Rüya Tâbirnâmesi Üzerine Düş Metaforu Temelinde Göstergebilimsel Bir Değerlendirme

Works with old letters are important texts that form the basis of contemporary Turkish literature. These works not only reflect the language characteristics of the period in which they were written, but also contain structures that have depth in terms of meaning. The lack of writing facilities has led to the need to tell a lot with few words. This stuation has increased the semantic depth of ancient works. Dream interpretations are common works with many copies in manuscript libraries throughout Turkey. Many of these copies ara works created by translation from the interpretation that belongs to İbni Sîrîn. These works have been copyrighted with the contributions of their authors. İnterpretations are generally divided into sections in the form of chapters and different subjects related to dreams are mentioned in each section. The main metaphor is the dream. By using the language skillfully, works were created around the dream metaphor. The semiotic view, on the other hand, aims to reach the main meaning by revealing the layers of meaning of the works. By using text semiotics, the reader’s reading experience is focused. In our study, the copy of the work named “Rüya Tâbirnâmesi”, which is registered in the Kayseri Raşit Efendi Manuscript Library with the fixture number 1374, is based on. While examining the text, the concept of “exemplary reader” was used as the basis of the deram metaphor and the semantic structure was tried to be revealed.

Eski harfli eserler güncel Türk edebiyatının temelini oluşturan önemli metinlerdir. Bu eserler yazıldığı dönemin dil özelliklerini yansıttığı gibi anlam açısından da derinliği olan yapılar barındırmaktadır. Yazım imkânlarının da gelişmemiş olması az sözle çok şey anlatma ihtiyacını doğurmuştur. Bu durum eski eserlerin anlamsal derinliğini arttırmıştır. Rüya tabirnâmeleri ise Türkiye genelinde yazma eserler kütüphanelerinde birçok nüshası bulunan yaygın eserlerdir. Bu nüshaların birçoğu İbni Sîrîn’e ait olan Tâbirnâme’den tercüme yoluyla oluşturulmuş eserlerdir. Bu eserler yazarlarının da katkılarıyla telif hâlini almıştır. Tâbirnâmeler genellikle bab veya fasıl şeklinde bölümlere ayrılmış ve her bölümde rüya ile ilgili farklı konulara değinilmiştir. Temel metafor rüyadır. Dil ustaca kullanılarak rüya-düş metaforu etrafında eserler oluşturulmuştur. Göstergebilimsel bakış ise eserlerin anlam katmanlarını ortaya çıkararak asıl anlama ulaşmayı amaçlar. Metin göstergebilimi kullanılarak okurun okuma deneyimine odaklanılır. Çalışmamızda “Rüya Tâbirnâmesi” isimli eserin Kayseri Raşit Efendi Yazma Eser Kütüphanesi’nde 1374 demirbaş numarasıyla kayıtlı bulunan nüshası esas alınmıştır. Metin incelenirken “örnek okur” kavramı kullanılarak düş metaforu temel alınmış ve anlamsal yapı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.