Türkiye’de Hızlı Kentleşen 10 İlin Kentleşme Seviyesi Tespiti Çalışması

Öz

Bu çalışmada sosyal, ekonomik ve mekânsal göstergeler kullanılarak; Türkiye’de hızlı kentleşen, nüfus yoğunluğu 180 kişi/km 2 ve üzerinde olan 10 ilin 2009-2014 yılları arasında kentleşme düzeyindeki değişim tespit edilmiştir. Kentleşme kompozit indeksi; seçilen sosyal, ekonomik ve mekânsal göstergelerle, bilgi entropisi ağırlıklandırma metodu kullanılarak hesaplanmıştır. Bulgular çalışmanın kapsadığı yıllar içinde Zonguldak hariç tüm illerde farklı hızlarda kentleşmenin artış eğiliminde olduğunu göstermiştir. Ekonomik kentleşme açısından 2009-2014 yılları arasında Yalova ve Gaziantep’in diğer illere göre daha hızlı bir kentleşme gösterdiği belirlenmiştir. Kentleşmenin çalışmanın kapsadığı yıllar içindeki artış eğilimi ileride kentleşme özelinde sorunların Türkiye genelinde daha fazla artacağına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kentleşme,Kentleşme Düzeyi,Kentleşme İndeksi,Ekonomik Kentleşme

Determination of Urbanization Levels for 10 Rapidly Urbanizing Cities of Turkey

Öz

This study determined the change in urbanization index of 10 fast urbanizing cities with population densities of more than 180 capita/km 2 for the time period between 2009 and 2014. The urbanization index was estimated using information entropy weighting method using selected social, economic and spatial indicators. Findings indicate high rates of urbanization in all cities during the time period except the city of Zonguldak. Yalova and Gaziantep were identified as cities with higher rates of economic urbanization compared to other cities. High rates of urbanization during the time period 2009-2014 indicate urbanization specific issues in Turkey will increase in the future.

Anahtar Kelimeler

• Urbanization,Urbanization Level,Urbanization Index,Economic Urbanization

Kaynakça

1. Onuncu Kalkınma Planı 2014-2018,Ankara 2013,Sf,119 erişim Tarihi Mart 2017
2. Li Y.,Li Y., Zhou Y., Shi Y., Zhu X., 2011, “Investigation of a coupling model of coordination between urbanization and the environment” Journal of Environmental Management 98(2012) 127-133
3. Yüceşahin, M.M., Özgür, E.M. (2008). Türkiye kentlerinin kentleşme düzeylerinin demografik, ekonomik ve sosyal değişkenlerle belirlenmesi, Coğrafi Bilimler Dergisi, 6 (2): 27-51 http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/33/926/11543.pdf
4. Mehaina, M., El-Bastawissi, I., & Ayad, H. (2016). The comprehensive urbanization level index (CULI) as a new approach to reclassifying urban and rural settlements in Egypt. WIT Transactions on Ecology and the Environment, 204, 297-308.
5. Parady GT，Takami K and Harata N Estimation of a continuous urbanization level index using a latent variable approach CSIS DAYS 2015 http://www.csis.u-tokyo.ac.jp/csisdays2015/csisdays2015-ra-pdf/D07.pdf Accessed June 2017-06-14
6. Yang, M., Zhou, Y. Zhou, Y., & Wang, L (2010) A study of urbanization analysis using remote sensing data. In Information Science and Engineering (ICISE), 2010 2nd International Conference on (pp. 3486-3489). IEEE.
7. Han, J., Meng, X., Zhou, X., Yi, B., Liu, M., & Xiang, W. N. (2017). A long-term analysis of urbanization process, landscape change, and carbon sources and sinks: A case study in China's Yangtze River Delta region. Journal of Cleaner Production, 141, 1040-1050.
8. Ho, Y. F., & Wang, H. L. (2008). Applying fuzzy Delphi method to select the variables of a sustainable urban system dynamics model. In Proceedings of the 26th International Conference of System.

9. Schwarz, N. (2010). Urban form revisited—Selecting indicators for characterising European cities. Landscape and Urban Planning, 96(1), 29-47.