The Critique of Constitutionalism and the Marxist Constituent Power in Antonio Negri

Öz

This article discusses the position of the concept of constituent power within the classical constitutional tradition and Antonio Negri’s Marxist critique of this lineage. From Sieyès to Schmitt and Arendt, the notion of constituent power has generally been shaped as an attempt to determine the source of sovereignty, establish the legitimacy of the legal order, and stabilize the political community in an institutional form. Negri, however, radically reverses this understanding by re-conceptualizing constituent power not as institutional representation, but as a creative force emerging from social relations of production. Drawing on Marx’s analyses of labor power, primitive accumulation, and cooperation, Negri conceives constituent power as the immanent force of social life and material production, thereby abolishing the autonomy of the political from the social. In this sense, constituent power is understood as the politicality of the social, the emancipatory practice of labor’s subjectivity, and the possibility of a new political ontology. Constituent power thus becomes not a stabilizing but a continuously re-creating process; not a representative of power, but a potentia that overthrows it. Negri’s Marxist conception of constituent power thereby transcends the limiting paradigm of modern constitutionalism and opens up the horizon of revolutionary theory, in which the practice of emancipation can be redefined within the field of social production.

Anahtar Kelimeler

• Antonio Negri
• Constitutionalism
• Cooperation
• Constituent Power
• Marxism
• Violence

Antonio Negri’de Anayasalcılığın Eleştirisi ve Marksist Kurucu İktidar

Öz

Bu makale, kurucu iktidar kavramının klasik anayasalcı gelenek içindeki konumunu ve Antonio Negri’nin bu geleneğe yönelttiği Marksist eleştiriyi tartışmaktadır. Sieyès’ten Schmitt ve Arendt’e kadar uzanan kurucu iktidar düşüncesi, genellikle egemenliğin kaynağını belirleme, hukuksal düzenin meşruiyetini tesis etme ve siyasal toplumu kurumsal bir biçimde sabitleme çabası olarak şekillenmiştir. Oysa Negri, bu anlayışı radikal biçimde tersine çevirerek kurucu iktidarı kurumsal temsilden değil, toplumsal üretim ilişkilerinden türeyen yaratıcı güç olarak yeniden kavramsallaştırır. Marx’ın emek gücü, ilksel birikim ve elbirliği analizlerinden beslenen bu yaklaşım, kurucu iktidarı toplumsal yaşamın ve maddi üretimin içkin gücü olarak ele alır; kalkış noktası da bu bağlamda politik olanın toplumsal olan karşısındaki özerkliğini ortadan kaldırmaktır. Dolayısıyla kurucu iktidar, toplumsal olanın politikliği, emeğin öznelliğinin özgürlük pratiği ve yeni bir politik ontolojinin imkânı olarak düşünülür. Kurucu iktidar, artık sabitleyen değil, sürekli yeniden kuran; iktidarı temsil eden değil, onu alaşağı eden, potentia olarak kapanmaz bir sürece dönüşür. Böylece Negri’nin Marksist kurucu iktidar kavrayışı, hem modern anayasalcılığın sınırlayıcı egemenlik paradigmasını aşar hem de özgürlük pratiğinin yeniden tanımlanabileceği devrim kuramının ufkunu açar.

Anahtar Kelimeler

• Antoni Negri
• Anayasalcılık
• Elbirliği
• Kurucu iktidar
• Marksizm
• Şiddet

Kaynakça

1. Arendt, H. (2003). İnsanlık durumu (B. S. Şener, Çev.). İletişim Yayınları.
2. Arendt, H. (2012). Devrim üzerine (O. E. Kara, Çev.). İletişim Yayınları.
3. Bonefeld, W. (2014). Yıkıcı akıl ve olumsuzlama (Ö. Yalçın, Çev.). Otonom Yayıncılık.
4. Carré de Malberg, R. (2003). Contribution à la théorie générale de l'État: Réimpression des éditions de 1920 et 1922. Dalloz.
5. Deleuze, H. (2013). Müzakereler (İ. M. Uysal, Çev.). Norgunk Yayıncılık.
6. Demirkent, D. (2015). Anayasal kuruluş konusunda kapanmayacak tartışma: Hannah Arendt ve Carl Schmitt’te kurucu iktidar sorunu. Mülkiye, 39(3), 89–122.
7. Engels, F. (1975). Almanya’da devrim ve karşı devrim (K. Somer, Çev.). Sol Yayınları.
8. Engels, F. (1991). Karl Marx’ın Fransa’da içsavaşına giriş. İçinde Fransa’da İçsavaş (2. bs., ss. 7–22) (K. Somer, Çev.). Sol Yayınları.

9. Gözler, K. (2016). Kurucu iktidar (2. bs.). Ekin Basın Yayın Dağıtım.
10. Göztepe, E. (2015). Bir klasik eser olarak Carl Schmitt’in “Anayasa Öğretisi”. İÜHFM, 73(1), 129–180.
11. Hardt, M., & Negri, A. (2006). Dionysos’un emeği (E. Başer, Çev.). İletişim Yayınları.
12. Hardt, M., & Negri, A. (2019). Meclis (A. E. Pilgir, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
13. Kalyvas, A. (1999). Carl Schmitt and the three moment of democracy. Cardozo Law Review, 21(5–6), 1525–1565.
14. Kelsen, H. (2016). Saf hukuk kuramı (E. Uzun, Çev.). Nora Kitap.
15. Marx, K. (1986). Kapital: Cilt I (3. bs.) (A. Bilgi, Çev.). Sol Yayınları.
16. Marx, K. (1991). Uluslararası Emekçiler Derneği Genel Konseyi’nin 1871’de Fransa’da İçsavaş çağrısı üzerine. İçinde Fransa’da İçsavaş (2. bs., ss. 38–97) (K. Somer, Çev.). Sol Yayınları.
17. Marx, K., & Engels, F. (1996). Seçme yazışmalar II: 1870–1895 (Y. Fincancı, Çev.). Sol Yayınları.
18. Marx, K. (1997a). Yahudi sorunu (Sol Yayınları Yayın Kurulu, Çev.). Sol Yayınları.
19. Marx, K. (1997b). Kapital: Cilt III (3. bs.) (A. Bilgi, Çev.). Sol Yayınları.
20. Marx, K., & Engels, F. (2013). Alman ideolojisi (T. Ok & O. Geridönmez, Çev.). Evrensel Yayınları.
21. Negri, A. (2022). İsyanlar: Kurucu iktidar ve modern devlet (E. Kılıç, Çev.). Otonom Yayıncılık.
22. Read, J. (2013). Sermayenin mikropolitikası (A. D. Temiz, Çev.). Metis Yayınları.
23. Schmitt, C. (2008). Constitutional theory (J. Seitzer, Çev.). Duke University Press.
24. Schmitt, C. (2017). Verfassungslehre (11. bs.). Duncker & Humblot.
25. Sieyès, E. J. (2005). Üçüncü sınıf nedir? (İ. Birkan, Çev.). İmge Kitabevi.
26. Turhan, M. (2020). Hans Kelsen’in “Normatif Alternatifler Kuramı”nın gözden geçirilmesi. Anayasa Yargısı, 37(1), 1–32.
27. Türk, D. (2018). Arendt, devrim, egemenlik: “Başlangıçta söz vardı”. Mülkiye, 42(2), 183–207.
28. Ünsal, B. R. (2022). Otonomist Marxist kuramda öznellik ve iktidar teorisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.