MEVSİMSEL YERLEŞİKLİK VE YAZLIKÇILIK KÜLTÜRÜ: FERTEK MAHALLESİ ÜZERİNE ETNOGRAFİK BİR İNCELEME
Öz
Bu çalışma, mevsimsel yerleşiklik ve yazlıkçılık kültürünü sosyolojik bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye’de kırsal alanlara yönelik sosyolojik çalışmalar büyük ölçüde göç, çözülme ve demografik azalma temalarına odaklanırken, mevsimsel yerleşiklik ve yazlıkçılık gibi ara formlar çoğunlukla turizm, ikinci konut ya da ekonomik rasyonalite çerçevesinde ele alınmıştır. Bu araştırma Niğde ili Fertek Mahallesi örneğinde, yerleşikliğin sabit ve sürekli bir durumdan ziyade mevsimsel olarak kurulan, gündelik pratikler ve sosyal ilişkiler aracılığıyla yeniden üretilen bir toplumsal süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımıyla tasarlanmış; veriler yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, yerleşikliğin döngüsel niteliğini, aidiyetin katmanlı yapısını, yazlıkçılığın yerleşiklik ile hareketlilik arasında konumlanan ara bir toplumsal form olduğunu ve mekânın gündelik pratikler yoluyla üretildiğini göstermektedir. Ayrıca katılımcı anlatılarında kolektif bellek, kültürel kayıp ve geleceğe yönelik kaygı söylemlerinin belirgin olduğu saptanmıştır. Çalışma, mevsimsel yerleşiklik olgusunu sosyolojik olarak kavramsallaştırarak, kırsal yerleşimler ve mekân-aidiyet ilişkilerine dair literatüre katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Mevsimsel yerleşiklik, Yazlıkçılık, Aidiyet, Mekân, Gündelik hayat, Etnografik araştırma
Kaynakça
- Berger, P. L., & Luckmann, T. (1966). The social construction of reality: A treatise in the sociology of knowledge. Anchor.
- Bourdieu, P. (1977). Outline of a theory of practice. Cambridge University.
- Bourdieu, P. (1990). The logic of practice. Stanford University.
- Bozdağ Tulum, A. (2025). Aile, aidiyet ve kimlik ilişkisi bağlamında üniversiteli gençlik: Malatya ili örneği. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 8(5), 1232–1247. https://doi.org/10.5281/zenodo.18044189
- Cresswell, T. (2006). On the move: Mobility in the modern Western world. Routledge.
- Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Sage.
- Denzin, N. K., & Lincoln, Y. S. (2011). The Sage handbook of qualitative research (4th ed.). Sage.
- Goffman, E. (1959). The presentation of self in everyday life. Anchor.
- Halbwachs, M. (1992). On collective memory (L. A. Coser, Trans.). University of Chicago.
- Halfacree, K. (1995). Talking about rurality: Social representations of the rural as expressed by residents of six English parishes. Journal of Rural Studies, 11(1), 1–20. https://doi.org/10.1016/0743-0167(94)00039-C