Araştırma Makalesi

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI

Cilt: 106 17 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI

Öz

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin duygularına (mutluluk ve üzüntü) ilişkin metaforik algılarının sanatsal yaratıcılıklarına nasıl yansıdığının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar dönemi bir ortaokulda 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda öğrenim görmekte olan 70 (30 kadın / 40 erkek) ortaokul öğrencisinden oluşturulmuştur. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim (fenomenoloji) ile desenlenmiştir. Araştırmada veri toplama araçları, öğrencilerin mutluluk ve üzüntü kavramına ilişkin algılarını tespit etmek için metafor yoluyla veri toplama formu ve öğrencilerin mutluluk ve üzüntü kavramına ilişkin yaptıkları sanatsal çalışmalar ve çalışmalarıyla ilgili yorumları kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinden ortaokul öğrencilerinin mutluluk ve üzüntü kavramlarına ilişkin metaforları içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin mutluluk kavramına ilişkin arkadaşlık, aile, oyun gibi metaforlar ürettikleri ve sevdikleri kavramlar üzerinde daha çok durdukları, üzüntü kavramına ilişkin kullandıkları metaforların ise talihsizlik, yokluk, başarısızlık gibi olumsuz kavramların olduğu görülmüştür. Ortaokul öğrencileri duygularını sanatsal çalışmalarına yansıtırken, mutluluk için arkadaşlık, gülümsemek, aile, oyun gibi kavramları kullandıkları üzüntü için ise başarısızlık, mağlubiyet, siyaset, güvensizlik, açlık gibi kavramları daha çok tercih ettikleri ayrıca ortaokul öğrencilerinin yazdıkları ve çizdiklerinin birbiriyle örtüştüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Görsel Sanatlar, Metafor, Sanat Eğitimi, Duygu

Kaynakça

  1. Açıkgöz, S. (2007). Sanat eğitiminde illüstrasyon (Tez No. 211454) [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  2. Aksak, E., & Taşkesen, S. (2021). Çizgi filmlerin ilkokul öğrencilerinin yaratıcılıklarında oluşturduğu etkiler üzerine göstergebilimsel yaklaşım. International Journal of Research in Fine Arts Education, 4(1), 34-50. http://ugsead.eab.org.tr/makale/2295
  3. Aksu, M., & Taşkesen, S. (2022). Ortaokul öğrencilerinin pedagojik sanat eleştirisi algı düzeylerinin ve sanat eleştirisi etkinliklerinin sanatsal çalışmalarına yansıması. International Journal of Fine Arts Education Research (UGSEAD), 5(2). http://ugsead.eab.org.tr/makale/3453
  4. Aktepe, V., Uzunöz, A., & Sarıçam, İ. (2020). Ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde çalışkanlık değerine yönelik metafor algıları. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 449-466. https://doi.org/10.31592/aeusbed.660037
  5. Altun, S. A., & Apaydın, Ç. (2013). Kız ve erkek öğretmen adaylarının “eğitim” kavramına ilişkin metaforik algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 3(3), 329-354. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/issue/10319/126554
  6. Aydın, C. E. (2022). Görsel sanatlar öğretmenlerinin ve öğretim üyelerinin görsel sanatlar dersine ilişkin görüşleri (Tez No. 731663) [Yüksek lisans tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  7. Buyurgan, S. & Buyurgan, U. (2012). Sanat eğitimi ve öğretimi. Pegem.
  8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri (15. baskı). Pegem.
  9. Çeliker, H., & Akar, A. (2015). Ortaokul öğrencilerinin doğaya ilişkin metaforları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 101-119. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/59450/854104
  10. Dağdağ, F. E. (2017). Görsel iletişimin tarihi, kültürel ve estetik nesnesi olan Diyarbakır surları ve sembolik motifleri. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 8(2), 307-318.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/432158

Kaynak Göster

APA
Balçık, E., & Taşkesen, S. (2026). ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI. EKEV Akademi Dergisi, 106, 313-332. https://doi.org/10.17753/sosekev.1772804
AMA
1.Balçık E, Taşkesen S. ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI. EKEV Akademi Dergisi. 2026;106:313-332. doi:10.17753/sosekev.1772804
Chicago
Balçık, Ebru, ve Selma Taşkesen. 2026. “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI”. EKEV Akademi Dergisi 106 (Haziran): 313-32. https://doi.org/10.17753/sosekev.1772804.
EndNote
Balçık E, Taşkesen S (01 Haziran 2026) ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI. EKEV Akademi Dergisi 106 313–332.
IEEE
[1]E. Balçık ve S. Taşkesen, “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI”, EKEV Akademi Dergisi, c. 106, ss. 313–332, Haz. 2026, doi: 10.17753/sosekev.1772804.
ISNAD
Balçık, Ebru - Taşkesen, Selma. “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI”. EKEV Akademi Dergisi 106 (01 Haziran 2026): 313-332. https://doi.org/10.17753/sosekev.1772804.
JAMA
1.Balçık E, Taşkesen S. ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI. EKEV Akademi Dergisi. 2026;106:313–332.
MLA
Balçık, Ebru, ve Selma Taşkesen. “ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI”. EKEV Akademi Dergisi, c. 106, Haziran 2026, ss. 313-32, doi:10.17753/sosekev.1772804.
Vancouver
1.Ebru Balçık, Selma Taşkesen. ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN DUYGULARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ SANATSAL YARATICILIKLARINA YANSIMASI. EKEV Akademi Dergisi. 01 Haziran 2026;106:313-32. doi:10.17753/sosekev.1772804