Araştırma Makalesi

SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Sayı: 101 24 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Öz

Afetler sosyal hizmet mesleğinin önemli konu alanlarından birisi olup afet öncesi afetlere hazırlık ve afet okuryazarlığının yükseltilmesinde sosyal hizmet uzmanları önemli görevler üstlenmektedir. Bu önemden yola çıkarak bu araştırma cinsiyet, eğitim durumu ve afete doğrudan maruz kalıp kalmama durumuna göre afet hazır bulunuşluğu ve afet okuryazarlığının farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektedir. Ayrıca araştırmada afet hazır bulunuşluğu ile afet okuryazarlığı arasındaki ilişki analiz edilmiş, bulgular sosyal hizmet perspektifiyle yorumlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 282’si (%71,2) kadın ve 114’ü (%28,8) erkek olmak üzere 396 kişi katılmıştır. 18-62 yaş aralığındaki katılımcıların yaş ortalaması 27,05±8,74’tir. Araştırma kapsamında veriler Kişisel Bilgi Formu, Afet Hazır Bulunuşluk Ölçeği ve Afet Okuryazarlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi ve basit doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular katılımcıların orta düzeyde afet hazır bulunuşluğu ve afet okuryazarlığına sahip olduğunu göstermektedir. Afet hazır bulunuşluğu sosyodemografik faktörler açısından farklılaşmazken; kadınların ve üniversite mezunlarının afet okuryazarlık düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Afet okuryazarlığı afete maruz kalıp kalmama durumuna göre farklılaşmamaktadır. Son olarak afet okuryazarlığı afet hazır bulunuşluk düzeyini pozitif yönde etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

Afet, Afet hazır bulunuşluğu, Afet okuryazarlığı, Sosyal hizmet

Kaynakça

  1. AFAD- Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı. (2023, 6 Şubat). Kahramanmaraş-Pazarcık’ta meydana gelen deprem hakkında bilgilendirme. https://www.afad.gov.tr/kahramanmaras-pazarcikta-meydana-gelen-deprem-hakkinda-bilgilendirmee-merkezicerik . [Erişim Tarihi:12 Mayıs 2023].
  2. Ağahan, M., & Demirbilek, Ö. (2023). Öğretmenlerin afet hazır bulunuşluklarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 735-744. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1331189
  3. Altun, F. (2018). Afetlerin ekonomik ve sosyal etkileri: Türkiye örneği üzerinden bir değerlendirme. Sosyal Çalışma Dergisi, 2(1), 1-15.
  4. Arı, F. (2023). Depremlerde kriz yönetimi ve paydaşlarla çalışma. İ. Aydemir & M. Öztürk (Ed.), Afet ve krizlerde sosyal hizmet içinde (ss. 281-310). Akademisyen.
  5. Asshiddiqi, M. R., Vitasari, M., & Biru, L. T. (2021). Validity of disaster e-book to improve disaster literacy skills at junior high school. Jurnal Pena Sains, 8(2), 79-87. http://dx.doi.org/10.21107/jps.v8i2.12204
  6. Aydemir, İ., & Öngören, B. (2023). Afetlerde sosyal hizmet. İ. Aydemir & M. Öztürk (Ed.), Afet ve krizlerde sosyal hizmet içinde (ss. 37-55). Akademisyen.
  7. Aydemir, İ., Öztürk, M., Toğa, H., & Türk, A. (2024). Sosyal hizmetin tanımlanması-amaçları-temel ilkeleri. İ. Aydemir & M. Öztürk (Ed.), Sosyal Hizmete Giriş içinde (ss. 1-17). Akademisyen.
  8. Bian, Q., Liang, Y., & Ma, B. (2022). Once bitten, twice shy? Does the public adopt more disaster preparedness practices after experiencing more disasters. International Journal of Disaster Risk Reduction, 77, 2-11. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2022.103057
  9. Bilican-Gökkaya, V. (2018). Toplumsal cinsiyet ve aile içinde kadına yönelik şiddet. Gece Kitaplığı.
  10. Bloom, B. S. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals (1st ed.). Longman Group.

Kaynak Göster

APA
Öztürk, M., Türk, S., Arı, F., Akgül, S. B., & Yıldırım, R. A. (2025). SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. EKEV Akademi Dergisi, 101, 242-257. https://doi.org/10.17753/sosekev.1559978
AMA
1.Öztürk M, Türk S, Arı F, Akgül SB, Yıldırım RA. SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. EKEV Akademi Dergisi. 2025;(101):242-257. doi:10.17753/sosekev.1559978
Chicago
Öztürk, Meral, Sena Türk, Furkan Arı, Sümeyye Bahar Akgül, ve Rabia Aleyna Yıldırım. 2025. “SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”. EKEV Akademi Dergisi, sy 101: 242-57. https://doi.org/10.17753/sosekev.1559978.
EndNote
Öztürk M, Türk S, Arı F, Akgül SB, Yıldırım RA (01 Mart 2025) SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. EKEV Akademi Dergisi 101 242–257.
IEEE
[1]M. Öztürk, S. Türk, F. Arı, S. B. Akgül, ve R. A. Yıldırım, “SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”, EKEV Akademi Dergisi, sy 101, ss. 242–257, Mar. 2025, doi: 10.17753/sosekev.1559978.
ISNAD
Öztürk, Meral - Türk, Sena - Arı, Furkan - Akgül, Sümeyye Bahar - Yıldırım, Rabia Aleyna. “SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”. EKEV Akademi Dergisi. 101 (01 Mart 2025): 242-257. https://doi.org/10.17753/sosekev.1559978.
JAMA
1.Öztürk M, Türk S, Arı F, Akgül SB, Yıldırım RA. SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. EKEV Akademi Dergisi. 2025;:242–257.
MLA
Öztürk, Meral, vd. “SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”. EKEV Akademi Dergisi, sy 101, Mart 2025, ss. 242-57, doi:10.17753/sosekev.1559978.
Vancouver
1.Meral Öztürk, Sena Türk, Furkan Arı, Sümeyye Bahar Akgül, Rabia Aleyna Yıldırım. SOSYODEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER, AFET HAZIR BULUNUŞLUĞU VE AFET OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. EKEV Akademi Dergisi. 01 Mart 2025;(101):242-57. doi:10.17753/sosekev.1559978