TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Meryem Özdemir; Levent Kösekahyaoğlu

TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Günümüzde endüstri içi ticaret (EİT) her geçen gün daha da önem kazanmaktadır. 1960’lı yıllar sonrasında dünya ticaretinde EİT’nin payının giderek artması nedeniyle, ülkeler arası rekabet gücü kıyaslamalarında ve yeni dış ticaret kuramlarında EİT kaynaklı yeni argümanlar ortaya konulmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’nin 1990-2017 döneminde gerçekleşen dış ticareti baz alınarak, ihracattaki payı en yüksek 20 sektörlerde EİT düzeyinin hesaplanması amaçlanmıştır. Bu amaçla, Türkiye’nin seçilmiş sektörlerinin EİT seviyeleri Grubel-Lloyd endeksi kullanılarak hesaplanmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, incelenen 20 sektörden sadece 7 tanesinde EİT’nin yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Sözü edilen sektörler; motorlu kara taşıtları, traktörler, motosikletler (87 nolu ürün grubu), demir ve çelik (72 nolu ürün grubu), demir ve çelikten eşya (73 nolu ürün grubu), alüminyum ve alüminyumdan eşya (76 nolu ürün grubu), mobilyalar, yatak takımları, aydınlatma cihazları (94 nolu ürün grubu), kauçuk ve kauçukta eşya (40 nolu ürün grubu) ve pamuk, pamuk ipliğidir (52 nolu ürün grubu).

Anahtar Kelimeler

İhracat,Endüstri İçi Ticaret,Grubel-Lloyd Endeksi

Kaynakça

Abd-el-Rahman, K., (1991), “Firms’ Competitive and National Comparative Advantages as Joint Determinants of Trade Composition”, Review of World Economics, 127(1), 83-97.
Aydın, A. O., (2008), Endüstri-İçi Ticaret: Türkiye Üzerine Bir İnceleme, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul.
Balassa, B., (1966). “Tariff Reductions and Trade in Manufactures Among the Industrial Countries”, The American Economic Review, 56(3), 466-473.
Bedir, A. A., (2009), Uluslararası Ticarette Fiyata Dayalı Rekabet Gücü ile Endüstri İçi Ticaret Arasındaki İlişki: Türk İmalat Sanayi Örneği, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.
Brulhart, M. (1998), “Economic geography, industry location and trade: the evidence”, The World Economy, 21(6), 775-801.
Can, M. (2011), Türkiye’nin Bölge Ülkeleriyle Endüstri-İçi Ticaretinin Gelişimi: 1995- 2009, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Isparta.
Çepni, E., ve N. Köse, (2003), “Intra-Industry Trade Patterns of Turkey: A Panel Study”, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(3), 13-28.
Deviren, N. V. ve M. Karataş, (2007), “Türkiye İle Çin Halk Cumhuriyeti Arasındaki Endüstri-içi Ticaret”, İktisat İşletme ve Finans Dergisi, 22(250), 16-31.

Erün, G., (2010), “Türkiye ile AB, Gıda ve Canlı Hayvan Sektörü Dış Ticaretinde Endüstri-İçi Ticaret Analizi”, Ekonomi Bilimleri Dergisi, 2 (1), 71-78.
Erk, N. ve Y. Tekgül, (2001), ‘‘Ekonomik Entegrasyon ve Endüstri-içi Ticaret: Türkiye-AB Ülkeleri Arasındaki Endüstri-içi Ticaretin Ölçülmesi ve Ticaret Tipinin Belirlenmesi”, içinde METU International Conference on Economics V.
Greenaway, D., ve D. Milner, (1986), “The Economics of Intra-Industry Trade”, Basil Blackwell, Oxford.
Grubel, H. G., (1975)., “Intra-Industry Trade”, The Theory and Measurement of International Trade in Differentiated Products, 71-117.
Han, K. ve J. Lee. (2012), “FDI and Vertical Intra-Industry Trade between Korea and China”, Korea and the World Economy, 13 (1), 115-139.
Hellvin, L., (1996), “Vertical Intra-Industry Trade Between China and OECD Countries”, OECD Development Technical Papers, 114, 1-37.
Hu, X. ve Y. Ma. (1999), “International Intra-Industry Trade of China”, Weltwirtschaftliches Archiv, Kiel Institute for World Economics, 135 (1), 82-101.
Kurul, Z., (2010), AB ve Gümrük Birliği’nin Endüstri-İçi Ticaret Üzerindeki Etkisi ve Endüstri-İçi Ticaretin Belirleyenleri, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
Kösekahyaoğlu, L., (2002). “Does Trade Liberalisation Matter?” : An Analysis of Intra-Industry Trade for Turkey and the EU”, Marmara Journal of European Studies, 10(1), 113-135.
Küçükahmetoğlu, O., (2001), “Endüstri-içi Ticaret ve Türkiye”, Marmara Üniversitesi Avrupa Topluluğu Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi, 9(2), 129-153.
Şahin, D., (2015), “Türk Tekstil ve Hazır Giyim Sektörünün Endüstri İçi Ticaretinin Statik Analizi: AB-15 Ülkeleri ile Karşılaştırma”, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 49-66.
Şenoğlu, D., (2003), Measuring Vertical and Horizontal Intra Industry Trade for Turkish Manufacturing Industry Over Time, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
Şentürk, C., (2014), “Türkiye’nin Seçilmiş Ülkeler İle Endüstri İçi Ticaretinin Endeks Yöntemine Dayalı Analizi”, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(2), 207-230.
Şimşek, N., (2005), “Türkiye’nin Yatay ve Dikey Endüstri-içi Dış Ticareti”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 43-62.
Şimşek, N., (2008), Türkiye’nin Endüstri-İçi Dış Ticaretinin Analizi, Beta Yayınevi, İstanbul
Stiglitz, J. E., (1987), The Causes and Consequences of the Dependence of Quality on Price.
Vogiatzoglou, K., (2007), “Intra and Extra-EU Intra-Industry Trade in Greece: Trends, Determinants, and Structural Adjustment”, Journal of Economic and Social Research, 9(1), 19-54.
Vona, S., (1991), “On The Measurement of Intra-Industry Trade: Some Further Thoughts”, Weltwirtschaftliches archiv, 127(4), 678-700.
Xing, Y., (2007), “Foreign Direct Investment and China's Bilateral Intra-Industry Trade with Japan and The US”, Journal of Asian Economics, 18(4), 685-700.
https://biruni.tuik.gov.tr/disticaretapp/disticaret.zul?param1=21¶m2=0&sitcrev=0&isicrev=0&sayac=5802,(Erişim Tarihi: 01 Haziran 2019).
https://www.ticaret.gov.tr/, (Erişim Tarihi: 30 Haziran 2019).
http://www.tim.org.tr/tr/ihracat-arastirma-raporlari-ekonomi-ve-dis-ticaret-raporlari.html, (Erişim Tarihi: 5 Temmuz 2019).
http://www.tuik.gov.tr, (Erişim Tarihi: 01 Haziran 2019).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Tez Özeti

Yazarlar

Meryem Özdemir ^*
Türkiye

Levent Kösekahyaoğlu
0000-0002-5466-5396

Yayımlanma Tarihi

4 Ekim 2019

Gönderilme Tarihi

1 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

27 Eylül 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA33AY98HF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özdemir, M., & Kösekahyaoğlu, L. (2019). TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 1(1), 40-56. https://izlik.org/JA33AY98HF

AMA

1.Özdemir M, Kösekahyaoğlu L. TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. SOSGÜZ. 2019;1(1):40-56. https://izlik.org/JA33AY98HF

Chicago

Özdemir, Meryem, ve Levent Kösekahyaoğlu. 2019. “TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi 1 (1): 40-56. https://izlik.org/JA33AY98HF.

EndNote

Özdemir M, Kösekahyaoğlu L (01 Ekim 2019) TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi 1 1 40–56.

IEEE

[1]M. Özdemir ve L. Kösekahyaoğlu, “TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”, SOSGÜZ, c. 1, sy 1, ss. 40–56, Eki. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33AY98HF

ISNAD

Özdemir, Meryem - Kösekahyaoğlu, Levent. “TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi 1/1 (01 Ekim 2019): 40-56. https://izlik.org/JA33AY98HF.

JAMA

1.Özdemir M, Kösekahyaoğlu L. TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. SOSGÜZ. 2019;1:40–56.

MLA

Özdemir, Meryem, ve Levent Kösekahyaoğlu. “TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, c. 1, sy 1, Ekim 2019, ss. 40-56, https://izlik.org/JA33AY98HF.

Vancouver

1.Meryem Özdemir, Levent Kösekahyaoğlu. TÜRKİYE’NİN İHRACATÇI SEKTÖRLERİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN PAYI: 1990-2017 DÖNEMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. SOSGÜZ [Internet]. 01 Ekim 2019;1(1):40-56. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33AY98HF