ÜCRETLİ İŞTE ÇALIŞMAYAN KADINLARIN SOSYAL MEDYA ÜZERİNDEN BENLİK SUNUMLARI

With the impact of technology and digitalization, social media is at the center of the lives of individuals and societies; this situation makes the current and future effects of social media at individual and societal levels an important area of research. However, research on social media use has mainly focused on children and young people, and studies on the usage practices of women who do not work in a paid job and spend most of their time at home are quite limited. The fact that female employment rates in Turkey are low compared to men has made the use of time and how women in this group reflect their life practices and self-expression through social media an important research topic. In this study, in-depth interviews were conducted with 14 women who did not work in a paid job and actively used at least one of the platforms such as Instagram, Facebook or WhatsApp. The participants were between the ages of 23 and 50, 11 of whom were married and 3 of whom were single. Qualitative data collection methods and phenomenological research design were used in the interviews conducted with the participants who were reached through snowball sampling method. The data were analyzed with an inductive approach. Research findings show that women define themselves through the products they produce and consume, the places they visit, and, for those who have children, the activities of their children.

Teknoloji ve dijitalleşmenin beraberinde gelen sosyal medya; neredeyse dünyamızın tam ortasına oturmuş olmasıyla kullanımı hem şimdide hem de gelecekte bireyler ve toplum üzerinde yaratacağı etkiler yönünden önemli bir inceleme konusu olmuştur. Çocuk ve genç grupların aksine ücretli işte çalışmayan ve gününün neredeyse tamamını evde geçiren kadınların, konu özelinde araştırılması oldukça sınırlıdır. Özellikle Türkiye’de kadın istihdamının erkek istihdamına göre daha düşük olması, kadınların vakitlerini nasıl geçirdikleri ve sosyal medya kullanımına yaşam pratiklerini nasıl yansıtıp benliklerini ifade ettikleri önemli bir araştırma sorusudur. Çalışmada alana dair kavramsal ve kuramsal çerçeve çizilip ücretli işte çalışmayan ve Instagram, Facebook, WhatsApp sosyal medya uygulamalarının en az birini kullanan 14 kadın katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Çalışma grubunu 11’i evli 3’ü bekar 23-50 yaş arası kadınlar oluşturmaktadır. Katılımcılara sosyal medya kullanım davranışlarını irdeleyen sorular yönlendirilmiş ve kendilerini hangi sosyal roller üzerinden tanımladıkları sorulmuştur. Kartopu örnekleme metodu ile katılımcılara ulaşılmış, nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik araştırma deseni benimsenerek elde edilen veriler tümevarımsal olarak analiz edilmiştir. Son noktada elde edilen veriler ışığında sosyolojik perspektiften bütüncül bir analiz yapılmış ve ücretli işte çalışmayan kadınların ait hissettikleri sosyal roller ışığında kendilerini ürettikleri-tükettikleri ürünler, gezdikleri yerler üzerinden betimledikleri; eğer evlat sahibi iseler buna çocuklarının faaliyetlerinin de eklendikleri sonucuna ulaşılmıştır.