KURU MEYVE SEKTÖRÜNDE MUKAVVA KARTON AMBALAJ TEDARİKÇİSİ SEÇİM PROBLEMİ ANALİZİ

Öz

Çalışmanın amacı kuru meyve sektöründe kullanılan mukavva karton kutu ambalajı tedarikçi seçim problemini bulanık SWARA ve bulanık RAWEC yöntemleri ile analiz etmektir. Çalışmanın ilk kısmında bulanık SWARA yöntemi ile mukavva karton kutu tedarikçisi seçimindeki kriterler uzman görüşleri toplanarak ve konsolide edilerek belirlenmiş olup en önemliden en önemsize şu şekilde sıralanmıştır: K4-mukavva karton kutunun mukavemeti, K1-tedarikçi firmanın gıdaya uygunluk belgesi sahibi olması, K5-mukavva karton kutunun ebat uyumu, K2-tedarikçi firmanın BRC Gıda Güvenliği Sertifikası sahibi olması, K6-mukavva karton kutunun ağırlık uygunluğu, K3-mukavva karton kutunun geri dönüşüm oranı. Kuru meyve firmasının tedarikçi havuzunda yer alan beş farklı tedarikçinin bu kriterler karşısındaki performans değerlendirmeleri uzmanlar tarafından yapılmış olup bu değerlendirmeler bulanık RAWEC ile analiz edilmiştir. Buna göre, her kriterde yüksek başarı puanı alan, sektörel bilgisi ve sunduğu rekabetçi fiyatlar ile öne çıkan T1 en iyi tedarikçi alternatifi olarak seçilmiştir. T5 çoklu tedarikçi stratejisine uygun iyi bir ana tedarikçi alternatifidir. T2 pek çok yönden yeterli, T3 ise Tedarikçi Geliştirme Programı’na alınması gereken bir tedarikçi alternatifidir. Negatif final değeri ile T4’ün kriterlerdeki beklentiyi karşılamadığı analiz edilmiştir ve tedarikçi havuzundan çıkarılması gerektiği önerilmektedir. Çalışma bulanık RAWEC yönteminin tedarikçi seçim problemine uygulanmasıyla literatüre metodolojik katkıda bulunmaktadır. Gelecek çalışmalarda, geri planda kalmış bir kriter olan mukavva karton ambalajın geri dönüşüm oranı ile ilgili analizler yapılabilir. Ayrıca, tedarikçi performansının dinamik modellemesine olanak tanıyan yapay zekâ destekli ÇKKV yaklaşımları üzerine de odaklanılabilir.

Anahtar Kelimeler

• tedarikçi seçim problemi
• bulanık SWARA
• bulanık RAWEC

ANALYSIS OF THE CARTON PACKAGING SUPPLIER SELECTION PROBLEM IN THE DRIED FRUIT INDUSTRY

Öz

This study aims to analyze the supplier selection problem for carton packaging in the dried fruit industry using fuzzy SWARA and fuzzy RAWEC methods. Firstly, the experts' opinions were collected and consolidated regarding the selection criteria of carton packaging suppliers. They were analyzed via the fuzzy SWARA method and ranked in descending order of importance as follows: K4-strength of the carton packaging, K1-food compliance certificate, K5-Evet, carton packaging dimensional compatibility, K2-BRC Food Safety Certificate, K6-carton packaging weight suitability, and K3-recycling rate of the carton packaging. Subsequently, the performance of five potential suppliers within the firm's pool was evaluated against these criteria by experts, and the data were analyzed using the fuzzy RAWEC method. Consequently, T1 was identified as the best supplier alternative, distinguishing itself through high performance across all criteria, extensive sector knowledge, and competitive pricing. Furthermore, T5 emerged as a strong substitute to T1 in a multi-sourcing strategy. T2 was found adequate in many respects, whereas T3 was identified as a candidate requiring inclusion in a Supplier Development Program. Finally, T4 failed to meet expectations, therefore, should be excluded from the supplier pool. This research constitutes a methodological advancement by applying fuzzy RAWEC in supplier selection. Subsequent scholarship might analyze the overshadowed recycling criterion and investigate AI-augmented MCDM frameworks to adaptively model supplier performance.

Anahtar Kelimeler

• supplier selection problem
• fuzzy SWARA
• fuzzy RAWEC

Kaynakça

1. Adalı, E. A., & Işık, A. T. (2017). BİR TEDARİKÇİ SEÇİM PROBLEMİ İÇİN SWARA VE WASPAS YÖNTEMLERİNE DAYANAN KARAR VERME YAKLAŞIMI. International Review of Economics and Management, 5(4), 56-77. https://doi.org/10.18825/IREMJOURNAL.335408
2. Agarwal, P., Sahai, M., Mishra, V., Bag, M., & Singh, V. (2011). A review of multi-criteria decision making techniques for supplier evaluation and selection. International Journal of Industrial Engineering Computations, 2(4), 801-810. https://doi.org/10.5267/j.ijiec.2011.06.004
3. Agarwal, S., Kant, R., & Shankar, R. (2020). Evaluating solutions to overcome humanitarian supply chain management barriers: A hybrid fuzzy SWARA – Fuzzy WASPAS approach. International Journal of Disaster Risk Reduction, 51, 101838. https://doi.org/10.1016/J.IJDRR.2020.101838