Etik İlkeler ve Yayın Politikası
EKEV Akademi Dergisi Kış, Bahar, Yaz ve Güz dönemlerinde olmak üzere yılda dört kez yayımlanır. Yayın dili Türkçe, İngilizce ve Arapça’dır.
EKEV Akademi Dergisi'nde yayımlanan tüm yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. İzin alınmadan kısmen veya tamamen herhangi bir şekilde basılamaz ve çoğaltılamaz. Yayın kurulu dergiye gönderilen yazıları yayınlayıp yayınlamamakta serbesttir. Gönderilen yazılar iade edilmez.
EKEV AKADEMİ DERGİSİ YAYIN SÜRECİ VE ETİK SORUMLULUKLAR
Açık Erişim
EKEV Akademi Dergisi ulusal hakemli ve açık erişimli bir dergidir.
Gizlilik
EKEV Akademi Dergisi “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu” kapsamında hakem, yazar ve okuyucu bilgilerini derginin bilimsel amaçları doğrultusunda kullanır ve üçüncü kişilerle paylaşmaz.
Arşiv
EKEV Akademi Dergisinde yayımlanan makaleler TÜBİTAK ULAKBİM EKEV Akademi Dergisi aracılığıyla pdf formatında ULAKBİM sunucularında arşivlenmektedir. Ayrıca editörya tarafından pdf formatında saklanmaktadır.
Telif Hakkı
EKEV akademi Dergisine gönderilen makaleler, önceden başka bir dergide veya başka bir yerde yayınlanmamış veya herhangi bir dergiye yayınlanmak üzere gönderilmemiş özgün makale niteliğinde olmalıdır.
Yazarlar makaleyi dergi sistemine yüklediklerinde makalenin telif hakkından feragat etmeyi ve EKEV Akademi Dergisine devretmeyi kabul ederler.
EKEV AKADEMİ DERGİSİ DEĞERLENDİRME VE HAKEMLİK SÜRECİ
EKEV Akademi Dergisi, yayın sürecinde tarafsızlığı ve bilimsel kaliteyi sağlamak amacıyla Çift Taraflı Kör Hakemlik (Double-Blind Peer Review) modelini kullanmaktadır. Bu sistemde, hakemlerin ve yazarların kimlikleri karşılıklı olarak tamamen gizli tutulur. Dergimize gönderilen her makale, yayınlanma kararı alınmadan önce aşağıda ayrıntıları verilen çok aşamalı bir değerlendirme sürecinden geçer:
1. Ön İnceleme Süreci: Dergimize gönderilen makaleler, öncelikle Editörler Kurulu tarafından incelenir. Bu aşamada makalenin derginin amacına, kapsamına ve şablonuna uygunluğu değerlendirilir.
- İntihal Denetimi: Makaleler ön inceleme aşamasında benzerlik oranları incelenir. Dergimizin kabul edilebilir en yüksek benzerlik oranı %15’tir. Bu oranı aşan çalışmalar doğrudan reddedilir.
- Ön inceleme aşamasında dergi yayın politikalarına veya bilimsel kriterlere uymadığı tespit edilen makaleler reddedilir. Ön incelemeyi geçen makalelerin bir sonraki sürecinin başlatılabilmesi adına editör atamaları yapılır.
2. Hakem Atama ve Çift Taraflı Kör Hakemlik Süreci: Ön inceleme aşamasını geçen makaleler, konunun uzmanı olan en az iki (2) bağımsız hakeme gönderilir.
- Gizlilik: Hakem ve yazar kimlikleri hiçbir aşamada üçüncü kişilerle veya birbiriyle paylaşılmaz.
- Süre: Atanan hakemlere makaleyi değerlendirmeleri için 2 hafta süre verilir. Hakemlerin ek süre talep etmesi durumunda editörlük tarafından makul bir ek süre tanımlanabilir.
3. Hakem Raporları ve Karar Aşaması: Hakemler incelemelerini tamamladıktan sonra kararlarını dergi sistemine raporlarlar. Karar aşaması hakemlerden gelen raporlara göre şu şekilde işler:
- İki Olumlu Rapor: Her iki hakem raporu da olumlu ise makale, editörlerin son kontrolleri ve varsa düzeltme önerileriyle birlikte yayımlanma sürecine geçer.
- İki Olumsuz Rapor: Her iki hakem raporu da olumsuz ise makale editörlerin değerlendirmesi sonrasında yazara iade edilerek reddedilir.
- Bir Olumlu, Bir Olumsuz Rapor: Hakemlerden birinin olumlu, diğerinin olumsuz görüş bildirmesi durumunda makale, editör tarafından tarafsız üçüncü bir hakeme gönderilir. Üçüncü hakemin kararına göre makalenin kabulüne (düzeltme/yayın) veya reddine karar verilir.
- Özel Durum (İstatistiksel Red): Hakemlerden herhangi birinin istediği düzeltme istatistiksel verilerle ilgiliyse ve yazar bu düzeltmeyi yapmaktan kaçınır ya da bilimsel bir gerekçe sunmazsa makale editör kurulu tarafından (gerekirse istatistik uzmanlarına danışılarak) doğrudan reddedilebilir.
4. Yazarın Düzeltme Süreci (Revizyon): Hakemler veya editörler tarafından "Düzeltme (Majör veya Minör)" kararı verilen makaleler yazara iletilir. Yazar, hakemlerin eleştiri ve önerileri doğrultusunda gerekli değişiklikleri yaparak makalenin düzeltilmiş nüshasını sisteme yükler.
- Düzeltilmiş makale, talebe göre ilgili hakemler veya editörler kurulu tarafından tekrar kontrol edilir. Düzeltmelerin yeterli bulunmaması durumunda makale reddedilebilir.
5. Son Değerlendirme ve Kabul: Hakem süreçleri tamamlanan ve düzeltmeleri eksiksiz yerine getirilen makale, Editörya tarafından son bir kontrolden geçirilir. Son incelemede uygun bulunan makale "yayımlanacaklar listesine" alınarak dizgi aşamasına yönlendirilir.
Destekleyici ve Reklam
EKEV Akademi Dergisi reklam kabul etmemektedir ve herhangi bir destekleyicisi bulunmamaktadır.
YAYIN ETİĞİ
EKEV Akademi Dergisi; bilimsel disiplinin çalışma prensiplerine uygun olarak hazırlanan araştırma makalelerinin (değerlendirme, telif, kitap incelemesi) yayımlandığı hakemli bir dergidir.
EKEV Akademi Dergisinde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada surecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. EKEV Akademi Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır. (https://publicationethics.org/authorship).
Yazarların Etik Sorumlulukları
Bilimsel gelişim objektif bir tavır ve etik ilkeler temelinde gelişmektedir. EKEV Akademi Dergisi’ne çalışma gönderen yazarlardan evrensel etik değerlere ve aşağıda belirtilen etik ilkelere uymaları beklenmektedir.
1- Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
2-Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
3-Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
4-Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
5- Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
6-Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
7-Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma EKEV Akademi Dergisi’ne gönderilemez.
8-Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
9-Yazarlar makalelerinde “Araştırma Etiği” başlığıyla araştırma ve yayın etiğine uyduklarına dair bilgi vermelidirler.
10-Yazarlar etik kurul izni gerektiren çalışmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) eğitim alanında yaptıkları çalışmalarda yetkili kurum yönetmeliğine (MEB İzin Yönergesi) uygun olarak izne yöntem bölümünde yer verilmelidirler. Buna ek olarak olgu sunumları veya eğitim alanında deneysel çalışmalarda, bilgilendirilmiş gönüllü¨ olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalelerinde yer vermelidirler.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
EKEV Akademi Dergisi editör ve alan editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:
Genel görev ve sorumluluklar
Editörler, dergide yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:
1- Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
2- Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
3- Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
4- Düşünce özgürlüğünü destekleme,
5- Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
6- Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
7- Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
Okuyucu ile ilişkiler
Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.
Yazarlar ile ilişkiler
Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
1- Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
2- Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
3- Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
4- Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
5- "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
6- Editörler yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
7- Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.
Hakemler ile ilişkiler
Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
1- Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
2- Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
3- Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
4- Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
5- Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
6- Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
7- Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
8- Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
9- Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
10- Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.
Yayın kurulu ile ilişkiler
Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni yayın kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.
Ayrıca editörler;
1- Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
2- Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
3- Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
4- Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
5- Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.
Dergi sahibi ve yayıncı ile ilişkiler
Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editörler ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörlerin alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Editöryal ve kör hakemlik süreçleri
Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
Kalite güvencesi
Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.
Kişisel verilerin korunması
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.
Etik kurul, insan ve hayvan hakları
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suiistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem
Editörler; olası suiistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikâyetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.
Akademik yayın bütünlüğünü sağlamak
Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.
Fikri mülkiyet haklarının korunması
Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Yapıcılık ve tartışmaya açıklık
Editörler;
1- Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
2- Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
3- Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.
Şikâyetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikâyetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.
Politik ve Ticari kaygılar
Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.
Çıkar çatışmaları
Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. EKEV Akademi Dergisi değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda dergimiz için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:
1- Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
2- Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
3- Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
4- Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
5- Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
6- Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
7- Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
Hakem Rehberi:
https://publicationethics.org/files/Peer%20review%20guidelines.pdf
Yayıncının Etik Sorumlukları
Dergi Yönetim Kurulu, aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:
1- Editörler, dergiye gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
2- Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
3- EKEV Akademi Dergisi yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir.
4- Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suiistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.
Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız
Dergimizde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen ekevakademidergisi2020@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.