Ayşe Kulin’in “Güllü” Öyküsünün Feminist Edebiyat Kuramı Çerçevesinde Çözümlenmesi

Ayşe Kulin çağdaş Türk edebiyatının önemli ve üretken kadın yazarlarından biridir. Roman, öykü, şiir, deneme, anı, çocuk kitabı türünde pek çok eser veren yazar, kaynakları tanık olduğu, deneyimlediği olaylar ve kişilerden seçmiş, dili akıcı kullanmış, kurgu titizlikle işlemiştir. Eserlerinde dikkati çeken bir diğer ana özellik kadın, kadın yazar ve aydın duyarlığı ile topluma ve özellikle kadına ilişkin sorunları kaleme alırken başkişi olarak seçtiği kadın karakterleri idealize etmesidir. Aylin, Nimeta, Füreya, Nevra, Zeliha, Ayda, Azra, Yuna vd. ataerkil toplumda kendilik mücadelesi veren ideal kadının temsili kişileridir. Başkişi kadınların çoğunun ortak özelliği mücadeleyi elden bırakmayan, baskın karakterler olmasıdır. Ilımlı bir feminist olarak nitelendirilen Ayşe Kulin, kadını romanlarında olduğu gibi öykülerinde de sorunları ve mücadeleleri ile karakterize etmiştir. Sonuçta tüm tahakküme rağmen kendilik yoluna girmiş kadınları seçen yazar, yarattığı sahnelerle romanda yakaladığı ideal kadını kısa bir tür olan öyküde de okura tanıtmayı başarmıştır. Bu çalışmada Ayşe Kulin’in ilk basımda “Hayal” adı ile “Güneşe Dön Yüzünü” eserinde, sonrasında “Doğdum. Kızdım” eserinden “Güllü” adıyla yayımlanan öyküsü feminist edebiyat kuramı çerçevesinde çözümlenmekte, toplumda görülen kadın gerçekliği ve kadının eril tahakküm altında maruz kaldıkları ile mücadelesi başkişi Güllü karakteri temsilinde kurguya nasıl aktarıldığı ortaya konmaktadır.

Ayşe Kulin is one of the most important and prolific women writers of contemporary Turkish literature. The author, who has written many works in the genres of novels, short stories, poems, essays, memoirs and children's books, has chosen her sources from events and people she has witnessed and experienced, used fluent language, and meticulously processed fiction. Another main feature of her works is her sensitivity towards women, women writers and intellectuals, and her idealization of the female characters she chooses as protagonists when writing about the problems of society and especially women. Aylin, Nimeta, Füreya, Nevra, Zeliha, Ayda, Azra, Yuna, etc. are the representative figures of the ideal woman who struggles for herself in a patriarchal society. The common characteristic of most of the protagonist women is that they are dominant characters who never give up the struggle. Ayşe Kulin, who is described as a moderate feminist, characterizes women with their problems and struggles in her stories as well as in her novels. In the end, the author, who chooses women who have embarked on the path of self-determination despite all domination, has succeeded in introducing the ideal woman she captured in the novel to the reader in the short story, a short genre. In this study, Ayşe Kulin's short story, first published under the title “Hayal” in “Güneşe Dön Yüzünü” (Turn Your Face to the Sun) and later published under the title “Güllü” (Güllü) in “Doğdum. Kızdım” (I was born. I was a girl), is analyzed within the framework of feminist literary theory, and it is revealed how the reality of women in society and women's struggle with what they are exposed to under masculine domination are transferred to fiction in the representation of the protagonist character Güllü.