Araştırma Makalesi

İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Sayı: 101 24 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Öz

Teknolojide yaşanan hızlı gelişime karşın pek çok işte insan faktörü hala önemli görülmektedir. Çalışanların iş yerinde yerine getirmesi beklenen birtakım görevleri bulunmaktadır. İş yükünün aşırı olması çalışanların strese maruz kalmasına ve işe yönelik tükenmişlik yaşamasına neden olabildiği gibi işten ayrılmaya da sebep olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, zincir market çalışanlarının iş yükü algılarının, işten ayrılma niyetine etkisinde tükenmişliğin aracı rolünü incelemektir. Çalışmanın, iş yüküyle ilgili yaşanan sorunları çözmeye, işteki tükenmişliği önlemeye ve market çalışanlarının işten ayrılma niyetlerini azaltmaya yönelik daha duyarlı olunmasında farkındalık oluşturulabilmesi bakımından literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışma Sivas ilindeki zincir market çalışanlarına yönelik yapılmıştır. Araştırmada, ilişkisel tarama deseninden faydalanılmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi ile 380 kişiye ulaşılarak anketler uygulanmıştır. Ankette, İş Yükü Algısı Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği ve demografik özellikleri yansıtan sorulara yer verilmiştir. Faktör analizi aşamasında AFA ve DFA, hipotezler test edilirken yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. İş yükü algısının işi bırakmaya etkisinde tükenmişliğin aracı rolü incelenirken Baron ve Kenny’in (1986) tasarladığı 4 adımlı yöntem tercih edilmiştir. Çalışmada iş yükü algısının, tükenmişliği ve işten ayrılma düşüncesini pozitif yönde etkilediği ve çalışanların iş yükü algısı arttıkça tükenmişliklerinde ve iş bırakma düşüncelerinde artış olduğu belirlenmiştir. Tükenmişliğin işi bırakmayı pozitif yönde etkilediği yani çalışanların tükenmişlikleri arttıkça işi bırakma düşüncelerinde de artış yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca iş yükü algısı ile iş bırakma düşüncesi arasındaki ilişkinin tükenmişlik tarafından düzenlendiği tespit edilmiştir. Yani iş yükü algısı arttıkça tükenmişlik ve iş bırakma düşüncesinin de artma eğiliminde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

İş yükü, İşten ayrılma niyeti, Tükenmişlik, Yapısal eşitlik modeli

Kaynakça

  1. Alkhraish, M. Y., Eivazzadeh, N. Y., & Yeşiltaş, M. (2023). The impact of burnout on turnover intention among nurses: The mediating role of job satisfaction. Hacettepe Journal of Health Administration, 26(1), 1-28.
  2. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (7. baskı). Sakarya.
  3. Applebaum, D., Fowler, S., Fiedler, N., Osinubi, O., & Robson, M. (2010). The impact of environmental factors on nursing stress, job satisfaction, and turnover intention. The Journal of Nursing Administration, 40(7-8), 323–328.
  4. Arshad, M. Z., Najwani, A., Mahmoud, I., Siam, I., & Alshuaibi, A. S. (2020). Effect of role conflict and work overload on job stress: A case of banking sector employees. Journal of Talent Development and Excellence, 12(3s), 2686-2696.
  5. Atalay, E., Yener Aydın, B., Gündoğmuş, E., & Yıldız, F. Z. (2023). Tükenmişliğin işten ayrılma niyetine etkisinde iş yaşam dengesinin aracı rolü: İstanbul Büyükşehir Belediye çalışanları örneği. Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(2), 134-148.
  6. Aycan, Z., & Eskin, M. (2005). Childcare, spousal, and organizational support in predicting work-family conflict for females and males in dual-earner families with preschool children. Sex Roles, 53(7), 453-471.
  7. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182.
  8. Becker, J. A., Halbesleben, J. R., & O'Hair, D. H. (2005). Defensive communication and burnout in the workplace: The mediating role of leader–member. Communication Research Reports, 22(2), 143-150.
  9. Benk, O. (2023). Çalışma koşulları ve örgütsel faktörler bağlamında işten ayrılma niyetinin ve davranışının betimlenmesi: Bir market zinciri çalışanları örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(3), 850-872. https://doi.org/10.36362/gumus.1258494
  10. Bester, J., Stander, M. W., & Van Zyl, L. E. (2015). Leadership empowering behavior, psychological empowerment, organizational citizenship behaviors, and turnover intention in a manufacturing division: Original research. SA Journal of Industrial Psychology, 41(1), 1-14.

Kaynak Göster

APA
Günel, Y. (2025). İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA. EKEV Akademi Dergisi, 101, 273-298. https://doi.org/10.17753/sosekev.1618562
AMA
1.Günel Y. İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA. EKEV Akademi Dergisi. 2025;(101):273-298. doi:10.17753/sosekev.1618562
Chicago
Günel, Yılmaz. 2025. “İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA”. EKEV Akademi Dergisi, sy 101: 273-98. https://doi.org/10.17753/sosekev.1618562.
EndNote
Günel Y (01 Mart 2025) İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA. EKEV Akademi Dergisi 101 273–298.
IEEE
[1]Y. Günel, “İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA”, EKEV Akademi Dergisi, sy 101, ss. 273–298, Mar. 2025, doi: 10.17753/sosekev.1618562.
ISNAD
Günel, Yılmaz. “İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA”. EKEV Akademi Dergisi. 101 (01 Mart 2025): 273-298. https://doi.org/10.17753/sosekev.1618562.
JAMA
1.Günel Y. İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA. EKEV Akademi Dergisi. 2025;:273–298.
MLA
Günel, Yılmaz. “İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA”. EKEV Akademi Dergisi, sy 101, Mart 2025, ss. 273-98, doi:10.17753/sosekev.1618562.
Vancouver
1.Yılmaz Günel. İŞ YÜKÜ ALGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ: ZİNCİR MARKET ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA. EKEV Akademi Dergisi. 01 Mart 2025;(101):273-98. doi:10.17753/sosekev.1618562