ÇEVRE DOSTU TEKNOLOJİLERİN ETKİNLİK ANALİZİ: MALMQUİST TFP YAKLAŞIMIYLA 22 AB ÜLKESİ VE TÜRKİYE ÜZERİNE BİR İNCELEME

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 19, 242 - 252, 31.12.2025

Bekir Gövdere , Meryem Nalbantoğlu

https://izlik.org/JA74HZ46EJ

Öz

Bu çalışma, Avrupa Birliği’ne üye 22 ülkenin ve Türkiye’nin yeşil patent temsilcisi olan çevre dostu teknolojiler verisi ile etkinliğini analiz etmeyi ve söz konusu etkinliğin zaman içerisindeki değişimini Malmquist Toplam Faktör Verimliliği yöntemi ile değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Analizde, çevre dostu teknolojiler çıktı değişkeni olarak ele alınırken; finansal gelişmişlik düzeyi, gayri safi yurt içi hasıla (GSYH), çevre vergilerinin GSYH içindeki payı ve enerji tüketimi ise girdi değişkenleri olarak kullanılmıştır. 1995–2022 dönemine ait veriler esas alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre, toplam faktör verimliliği (TFP) yıllık ortalama %1,2 oranında azalmıştır. Bu düşüş, %4,2 oranında gerileyen teknoloji düzeyinden kaynaklanırken, teknik etkinlikteki %3,1’lik artış bu kaybı telafi edememiştir. Polonya, Hırvatistan, Danimarka ve İrlanda en yüksek verimlilik artışına sahip ülkeler olarak öne çıkarken; Türkiye, Romanya ve Yunanistan en düşük performansa sahip ülkeler arasında yer almıştır. Sonuçlar, ülkeler arasında çevre dostu üretim verimliliğinde belirgin farklar olduğunu ve finansal gelişmişlik ile ölçek ekonomilerinin bu süreçte önemli belirleyiciler olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yeşil Patent , Finansal Gelişmişlik , Çevre Dostu Teknolojiler

Kaynakça

• Caves, D. W., Christensen, L. R., & Diewert, W. E., (1982). “The Economic Theory of İndex Numbers and The Measurement of İnput, Output, and Productivity”, Econometrica: Journal of The Econometric Society, 1393-1414.
• Chen, Y., Han, B., & Liu, W., (2016). “Green Technology İnnovation and Energy İntensity in China”, Natural Hazards, (84), 317-332.
• Deliktaş, E., (2002). “Türkiye Özel Sektör İmalât Sanayiinde Etkinlik ve Toplam Faktör Verimliliği Analizi”, ODTÜ Gelişme Dergisi, 29(3-4), 247-284.
• Doğan, M. İ., & Onan, O., (2021). “Bankacılık Performans Sistemleri için Karar Destek Sistemi: R Dilinde Veri Zarflama Analizi ve Malmquist Endeks Uygulaması”, Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(3), 106-120.