İKTİSAT EĞİTİMİ MÜLKİYET YANLILIĞI İLİŞKİSİ: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNDEN BİR ARAŞTIRMA

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 19, 269 - 282, 31.12.2025

Çağatay Öney , Esra Sincer

Öz

Hakim iktisat teorisinin aksine davranışsal ve deneysel iktisatçılar çalışmalarında bireylerin her zaman rasyonel karar ve tercihte bulunmadığını ortaya koymaktadır. Sınırlı rasyonel bireyler iktisadi kararlarında birtakım karar yanlılıklarına sahip olmaktadır. Bireylerin karar yanlılıklarından birisi de mülkiyet yanlılığıdır. Mülkiyet yanlılığı dayanıklı tüketim piyasasında düşük işlem hacmine yol açmaktadır. Bundan ötürü iktisat eğitiminin sunduğu rasyonel birey temelli araçların, bireylerin mülkiyet yanlılığından kurtulmasına katkı sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi önem taşımaktadır. Buradan hareketle çalışmanın temel sorusu iktisat eğitimi ile mülkiyet yanlılığı arasında ilişki olup olmadığıdır. Veri toplamak amacıyla Süleyman Demirel Üniversitesi iktisat bölümü ve tarih bölümünde yer alan 134 öğrenci ile anket yapılmıştır. Anket mülkiyet yanlılığını ölçmeye yönelik dört farklı hipotetik soru ve demografik sorulardan oluşmaktadır. Dört farklı hipotetik sorunun dayandığı senaryolardan ikisi; malın kişi için özel bir anlam ifade etmediği -ifade ettiği durumda doğrudan değiş tokuş işleminin gerçekleştirilmesi üzerinden mülkiyet yanlılığının ölçülmesine yöneliktir. Diğer iki soru ile ise; İhtimale karşı sahiplenme durumunda sahip olunan kart-diğer kart arasında ve incelenen kart-diğer kart arasında seçim yapma üzerinden mülkiyet yanlılığını ölçülmektedir. Veri analiz yöntemi olarak ki- kare analiz yöntemi kullanılmaktadır. Neticede her bir senaryo için p değerleri sırasıyla p=0.671, p=0.137, p=0.405, p=0.663 değerleri 0.05’ den büyük olup iktisat eğitimi ile mülkiyet yanlılığı arasında ilişki olmadığı bulgusuna ulaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İktisat Eğitimi , Sınırlı Rasyonalite , Mülkiyet Yanlılığı , Davranışsal İktisat

Kaynakça

• Akdere, Ç. ve Büyükboyacı, M. (2015). “Davranışsal İktisat ve Sınırlı Rasyonellik Varsayımı”, D. Dumludağ vd. (Ed.), İktisatta Davranışsal Yaklaşımlar, içinde (), Ankara:İmge Kitabevi.
• Bauman, Y. ve Rose, E., (2011), “Selection or Indoctrination: Why do Economics Students Donate Less than the Rest?”, Journal of Economic Behavior and Organisation, 79,318-327.
• Berkman, E.T., Kahn,L.E. ve Livingston, J. L., (2016), “Valuation as a Mechanism of Self Control and Ego Depletion”, E. R., Hirt, J. Clarkson, ve L., Jia (Eds.) Self Regulation and Ego Control, içinde (255-279), USA:Elsevier Academic Press
• Carter, J. R. ve Irons, M. D., (1991), “Are Economists Different, and If So Why?”, Journal of Economic Perspectives, 5 (2), 171-177.
• Chen, B., Lin, W. ve Wang, A., (2021), “The Casual Impact of Economics Education on Decision Making:Evidence From a Natural Experiment in China”, Journal of Economic Behavior and Organization, 188, 1124-1143.