ACILARLA İLETİŞİM: FERDİ TAYFUR ÖRNEĞİ

İnsanlık tarihinin başlangıcından günümüze dek iletişim, sözlü, yazılı ve görsel olarak farklı araçlarla gerçekleşmiştir. Bilginin, duygunun ve kültürel kodların aktarımı, tarihsel süreç içerisinde ateş, ses, duman, mağara resimleri, güvercinle haberleşme, mektup ve ulaşım araçları gibi somut kanallardan geçerek bugün dijital ve kitle iletişim araçlarının karmaşık ağına ulaşmıştır. Bu evrimsel süreçte müzik ve sinema, sadece estetik birer performans alanı olmanın ötesine geçerek, bireylerin ve toplulukların birbirlerini anlama, anlamlandırma ve ortak bir kader birliği oluşturma süreçlerinde başat birer iletişim kanalı haline gelmiştir. Bu çalışmada, mevcut literatürdeki "parasosyal etkileşim" ve "özdeşleşme" gibi modellerinden farklı olarak, ilk kez tarafımızca önerilen “Acılarla İletişim Modeli” kuramsallaştırılmaktadır. Bu modelin uygulama alanı olarak, müziğe acının yoğun biçimde yansıdığı türlerden biri olan arabesk müzik ele alınmaktadır. ‘Arabesk’ kavramı, Türkçeye, "Arap tarzındaki süsleme ve bezeme" olarak geçmiştir. ‘Arabesk Müziği’nin önde gelen temsilcilerinden biri de Ferdi Tayfur’dur. Sanatçının şarkılarında; acı, göç, kavuşamama, aşk, yoksulluk, gözyaşı, isyan temaları sıkça işlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, Ferdi Tayfur ile sevenleri arasında müzik yoluyla nasıl bir iletişimin kurulduğunu araştırmaktır. Ferdi Tayfur müziği ve sineması, Türkiye için bir sosyolojik olaydır. Acının bir iletişim aracı olarak kullanımı, Ferdi Tayfur ile halk arasında kendiliğinden oluşan bir köprüdür. Sanatçının yükselişe geçtiği ve yıllarca orada kaldığı 1970 – 1990 arası, iletişim araçlarının yaygın olmadığı dönemlerdir. Ferdi Tayfur ile halk arasındaki böylesine sağlam bir bağın oluşmasının izahı, kolayca mümkün olmayan bir durum olarak görülmektedir. Nitel bir çalışma olarak yürütülen araştırmada veri toplama aracı olarak, doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Ferdi Tayfur’un söylediği birçok eser üzerinde söylem analizi yapılmıştır. Bunlar bulgular bölümünde verilmiş, sonuç bölümünde ise tartışılmıştır.

From the beginning of human history to the present day, communication has taken place through different tools in verbal, written, and visual forms. The transmission of information, emotion, and cultural codes has, throughout the historical process, passed through tangible channels such as fire, sound, smoke, cave paintings, pigeon communication, letters, and means of transportation, and has reached today’s complex network of digital and mass communication tools. In this evolutionary process, music and cinema have gone beyond being merely aesthetic fields of performance and have become dominant communication channels in the processes through which individuals and communities understand, interpret, and form a sense of common destiny together. In this study, unlike models such as “parasocial interaction” and “identification” in the existing literature, the “Communication through Pain Model” proposed by us for the first time, is theorised. As the application field of this model, arabesque music, which is one of the genres in which pain is intensely reflected in music, is addressed. The concept of “arabesque” has entered Turkish as “decoration and ornamentation in the Arabic style.” One of the leading representatives of Arabesque music is Ferdi Tayfur. In the artist’s songs, themes such as pain, migration, inability to reunite, love, poverty, tears, and rebellion are frequently addressed. The aim of this study is to investigate what kind of communication is established between Ferdi Tayfur and his admirers through music. Ferdi Tayfur’s music and cinema constitute a sociological phenomenon for Turkey. The use of pain as a means of communication is a bridge that formed spontaneously between Ferdi Tayfur and the public. The period between 1970 and 1990, during which the artist rose to prominence and remained there for many years, corresponds to a time when communication tools were not widespread. Explaining the formation of such a strong bond between Ferdi Tayfur and the public is regarded as a situation that is not easily possible. In the research conducted as a qualitative study, the document analysis method was used as the data collection tool. Discourse analysis was carried out on many works performed by Ferdi Tayfur. These are presented in the findings section and discussed in the conclusion section.