YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ

Esra Nur Kartal; Tuğba Öçal

doi:10.17753/sosekev.1392298

YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ

Öz

Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerin örüntüler konusunda yaratıcılık bağlamında problem kurma becerilerinin problem çözme becerilerine etkisi karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı sıralı tasarım deseni ile incelenmiştir. Bu araştırma 2 öğrenci pilot çalışmada olmak üzere toplam 25 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Problem kurma testi iki sayı ve iki şekil örüntüsü ile alakalı toplam dört tane yarı yapılandırılmış problem durumlarından oluşmaktadır. Problem çözme testi çalışmaya katılan öğrencilerin kurdukları problemlerden toplam 12 tanesi seçilerek oluşturulmuştur. Ayrıca araştırmada hem problem kurma hem de problem çözme süreçlerini daha ayrıntılı olarak inceleyebilmek amacıyla 14 öğrenci ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaratıcılık puanları problem kurma testi ile başarı puanları ise problem çözme testi ile hesaplanmıştır. Çoklu regresyon analizi sonucunda örüntüler konusunda yaratıcılığın akıcılık, esneklik ve orijinallik bileşenlerinin problem çözme becerisini yordamadığı ancak bileşenlerin problem çözme becerisi ile arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yaratıcılık, Problem çözme, Problem kurma, Örüntüler

Kaynakça

Akay, H. (2006). Problem kurma yaklaşımı ile yapılan matematik öğretiminin öğrencilerin akademik başarısı, problem çözme becerisi ve yaratıcılığı üzerindeki etkisinin incelenmesi (Tez No.190950) [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi] Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Akkan, Y., & Çakıroğlu, Ü. (2012). Doğrusal ve ikinci dereceden örüntüleri genelleştirme stratejileri: 6-8. Sınıf öğrencilerinin karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim, 37(165), 104-120.
Alan, C. (2009). İlköğretim 5. Sınıf öğrencilerinin matematik derslerinde problem çözme sürecine yönelik görüşleri: Nitel bir çalışma (Tez No. 239411) [Yüksek lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi] Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Amalina, I. K., Amirudin, M., & Budiarto, M. T. (2018). Students’ creativity: Problem posing in structured situation. In Journal of Physics: Conference Series, 947(1), 012012). https://doi.org/10.1088/1742-6596/947/1/012012
Aydın-Çakır, A., & Türkeş-Kılıç, S. (2021). Bilimsel araştırmalarda karma yöntem nasıl kullanılır? Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42(Özel Sayı 1), 1-15. https://doi.org/10.30794/pausbed.802568
Ayvaz, Ü. (2019). Problem kurma temelli etkinliklerle özel yetenekli öğrencilerin matematiksel yaratıcılıklarının geliştirilmesi üzerine bir eylem araştırması (Tez No. 593298) [Doktora Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Bozkurt, A., & Karslıgil Ergin, G. (2018). Öğrencilerin problem çözme ve kurma süreçlerindeki başarı ve matematiksel düşünüşlerinin incelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(3), 1-33. https://doi.org/10.19160/ijer.393529
Cai, J. (2003). Investigating parental roles in students' learning of mathematics from a cross-national perspective. Mathematics Education Research Journal, 15(2), 87- 106. https://doi.org/10.1007/BF03217372
Cankoy, O., & Darbaz, S. (2010). Problem kurma temelli problem çözme öğretiminin problemi anlama başarısına etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(38), 11-24.
Creswell, J. W. (2014). A concise introduction to mixed methods research. Sage.

Çetinkaya, A. (2017). İlköğretim 8. Sınıf öğrencilerinin problem kurma becerilerinin incelenmesi (Tez No. 462322) [Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Dölek, S. (2018). İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Problem Çözme ve Kurma Çalışmalarının İncelenmesi (Tez No. 506271) [Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi] Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Dündar, S. (2015). Matematiksel yaratıcılığa yönelik matematik öğretmen adaylarının görüşlerinin incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 18-34. https://doi.org/10.7822/omuefd.34.1.2
English, L. D. (1997). The development of fifth-grade children's problem-posing abilities. Educational Studies in Mathematics, 34, 183- 217.
Ergin, A.E. (2019). 7. Sınıf öğrencilerinin geometride problem kurma süreçlerinin incelenmesi ve yaratıcılıklarına etkisinin araştırılması (Tez No. 608646) [Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Ergin, A. S., & Türnüklü, E. (2019). 7. sınıf öğrencilerinin kurdukları geometri problemlerinde yaratıcılıklarının incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 27-38.
Ervynck, G. (1991). Mathematical creativity. In D. Tall (Ed.), Advanced mathematical thinking (pp. 42-53). Kluwer Academic.
Esi, A. (2018). Matematikte yaratıcılık. Journal of Awareness, 3(Özel), 309-314.
Gonzales, N. A. (1998). A blueprint for problem posing. School Science and Mathematics, 98(9), 448-464. https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.1998.tb17437.x
Haylock, D. W. (1985). Conflicts in the assessment and encouragement of mathematical creativity in schoolchildren. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 16(4), 547-553.
Herrmann, N. (1996). The whole brain business book. Mc Graw-Hill.
Kar, T., & Işık, C. (2015). Türk ve Amerikan yedinci sınıf matematik ders kitaplarının tamsayılarla toplama ve çıkarma işlemleri üzerinden karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim Dergisi, 40(177), 75-92.
Katrancı, Y., & Şengül, S. (2019). Ortaokul öğrencilerinin matematik problemi oluşturma, matematik problemi çözme ve matematiğe yönelik tutumları arasındaki ilişkiler. Eğitim ve Bilim Dergisi, 44(197), 1-24.
Kavgacı, Y. (2016). Matematik problemi çözme stratejileri öğretiminin dokuzuncu sınıf öğrencilerinin yaratıcılık düzeylerinin gelişimine etkisi (Tez No. 436712) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Kazak, V. (2012). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin kesirlerde toplama işlemine yönelik sözel problem kurma ve problem çözme becerilerinin incelenmesi (Tez No. 325808) [Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Kılıç, Ç. (2019). Örüntü arama stratejisi ile çözülebilecek problemleri kurmada ortaokul öğrencilerinin performanslarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(2), 647- 656. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2622
Kilpatrick, J. (1987): Problem formulating: Where do good problems come from? In A. H. Schoerfeld (Ed). Cognitive science and mathematics education (pp.123-148). Erlaum.
Kojima, K., Miwa, K., & Matsui, T. (2009). Study on support of learning from examples in problem posing as a production task. In Proceedings of the 17th International Conference on Computers in Education (pp. 75-82). Hong Kong: Asia-Pacific Society for Computers in Education.
Nicolaou, A. A., & Philippou, G. N. (2007). Efficacy beliefs, problem posing, and mathematics achievements. In D. Pitta-Pantazi, & G. Phillippou (Eds.), Proceedings of the V Congress of the European Society for Research in Mathematics Education (pp. 308-317). Larnaca, Department of Education, University of Cyprus.
Onkun Özgür, E. (2018). Yedinci sınıf öğrencilerin sütun ve daire grafiğine uygun problem kurma becerilerinin incelenmesi (Tez No. 506627) [Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Öçal, M. F., Kar, T., Özdemir, E., Güler, G., & İpek, A. S. (2019). Indicators of prospective mathematics teachers’ success ın problem solving: The case of creativity in problem-posing. In M. Graven, H. Venkat, A. Essien & P. Vale (Eds.), Proceedings of the 43rd conference of the ınternational group for the psychology of mathematics education (Vol. 2, pp. 456-463). PME.
Özdemir Yıldız, Ö. (2019). Matematik öğretmen adaylarının problem kurma becerilerinin incelenmesi ve problem kurma hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi (Tez No. 590879) [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Özgen, K., Aydın, M., Geçici, M.E., & Bayram, B. (2017). Sekizinci sınıf öğrencilerinin problem kurma becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 8(2), 323-351. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.322660
Palabıyık, U., & Akkuş İspir, O. (2011). Örüntü temelli cebir öğretiminin öğrencilerin cebirsel düşünme becerileri ve matematiğe karşı tutumlarına etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 111-123.
Polya, G. (1957). How to solve it: A new aspect of mathematical method (2nd ed.). Princeton University Press.
Sadak, M., Incikabi, L., Ulusoy, F., & Pektas, M. (2022). Investigating mathematical creativity through the connection between creative abilities in problem posing and problem solving. Thinking Skills and Creativity, 45, 101108. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2022.101108
Silver, E. A. (1994). On mathematical problem posing. For the Learning of Mathematics, 14(1), 19–28.
Silver, E. A. (1997). Fostering creativity through instruction rich in mathematical problem solving and problem posing. ZDM: The International Journal on Mathematics Education, 29(3), 75-80.
Silver, E. A., & Cai, J. (1996). An analysis of arithmetic problem posing by middle school students. Journal for Research in Mathematics Education, 27, 521–539. https://doi.org/10.2307/749846
Souviney, R. J. (1994). Learning to teach mathematics. Macmillan Publishing Company.
Şahal, M. (2016). Problem kurma yaklaşımı ile işlenen tam sayılar konusunun öğrencilerin akademik başarısına ve matematik tutumlarına etkisi (Tez No. 435382) [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Stoyanova, E., & Ellerton, N. F. (1996). A framework for research into students‘ problem posing in school mathematics. In P. C. Clarkson (Ed.), Technology in mathematics education (pp. 518–525). Mathematics Education Research Group of Australasia.
Taşkın, D. (2016). Üstün yetenekli tanısı konulmuş ve konulmamış öğrencilerin matematikte yaratıcılıklarının incelenmesi: Bir özel durum çalışması [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
Tertemiz, N. (2017). İlkokul öğrencilerinin dört işlem becerisine dayalı kurdukları problemlerin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(1), 1-25
Tertemiz, N., & Sulak, S. E. (2013). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin problem kurma becerilerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 12(3), 713-729.
Torrance, E. P. (1974). A manual for the Torrance tests of creative thinking. Personnel.
Torrance, E. P. (1966). The Torrance tests of creative thinking – norms-technical manual research edition – verbal tests, forms A and B – Figural Tests, Forms A and B. Personnel.
Turhan, B., & Güven, M. (2014) Problem kurma yaklaşımıyla gerçekleştirilen matematik öğretiminin problem çözme başarısı, problem kurma becerisi ve matematiğe yönelik görüşlere etkisi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(2), 217-234. https://doi.org/10.14812/cufej.2014.021
Xie, J., & Masingila, J. O. (2017). Examining interactions between problem posing and problem solving with prospective primary teachers: A case of using fractions. Educational Studies in Mathematics, 96(1), 101-118. http://dx.doi.org/10.1007/s10649-017-9760-9
van Hooijdonk, M., Mainhard, T., Kroesbergen, E. H., & van Tartwijk, J. (2020). Creative problem solving in primary education: Exploring the role of fact finding, problem finding, and solution finding across tasks. Thinking Skills and Creativity, 37, 100665. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2020.100665
Yenilmez, K., & Ev Çimen E. (2014). Matematik öğretmeni adaylarının “örnek, alıştırma, problem” oluşturma çalışmalarının incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(3), 76-84.
Yeşildere, S., & Akkoç, H. (2010). Matematik öğretmen adaylarının sayı örüntülerine ilişkin pedagojik alan bilgilerinin konuya özel stratejiler bağlamında incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(1), 125-149.
Yıldırım, A., & Şimsek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
Zhang, L., Cai, J., Song, N., Zhang, H., Chen, T., Zhang, Z., & Guo, F. (2022). Mathematical problem posing of elementary school students: The impact of task format and its relationship to problem solving. ZDM-Mathematics Education, 54(3), 497-512. https://doi.org/10.1007/s11858-021-01324-4

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Esra Nur Kartal Bu kişi benim
0009-0009-5883-1935
Türkiye

Tuğba Öçal ^*
0000-0003-1628-3546
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

17 Kasım 2023

Kabul Tarihi

24 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 98

DOI

https://doi.org/10.17753/sosekev.1392298

IZ

https://izlik.org/JA45XY64XW

APA

Kartal, E. N., & Öçal, T. (2024). YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ. EKEV Akademi Dergisi, 98, 91-110. https://doi.org/10.17753/sosekev.1392298

AMA

1.Kartal EN, Öçal T. YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ. EKEV Akademi Dergisi. 2024;(98):91-110. doi:10.17753/sosekev.1392298

Chicago

Kartal, Esra Nur, ve Tuğba Öçal. 2024. “YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ”. EKEV Akademi Dergisi, sy 98: 91-110. https://doi.org/10.17753/sosekev.1392298.

EndNote

Kartal EN, Öçal T (01 Haziran 2024) YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ. EKEV Akademi Dergisi 98 91–110.

IEEE

[1]E. N. Kartal ve T. Öçal, “YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ”, EKEV Akademi Dergisi, sy 98, ss. 91–110, Haz. 2024, doi: 10.17753/sosekev.1392298.

ISNAD

Kartal, Esra Nur - Öçal, Tuğba. “YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ”. EKEV Akademi Dergisi. 98 (01 Haziran 2024): 91-110. https://doi.org/10.17753/sosekev.1392298.

JAMA

1.Kartal EN, Öçal T. YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ. EKEV Akademi Dergisi. 2024;:91–110.

MLA

Kartal, Esra Nur, ve Tuğba Öçal. “YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ”. EKEV Akademi Dergisi, sy 98, Haziran 2024, ss. 91-110, doi:10.17753/sosekev.1392298.

Vancouver

1.Esra Nur Kartal, Tuğba Öçal. YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ. EKEV Akademi Dergisi. 01 Haziran 2024;(98):91-110. doi:10.17753/sosekev.1392298

Cited By

The Relationship between Secondary School Students' Problem-Posing Self-Efficacy Skills and The Perspective of Their Problem-Solving Attitudes

Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.55605/ejedus.1643596

YARATICILIK BAĞLAMINDA PROBLEM KURMA BECERİSİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİSİNE ETKİSİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

The Relationship between Secondary School Students' Problem-Posing Self-Efficacy Skills and The Perspective of Their Problem-Solving Attitudes