Cebrâ İbrahim Cebrâ’nın Şâri‘u’l-Emîrât Adlı Otobiyografisinde Bağdat İzlenimleri

Duygu, düşünce, deneyim ve izlenimlerin kişisel bir anlatı içinde paylaşıldığı otobiyografi, bir yazarın edebî kişiliğini ortaya koyan önemli yazılardır. Bu çalışmada, Filistinli yazar Cebrâ İbrahim Cebrâ’nın Şâri‘u’l-Emîrât adlı otobiyografisinde ellili yılların Bağdat’ına dair izlenimleri incelenmektedir. Cebrâ’nın sürgün deneyimi ve edebî kariyeri, çalışmada vurgulanan hususlardır. Cebrâ, Arap-İsrail çatışması sırasında anavatanını terk etmek zorunda kalarak Mısır, Lübnan ve Amerika Birleşik Devletleri dahil olmak üzere yurtdışında uzun yıllar yaşadı. Bu sürgün deneyimi, yazar üzerinde derin bir etki bıraktı ve onun yazın kariyerini şekillendirdi. Yazarın farklı ilgi alanları ve yetenekleri, o dönemdeki entelektüel ve kültürel zenginliği yansıtarak, siyasi, sosyal ve kültürel değerlerin nasıl çatıştığını ve etkileşimde bulunduğunu göstermesi açısından önem arz etmektedir. Eserde yazarın hayatıyla kesişen bir dizi Iraklı şahsiyetin adı geçmektedir. Bu şahsiyetler, siyaset, ekonomi, yönetim ve eğitim alanlarında liderlik yapmış, Irak’ın kalkınmasına önemli katkılarda bulunmuş kişilerdir. Ayrıca, modernleşen toplumu etkileyen meslektaşları, arkadaşları, öğrencileri ve çeşitli kültürel faaliyetler de bu eserde yer almaktadır. Yine yaşadığı büyük aşkın Cebrâ’nın yazarlık hayatında ne denli büyük bir öneme sahip olduğu çalışmada ele alınan diğer bir husustur. Tüm bu unsurlar, modern Irak tarihinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Öte yandan bu çalışma, “Şâri‘u’l-Emîrât (Prensesler Caddesi)” isimli caddenin başta Cebrâ’nın edebî kariyeri olmak üzere Irak’ın tarihine ve toplumsal dönüşümüne olan katkısını vurgulamaktadır.

Autobiographies, in which feelings, thoughts, experiences and impressions are shared in a personal narrative, are important writings that reveal a writer's literary personality. This study examines Palestinian writer Jabrā Ibrahim Jabrā's impressions of Baghdad in the fifties in his autobiography Shāri‘u’l-Amīrāt. Jabrā’s experience of exile and his literary career are emphasized in the study. Jabrā was forced to leave his homeland during the Arab-Israeli conflict and lived abroad for many years, including Egypt, Lebanon and the United States. This experience of exile had a profound impact on the author and shaped his literary career. The author’s diverse interests and talents reflect the intellectual and cultural richness of the time, showing how political, social and cultural values clashed and interacted. A number of Iraqi figures whose lives intersect with the author’s are mentioned in the work. They have been leaders in politics, economics, administration and education, and have made significant contributions to Iraq’s development. Also included are his colleagues, friends, students and various cultural activities that influenced the modernizing society. The importance of the great love that Jabrā experienced in his life as a writer is also discussed in this work. All these elements constitute an important part of modern Iraqi history. On the other hand, this study emphasizes the contribution of the street named “Shāri‘u’l-Amīrāt (Princesses’ Street)” to the history and social transformation of Iraq, especially Jabrā’s literary career.