TEMAS VE KAYNAŞMA: İLİŞKİ OLARAK YABANCIYI TÜRK SİNEMASINDA ETKİLEŞİMLER VE KURBAN RİTUSU ÜZERİNDEN OKUMAK

Stranger is not a fixed category but rather a relationship that occurs via social interactions. This article aims to unearth the change and adaptation problems within the relationship of stranger who tries to blend with the center which is contacted on the axis of daily interactions, while also pursuing the power relations that are being interacted with. Social interactions are explained via cinematographic images by analysing examples from the Turkish cinema. This article constructs its theoretical framework upon Alfred Schutz’s term “Stranger” while purposefully chosen interactions in “Züğürt Ağa”, “Takva” and “Abluka” movies are interpreted on the axis of determined themes and same aspects of power relationship within social situations are tried to be determined. Consequently, change affects subjects and their view upon their status. The center that the stranger interacts with requires various sacrifices to maintain its power, converting social interactions into a process constructing both sides.

Yabancı, sabitlenmiş bir kategori değil gündelik hayatta etkileşimlerle ortaya çıkan bir ilişki biçimidir. Makale, gündelik etkileşimlerdeki konumlar ekseninde temasa geçilen merkezle kaynaşmaya çalışan yabancının ilişkisine içkin değişim ve adaptasyon sorunlarını ortaya çıkarmaya çalışılırken, aynı zamanda etkileşimdeki iktidar ilişkilerinin izlerinin de sürülmesini amaç edinmiştir. Türk Sinemasındaki bazı örnekler üzerinden analizler gerçekleştirilerek gündelik hayattaki etkileşimler sinematografik imajlar üzerinden anlaşılmaya çalışılmıştır. Teorik bakışını Alfred Schutz’un “Yabancı” kavramına referansla kuran makalede amaçlı seçilen Takva filmindeki etkileşimler, belirlenen temalar ekseninde yorumlanmış, taraflar arasındaki iktidar ilişkilerinin toplumsal kesitlerde ortaya çıkan yönleri saptanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, gündelik yaşam pratiklerimizde “yabancı” olma durumunun ortaya çıkma olasılığı oldukça yüksektir. Değişim sadece ilişkilerin içeriklerini değil, öznelerin konumlarını ve konumlara dair diğer öznelerin algılarını da etkilemektedir. Yabancının temasa geçtiği merkez, iktidarını sürdürmek için yabancıdan belirli kurban edimleri talep etmekte, kurban edimi sonunda yabancıyı kutsayarak kendi iktidarını yeniden inşa ederken, toplumsal etkileşimler tarafları yapılandırılan bir sürece dönüşmektedir