Araştırma Makalesi

OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Cilt: 106 17 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Öz

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin Türkiye’nin eğitim anlayışına yön veren bir nitelikte olduğu söylenebilir. Bu model öğretim programından sınıfta uygulanan yöntem ve teknik gibi sayısız bileşeni etkilemektedir. Bu çalışmada amaç, öğretmenlerinin görüşlerine göre okul dışı öğrenme ortamlarının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ ne katkısını incelemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için nitel araştırma yaklaşımı içerisinde yer alan olgubilim metodu kullanılmıştır. Çalışmada 9 katılımcıdan yararlanılmıştır. Katılımcılar ölçüt örneklem seçme yöntemine göre belirlenmiştir. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen veriler NVivo 12 bilgisayar paket programından yararlanılarak çözümlenmiştir. Buna göre, okul dışı öğrenme ortamlarının öğretim programının pasif bir uzantısı değil aksiyolojik, epistemolojik ve ontolojik derinlik sunan stratejik bir laboratuvar olduğunu göstermektedir. Aksiyolojik boyutta değerlerin sınıf ortamından çıkarılıp hayatın doğal akışına taşınarak "yaşanan" bir karaktere ve somut becerilere dönüştüğü saptanmıştır. Epistemolojik düzeyde fabrikalar, bilim merkezleri ve teknoparklar gibi alanların bilgiyi "ezberlenen veri" den "deneyimlenen tecrübe" ye evrilerek kalıcı öğrenmeyi sağladığı belirlenmiştir. Ontolojik açıdan, okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencinin motivasyon, çevre bilinci ve sosyalleşme gibi süreçlerini destekleyerek bütüncül bir varlık gelişimi sunduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca tarihi mekânların, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin "köklerden geleceğe" vizyonuyla uyumlu olarak milli bilinci pekiştirdiği ve tarihsel süreklilik hissi kazandırdığı görülmektedir. Sonuç olarak, okul dışı öğrenme ortamları, modelin hedeflediği "yetkin ve erdemli insan" profilinin inşasında kritik bir uygulama sahasıdır. Çalışma kapsamında okul temelli planlamaya, okul dışı öğrenme ortamları bileşenlerinin eklenmesi, yerel imkanları kapsayan envanterlerin çıkarılması ve öğretmenler için uygulama rehberlerinin geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Türkiye yüzyılı maarif modeli, Okul dışı öğrenme ortamları, Öğrenme yaşantıları

Kaynakça

  1. Akpınar, B., Özer, B., Oral, B., & Köksalan, B. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin program geliştirme ve felsefi düzlemden analizi. EKEV Akademi Dergisi, 99, 59–73. https://izlik.org/JA26NM76MW
  2. Andwers, J., & Yee (2006). Children’s ‘funds of knowledge’ and their real life activities: Two minority ethnic children learning in out-ofschool contexts in the UK. Educational Review, 58(4), 435–449. DOI:10.1080/00131910600971909
  3. Ballantyne, R., & Packer, J. (2009). Introducing a fifth pedagogy: Experience-based strategies for facilitating learning in natural environments. Environmental Education Research, 15(2), 243–262. http://dx.doi.org/10.1080/13504620802711282
  4. Bamberger, Y., & Tal, T. (2007). Learning in a personal context: Levels of choice in a free-choice learning environment. Science Education, 91(1), 75–95. http://dx.doi.org/10.1002/sce.20174
  5. Beames, S., Higgins, P., & Nicol, R. (2012). Learning outside the classroom: Theory and guidelines for practice. Routledge.
  6. Braund, M., & Reiss, M. (2006). Towards a more authentic science curriculum: The contribution of out‐of‐school learning. International Journal of Science Education, 28(12), 1373-1388. https://doi.org/10.1080/09500690500498419
  7. Ceylan, Ö. (2022). The effect of the waste management themed summer program on gifted students’ environmental attitude, creative thinking skills and critical thinking dispositions. Journal of Adventure Education and Outdoor Learning, 22(1), 53-65. https://doi.org/10.1080/14729679.2020.1859393
  8. Clandinin, D. J., & Connelly, F. M. (2000). Narrative inquiry: Experience and story in qualitative research. Jossey-Bass. https://www.jstor.org/stable/20716027
  9. Creswell, J. W. (2014). Research design. qualitative, quantitative and mixed methods approaches (4nd ed.). SAGE.
  10. Collins, C., Corkery, I., McKeown, S., McSweeney, L., Flannery, K., Kennedy, D., & O’Riordan, R. (2020). An educational intervention maximizes children’s learning during a zoo or aquarium visit. The Journal of Environmental Education, 51(5), 361-380. https://doi.org/10.1080/00958964.2020.1719022

Kaynak Göster

APA
Karbeyaz, A. (2026). OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ. EKEV Akademi Dergisi, 106, 383-402. https://doi.org/10.17753/sosekev.1794643
AMA
1.Karbeyaz A. OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ. EKEV Akademi Dergisi. 2026;106:383-402. doi:10.17753/sosekev.1794643
Chicago
Karbeyaz, Aytekin. 2026. “OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ”. EKEV Akademi Dergisi 106 (Haziran): 383-402. https://doi.org/10.17753/sosekev.1794643.
EndNote
Karbeyaz A (01 Haziran 2026) OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ. EKEV Akademi Dergisi 106 383–402.
IEEE
[1]A. Karbeyaz, “OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ”, EKEV Akademi Dergisi, c. 106, ss. 383–402, Haz. 2026, doi: 10.17753/sosekev.1794643.
ISNAD
Karbeyaz, Aytekin. “OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ”. EKEV Akademi Dergisi 106 (01 Haziran 2026): 383-402. https://doi.org/10.17753/sosekev.1794643.
JAMA
1.Karbeyaz A. OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ. EKEV Akademi Dergisi. 2026;106:383–402.
MLA
Karbeyaz, Aytekin. “OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ”. EKEV Akademi Dergisi, c. 106, Haziran 2026, ss. 383-02, doi:10.17753/sosekev.1794643.
Vancouver
1.Aytekin Karbeyaz. OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ. EKEV Akademi Dergisi. 01 Haziran 2026;106:383-402. doi:10.17753/sosekev.1794643