EVRENSEL TEMEL GELİR VE BENZERİ UYGULAMALAR: ÜLKE DENEYİMLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMESİ
Öz
Evrensel Temel Gelir (ETG), bireylere koşulsuz düzenli gelir desteği sağlanmasını öngören bir sosyal politika önerisidir. Son yıllarda yaşanan teknolojik dönüşüm, demografik değişimler ve sosyal koruma sistemlerinin sürdürülebilirliğine ilişkin tartışmalar, ETG’ye yönelik akademik ve politik ilgiyi yeniden artırmıştır. Buna karşın ETG’nin yoksulluk, çalışma davranışları, gelir dağılımı ve mali sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerine ilişkin görüş ayrılıkları devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, ETG ve benzeri uygulamaları karşılaştırmalı doküman incelemesi yöntemiyle analiz etmek ve konu üzerine yapılan tartışmaları uygulama örnekleri üzerinden değerlendirmektir. Çalışma kapsamında Moğolistan, İran, Alaska ve Makao’da uygulanan kamu politikası uygulamaları ile Namibya, Hindistan, Kenya, Finlandiya ve Kanada (Mincome)’da deneysel nitelikte uygulanan pilot uygulamalar incelenmiştir. Uygulamalar; amaçları, temel özellikleri, bulguları ve ETG literatürüne sağladığı katkılar bakımından sistematik biçimde karşılaştırmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre, gelir güvencesi, özellikle düşük gelirli ve ekonomik açıdan kırılgan gruplarda yoksulluğun azaltılmasına katkı sağlayabildiği, çalışma davranışlarını belirgin biçimde olumsuz etkilediğine ilişkin ise güçlü kanıtların bulunmadığı gözlemlenmiştir. Bunun yanında birçok uygulama sonucu, sağlık, eğitim ve bireysel iyi oluş göstergelerinde olumlu gelişmeler elde edildiği rapor edilmiştir. Gelir transferlerinin sosyal adalet ve gelir dağılımına katkısının, incelenen uygulamanın tasarımına ve finansman yapısına bağlı olarak değişebildiği sonucuna varılırken, uygulamanın mali açıdan sürdürülebilirliğini ise ETG’nin kendisinden ziyade uygulamanın finansman modeli, ülkedeki ekonomik koşullar ve ülkenin kurumsal alt yapısıyla yakından ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, yalnızca farklı ülke uygulamalarını tanımlamak yerine; bu uygulamaları ETG’ye ilişkin temel tartışma soruları çerçevesinden değerlendirerek ortak bulguları sistematik biçimde sentezlemeyi amaçlamaktadır. Bu yönüyle araştırma, ETG ve benzeri uygulamaları karşılaştırmalı doküman incelemesi yöntemiyle analiz ederek elde edilen bulguları ortak tartışma eksenleri altında değerlendiren nitel bir araştırma çalışmasıdır. Elde edilen sonuçlar ve değerlendirmeler ETG literatürüne katkı sağlayacak nitelikte özgünlüğe sahip bulgular ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışmanın gelecekte sosyal politika alanında yürütülecek akademik çalışmalara ve politika tartışmalarına da katkı sunması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
UNIVERSAL BASIC INCOME AND SIMILAR PRACTICES: A COMPARATIVE ASSESSMENT OF COUNTRY EXPERIENCES
Öz
Universal Basic Income (UBI) is a social policy proposal that envisages providing individuals with unconditional, regular income support. Recent technological transformations, demographic changes, and debates regarding the sustainability of social protection systems have renewed academic and political interest in UBI. However, disagreements persist regarding the impact of UBI on poverty, work behavior, income distribution, and fiscal sustainability. The aim of this study is to analyze UBI and similar practices using a comparative document review method and to evaluate the debates on the subject through examples of implementation. The study examines public policy applications implemented in Mongolia, Iran, Alaska, and Macau, as well as experimental pilot applications implemented in Namibia, India, Kenya, Finland, and Canada (Mincome). The applications are systematically compared in terms of their objectives, key characteristics, findings, and contributions to the UBI literature. The findings indicate that income security can contribute to poverty reduction, particularly among low-income and economically vulnerable groups, but there is no strong evidence to suggest that it significantly negatively impacts work behavior. In addition, many applications have been reported to have resulted in positive improvements in health, education, and individual well-being indicators. While it was concluded that the contribution of income transfers to social justice and income distribution can vary depending on the design and financing structure of the application under examination, it was also found that the financial sustainability of the application is closely related to the financing model of the application, the economic conditions in the country, and the institutional infrastructure of the country, rather than the application itself. Instead of merely describing different country applications, this study aims to systematically synthesize common findings by evaluating these applications within the framework of fundamental discussion questions related to income transfers. In this respect, the research is a qualitative study that analyzes income transfers and similar applications using a comparative document review method and evaluates the findings under common axes of discussion. The results and evaluations yield original findings that will contribute to the literature on income transfers. In this respect, it is expected that the study will also contribute to future academic studies and policy discussions in the field of social policy.
Anahtar Kelimeler
