TÜRK SERAMİK SANATINDA AT İMGESİ
Öz
Sanatçı, eserini oluştururken bireysel deneyimlerinin yanı sıra toplumun kültürel ve ahlaki değerlerinden de beslenir. Bu değerler, sanatta sembolik anlatımlara dönüşerek ifade bulur. Göçebe yaşam kültüründen gelen Türk toplumu için doğa ve hayvanlarla kurulan ilişki büyük önem taşır. Bu kültürel yapıda at, sadece bir ulaşım aracı değil, yaşamın vazgeçilmez bir parçası ve anlam yüklü bir figür olarak öne çıkar. Tarım, hayvancılık, savaş ve beslenme gibi pek çok alanda önemli işlevler üstlenen at, sanatta da güçlü bir sembol olarak yer alır. Edebiyat, müzik, el sanatları ve plastik sanatlarda olduğu gibi seramik sanatında da at figürü biçimsel ve kavramsal yönleriyle kullanılmaktadır. Bu araştırma, Türk seramik sanatında at imgesinin tarihsel süreç içinde nasıl temsil edildiğini incelemekte; çağdaş eserlerde bu figürün bireysel hafıza, mitolojik anlatı, toplumsal travma ve kültürel kimlik gibi temalarla nasıl yeniden yorumlandığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
At imgesi, Türk seramik sanatı, Türk kültürü, Sembolik anlatım
Kaynakça
- Akbaba, M. (2024). “A General Overview of Turkmen Epics Türkmen Destanlarına Genel Bir Bakış”. Osmanli Medeniyeti Arastirmalari Dergisi, 2024(20).
- Arda, E. (2020). “Troya Atı İle Çanakkale At Biçimli Seramikler Arasındaki İlişikin Değerlendirilmesi”, Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 6(27):881-895
- Avşar, L., & Öztütüncü, S. (2022). “Türk Alp Tasvirli Orta Çağ Astar Boyalı Horasan Seramiklerinde Ayakta Savaşçıların Resimsel Analizleri”. Sanat ve Tasarım Dergisi, 12(2), 663-676.
- Bilgili, N. (2019). Türk Kültüründe Kozmik At Mitolojisi. Politik-Sosyal-Kültürel Araştırmalar Merkezi. https://21yyte.org/politik-sosyal-kulturel-arastirmalar-merkezi/turk-kulturunde-kozmik-at-mitolojisi-2/27144
- Büyükkaya, N. (2024). “Dîvânü Lügâti’t-Türk’teki halk inanışlarının Anadolu Türklerindeki karşılıkları”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21, 78–88. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1550313
- Craft, M. L. (1994). “A visual review of compensation philosophies for Islamic ceramics”, Loss Compensation: Technical and Philosophical Issues. Objects Specialty Group Postprints. Proceedings of the Objects Specialty Group Session, 2, 73-88.
- Çelik, M. (2020). Seramikte at figürü: Anı, biçim ve estetik bağlamında yorumlama (Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü). YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr
- Çınar, A. (1993). Türklerde at ve atçılık, Ankara: Kültür Bakanlığı.
- Demirsağ Arlı, B., & Kaya, Ş. (2014). “Primitive Forms and Figures in Çanakkale Ceramics / Çanakkale Seramiklerinde Primitif Form ve Figürler”. Art-Sanat, 2, 147-161.
- Emlak, S. (2019). “Berlin Devlet Kütüphanesinde Bulunan Bazı Minyatürlerdeki Ejderha Figürü Metaforu Üzerine Bir İnceleme”. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi (43), 140-149. https://doi.org/10.32547/ataunigsed.588450
