KUR’ÂN’DA İSRÂÎLOĞULLARININ İKİ BÜYÜK İFSADI: TARİHTEN GÜNÜMÜZE YENİ YORUMLAR

Bu makale, İsrâ Sûresi’nin 4–8. ayetlerinde yer alan İsrâîloğulları’nın iki büyük ifsâdına ilişkin anlatımı tarihsel, kavramsal ve tefsirî bağlamda çok yönlü biçimde çözümlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, klasik ve çağdaş tefsir yaklaşımlarını karşılaştırarak “ifsâd” kavramının semantik çerçevesini, tarihsel karşılıklarını, neden-sonuç ilişkilerini ve güncel yansımalarını analitik bir bakışla incelemektedir. Çalışma, betimsel verilerden hareketle kavramsal analiz, bağlamsal yorum ve karşılaştırmalı değerlendirme yöntemlerini birleştiren nitel bir tefsir araştırmasıdır. Ayetlerin lafzî çözümlemeleri, klasik tefsirlerdeki tarihsel yorumlarla birlikte değerlendirilmiş; bu yorumların, çağdaş müfessirlerin sosyo-politik, tarihsel ve teolojik okumalarıyla hangi açılardan örtüştüğü veya ayrıştığı sistematik biçimde tespit edilmiştir. Klasik kaynaklarda iki ifsâdın Buhtunnasr ve Roma İmparatoru Titus dönemlerinde sona erdirildiği yönündeki yaklaşımın, çağdaş yorumlarda ise bu olayların Resulullah (s.a.s) veya Ömer (r.a) dönemiyle, hatta modern İsrail’in kuruluşuyla ilişkilendirildiği belirlenmiştir. “عِبَاداً لَنَا/kullarımız” ifadesinin Kur’ân’daki kullanım örüntüsü analiz edilerek, ifsâdı ortadan kaldıran topluluğun “Müslümanlar” olabileceği ihtimalinin semantik açıdan güçlü bir temele dayandığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, ayetlerin delalet açısından kat‘î delil içermemesi nedeniyle bu yorumların zannî nitelik taşıdığı vurgulanmıştır. Ayrıca İsrail’in 1948 sonrası Filistin’de gerçekleştirdiği katliamlar, tarihsel ifsâd döngüsünün çağdaş bir tezahürü olarak yorumlanabilir. Bu tespit, Kur’ân’daki kavram analizlerinin tarihsel, siyasî ve toplumsal olgularla birlikte yeniden değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Çalışma, gelecekte disiplinler arası tefsir, tarih, siyaset ve din araştırmalarına metodolojik katkı sunmayı hedeflemektedir.

This article aims to conduct a comprehensive analysis of the account of the two major acts of corruption (ifsād) attributed to the Children of Israel in verses 4–8 of Sūrat al-Isrāʾ, within their historical, conceptual, and exegetical contexts. The study compares classical and contemporary exegetical approaches, examining the semantic framework, historical correspondences, causal relations, and contemporary implications of the term ifsād through an analytical perspective. Based on descriptive data, it combines conceptual analysis, contextual interpretation, and comparative evaluation, and thus constitutes a qualitative exegetical study.The lexical analysis of the verses is assessed alongside historical interpretations in classical tafsīr works, identifying systematically how these interpretations converge or diverge from the socio-political, historical, and theological readings of modern exegetes. While classical sources generally associate the two instances of ifsād with the periods of Nebuchadnezzar and the Roman Emperor Titus, contemporary scholars tend to relate them to the time of the Prophet Muḥammad, the caliphate of ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb, or even to the establishment of the modern State of Israel. An analysis of the Qurʾānic usage pattern of the phrase “ʿibādan lanā” (“Our servants”) suggests that the community appointed to end the ifsād could plausibly be the Muslims, supported by strong semantic evidence. However, since the verses lack definitive (qatʿī) indications, such interpretations remain conjectural (ẓannī) in nature. Moreover, Israel’s actions in Palestine after 1948 may be interpreted as a contemporary manifestation of the historical cycle of ifsād. This finding underscores the necessity of re-evaluating Qurʾānic conceptual analyses in relation to historical, political, and social realities. The study ultimately seeks to contribute methodologically to future interdisciplinary research in Qurʾānic exegesis, history, politics, and religious studies.