Araştırma Makalesi

ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 4 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ

Öz

Bu araştırmada, öğretmenlerin kişilik özellikleri ile mental iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Osmaniye ili sınırları içerisinde bulunan okullarda görev yapan ve kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilen 318 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenler, mental iyi oluş düzeylerinin yüksek olduğunu ve beş faktör kişilik kuramı kapsamında değerlendirilen olumlu kişilik özelliklerini yüksek düzeyde sergilediklerini ifade etmişlerdir. Kişilik özellikleri cinsiyet değişkeni açısından değerlendirildiğinde, kadın öğretmenlerin nevrotiklik boyutuna ilişkin kişilik özelliklerinin erkek öğretmenlere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Cinsiyet dışında sosyal destek ve okul müdüründen sağlanan yönetsel destek değişkenlerine bakıldığında, her iki değişkenden alınan puanlara göre öğretmenlerin mental iyi oluş düzeyleri anlamlı bir biçimde farklılaşmaktadır. Sosyal destek düzeyi yüksek olan öğretmenler; dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk ve deneyime açıklık kişilik özelliklerini daha belirgin biçimde sergilemektedir. Araştırmanın temel değişkenleri arasındaki ilişki incelendiğinde, mental iyi oluş ile olumlu kişilik boyutları arasında yüksek düzeyde pozitif, nevrotiklik boyutu ile ise yüksek düzeyde negatif yönde korelasyon bulunduğu ve beş faktör kişilik özelliklerinin mental iyi oluş düzeyindeki değişimin %55,8’ini açıkladığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar, kişilik özelliklerinin öğretmenlerin mental iyi oluşunda güçlü bir belirleyici olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destek, Kişilik, Mental, Öğretmen

Kaynakça

  1. Allport, G. W., & Odbert, H. S. (1936). Trait-names: A psycho-lexical study. Psychological Monographs, 47(1), i–171. https://doi.org/10.1037/h0093360
  2. Anglim, J., Horwood, S., Smillie, L. D., Marrero, R. J., & Wood, J. K. (2020). Predicting psychological and subjective well-being from personality: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 146(4), 279–323. https://doi.org/10.1037/bul0000226
  3. Antoniou, A.-S. G., Photiou, A., & Stalikas, A. (2021). Big five personality trait differences between students from different majors aspiring to the teaching profession. Current Psychology, 42, 12070–12086. https://doi.org/10.1007/s12144-021-02528-3
  4. Aslan, H., & Erözyürek, A. (2021). Okul yönetiminin demokratiklik düzeyi ile öğretmenlerin psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(4), 3711–3741. https://doi.org/10.15869/itobiad.933926
  5. Aslan, M., Bektaş, F., & Korkmaz, S. (2021). Öğretmenlerin mental iyi oluşları ve mesleki zorluklarla başa çıkma becerileri üzerine bir inceleme. Educational Research, 63(4), 416–439. https://doi.org/10.1080/00131881.2021.1980416
  6. Aydın, R., Canavar, O., & İşlek, M. (2021). Öğretmenlerin kişilik özellikleri. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 165-182.
  7. Bahar, A., & Kağan, M. (2018). Öğretmenlerin kişilik özellikleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 232–250. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.1-369474
  8. Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2010). The Job Demands–Resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309–328. https://doi.org/10.1108/02683940710733115
  9. Bakker, A. B., Van der Zee, K. I., Lewig, K. A., & Dollard, M. F. (2006). The relationship between the Big Five personality factors and burnout: A study among volunteer counselors. The Journal of Social Psychology, 146(1), 31–50. https://doi.org/10.3200/SOCP.146.1.31-50
  10. Beycioğlu, K., Özer, N., & Kondakçı, Y. (2018). Eğitim yönetiminde araştırma yöntemleri. Pegem.

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, M. (2026). ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ. EKEV Akademi Dergisi, Advanced Online Publication, 46-67. https://doi.org/10.17753/sosekev.1867916
AMA
1.Yıldırım M. ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ. EKEV Akademi Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication):46-67. doi:10.17753/sosekev.1867916
Chicago
Yıldırım, Muhammet. 2026. “ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ”. EKEV Akademi Dergisi, sy Advanced Online Publication: 46-67. https://doi.org/10.17753/sosekev.1867916.
EndNote
Yıldırım M (01 Mayıs 2026) ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ. EKEV Akademi Dergisi Advanced Online Publication 46–67.
IEEE
[1]M. Yıldırım, “ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ”, EKEV Akademi Dergisi, sy Advanced Online Publication, ss. 46–67, May. 2026, doi: 10.17753/sosekev.1867916.
ISNAD
Yıldırım, Muhammet. “ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ”. EKEV Akademi Dergisi. Advanced Online Publication (01 Mayıs 2026): 46-67. https://doi.org/10.17753/sosekev.1867916.
JAMA
1.Yıldırım M. ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ. EKEV Akademi Dergisi. 2026;:46–67.
MLA
Yıldırım, Muhammet. “ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ”. EKEV Akademi Dergisi, sy Advanced Online Publication, Mayıs 2026, ss. 46-67, doi:10.17753/sosekev.1867916.
Vancouver
1.Muhammet Yıldırım. ÖĞRETMENLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MENTAL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSEL ANALİZ. EKEV Akademi Dergisi. 01 Mayıs 2026;(Advanced Online Publication):46-67. doi:10.17753/sosekev.1867916