BURUN ESTETİĞİ OPERASYONLARINI ETKİLEYEN SOSYAL FAKTÖRLER VE BURUN ESTETİĞİNİN TIBBİLEŞTİRİLMESİ
Öz
Bu çalışma günümüzde arttığı gözlemlenen burun estetiği operasyonlarını etkileyen
toplumsal faktörlerin neler olduğunun belirlenmesi ve nasıl tıbbileştirildiğinin
açıklanması amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Bu doğrultuda insan burnunun şekillendirilmesinde etkili olan unsurlar, güzel burnun nasıl olduğu ya da olması gerektiği ve
burnun görüntüsünün sağlık ile ilişkilendirilmesi
üzerinde durulmuştur. Modern tıp sağlık ve güzellik uygulamaları kapsamında
en önemli role sahiptir. Estetik kusurlu bir organın düzeltilmesi ya da güzelleştirilmesi amacıyla kullanılan
yöntemin adıdır. Burun estetiği/rinoplasti operasyonu burun şeklinin değiştirilmesine ve güzelleştirilmesine yönelik olarak
gerçekleştirilen estetik operasyondur. Tıbbileştirme ise önceleri tıbbi bir konu olarak
değerlendirilmeyen durum ya da olayın tıbbi bir durum haline gelmesidir. Tıbbileştirme/
medikalizasyon kavramsal, kurumsal ve etkileşimsel olmak üzere üç yolla gerçekleşebilmektedir.
Bu çalışma için nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma deseni
olarak olgubilim tercih edilmiştir. Amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örneklem ile
belirlenen ölçütler doğrultusunda 11 Plastik, Reskontrüktif ve Estetik Cerrahi hekim ile
derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler hekimlerin müsait olduklarını
belirttikleri zamanda kendi ofislerinde gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin eksiksiz kaydedilmesi
için katılımcıların onayıyla ses kaydı yapılmıştır. Sonrasında elde edilen veriler
yazıya aktarılarak tematik analiz yoluyla değerlendirilmiştir. Analizler MAXQDA 2020 nitel
veri analizi programı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda burun
estetiğini etkileyen sosyal faktörlerin; sosyal medya, sosyal çevre, ruhsal sağlık problemleri,
estetik cerrahlar, kültürel değişim ve tıbbi imkanların artması olduğu bulgulanmıştır.
Ayrıca rinoplastinin kavramsallaştırma ve hasta hekim etkileşimi düzeylerinde
tıbbileştirildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Estetik, Güzellik, Rinoplasti, Tıbbileştirme, Sağlık Yönetimi, Sağlık Sosyolojisi
Kaynakça
- Aksakal, İ. A., Keles, M. K., Engin, M. S., Aydoğdu, İ. O. ve Küçüker, İ. (2017). Preoperative simulation in planning rhinoplasty: Evaluation from ‘Patients and Surgeons' Perspectives. Facial Plastic Surgery, 33(03), 324-328.
- Araslı, O. (2017). Medyadan “estetik-güzellik” uygulamalarına “merdiven üstü” bir bakış: “Adana’daki sahte estetik iddiaları” hakkındaki haberlerin değerlendirmesi. Atatürk İletişim Dergisi 14, Sağlık İletişimi Özel Sayı, 61-80.
- Arıdaşır, O. (2019). 3K burun, küçük, kalkık, kavisli, hastamız böyle istedi, İnstagram Hesabı, Web: https://www.instagram.com/p/BvlsSz7AU_C/ adresinden 07 Ocak 2021’de alınmıştır.
- Arslan, A. (2006). Rhinoplasti yapılan hastalarda iki farklı sütür materyalinin uzun dönem sonuçlarının yeni bir yöntem ile analizi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Malatya: İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı.
- Balakrishnan, J. ve Griffiths, M. D. (2018). An exploratory study of “selfitis” and the development of the selfitis behavior scale. Int J Ment Health Addiction, 16, 722–736.
- Barlas, G. Ü., Karaca. S., Onan, N., Öz, Y. C., Gürkan, A., Işık, I. ve Sümeli, F. (2014). Estetik cerrahi hastalarında beden imajı, işlevsel olmayan tutumlar ve depresyon. Türk Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Dergisi (Turk J Plast Surg), 22(3),108-113.
- Başaran, M. M. ve Kuzucu, İ. (2019). Hekim internet sayfalarındaki rinoplasti bilgilendirmelerinin okunabilirlik açısından farklı branşlar bazında karşılaştırılması. Türkiye Klinikleri, Tip Bilimleri Dergisi, 39(3), 304-309.
- Baumgarten, A. G. (2007). Ästhetik. Latin-German edition. Translate, preface, notes, indexes by Dagmar Mirbach (2 vols.), Hamburg: Felix Meiner Verla. Bell, S. E. (1987). Changing ideas: The medicalization of menopause. Sci. Med., 24(6),535-542.
- Bilişli, Y. (2019). İnternet sağlık haberlerinde tıbbileştirmenin inşaası: Sağlık haber söylemine eleştirel bir bakış. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (4), 3608-3629.
- Bingöl, O. (2015). Estetik cerrahi müdahaleler ve modern beden: Samsun ili örneği. Yayımlanmamış doktora lisans tezi, Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.