAMILIAS” ve “PATRIA POTESTAS” KAVRAMLARI. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2014; 15(27): 250-233.