Araştırma Makalesi

Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi

Cilt: 11 Sayı: 1 26 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi

Öz

Günlük hayat, göstergeler ve bunların oluşturduğu imgelerle sarılmış durumdadır. Bu sebeple günümüz dünyasında görsellerin toplum üzerindeki etkisi giderek artmaktadır. İnsanlar dış dünyayı anlamaya çalışırken çoğunlukla görselleri kullanmaya başlamıştır. Reklamlar da göstergelerin oluşturduğu imgelem dünyasını kullanarak etkileyici kurgular oluşturmaktadır. Bu bağlamda reklamlar kültürel çözümlemeler yapmak için uygun bir yapıya sahiptir. Reklamların düz anlamlarının yanında yan anlamlarının ortaya çıkarılması kültürel özelliklerden yararlanan mit ve ideolojilerin neler olduğunu anlamaya yardımcı olacaktır. Bu bakımdan reklamların doğru çözümlenmesi için göstergelerin ilk anlamlarının arkasında gizli olan anlam dizgelerinin incelenmesi ve yorumlanması gerekmektedir. Göstergebilim, reklamları oluşturan dilsel ve görsel göstergeleri incelerken reklamın arkasında saklı olan ideoloji, değerler gibi anlam dizgelerine ulaşmaya çalışır. Çalışmamızda Damar reklamı göstergebilimsel açıdan incelenecektir. Bu çalışmada Roland Barthes’ın göstergebilim yaklaşımı temel alınarak görsel göstergelerle dil iletileri bir arada değerlendirilecektir. Göstergelerin düz anlamlarının yanında asıl vurgulanmak istenen yan anlamları da dikkate alınacaktır. Yine göstergelerin arkasındaki kültürel kodlar ve halk bilimi unsurları açığa çıkarılmaya çalışılacaktır. İnceleme sonucunda değerlendirilen reklamın halk bilimi unsurları bakımından zengin olduğu, bu unsurların reklam filmiyle izleyici arasında samimiyet, mizah, yerlilik gibi duyguları harekete geçirdiği, reklam bildirgesindeki yan anlamların ortaya çıkmasına, mitlerin ve ideolojilerin sert yapısını kırarak bu unsurların yorumlanmasına yardımcı olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Reklamlar, göstergebilim, kültür, halk bilim, çözümleme

Kaynakça

  1. Artun, Erman (2009). Türk Halkbilimi. İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  2. Bars, Mehmet Emin (2021). “Folklorizm, Fakelore, İcat Edilmiş Gelenek ve Reklam”. Bingöl Araştırmaları Dergisi 8(1), 27-50. https://doi.org/10.53440/bad.1005440
  3. Barthes, Roland (1979). Göstergebilim İlkeleri. (Çev. Berke Vardar ve Mehmet Rifat). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  4. Barthes, Roland (1990). Çağdaş Söylenler. (Çev. Tahsin Yücel). İstanbul: Hürriyet Vakfı Yayınları.
  5. Barthes, Roland (1993). Göstergebilimsel Serüven. (Çev. Mehmet Rifat ve Sema Rifat). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  6. Başer Çoban, Seda (2010). “Sözlü Gelenekten Sözün Geleneksizliğine: Atasözü ve Reklam”. Millî Folklor 22(888), 22-27.
  7. Batı, Uğur (2005). “Bir Anlam Yaratma Süreci ve İdeolojik Yapı Olarak Reklamların Göstergebilim Bir Bakış Açısıyla Çözümlenmesi”. C. Ü. Sosyal Bilimler Dergisi 29(2), 175-190.
  8. Becan, Cihan (2012). “Yeni (Duyuşsal) Reklam İletileri Bağlamında “Göstergeleri” Okumak: Göstergebilimsel Yöntemden Yararlanarak Bir Reklam İletisi Çözümlemesi”. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi 2(4), 36-52.
  9. Bircan, Ufuk (2015). “Roland Barthes ve Göstergebilim”. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi 13(26), 17-41.
  10. Ceylan, Muhammet Nuri (2023). “Reklam-Folklor İlişkisi ve Kültürel Değerlerin Reklamlarda Kullanımı Üzerine Bazı Tespitler”. Anasay 7(26), 12-25. https://doi.org/10.33404/anasay.1354986

Kaynak Göster

APA
Boz, İ. (2026). Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi. Söylem Filoloji Dergisi, 11(1), 203-220. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1853408
AMA
1.Boz İ. Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi. Söylem. 2026;11(1):203-220. doi:10.29110/soylemdergi.1853408
Chicago
Boz, İbrahim. 2026. “Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi 11 (1): 203-20. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1853408.
EndNote
Boz İ (01 Mart 2026) Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi. Söylem Filoloji Dergisi 11 1 203–220.
IEEE
[1]İ. Boz, “Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi”, Söylem, c. 11, sy 1, ss. 203–220, Mar. 2026, doi: 10.29110/soylemdergi.1853408.
ISNAD
Boz, İbrahim. “Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi 11/1 (01 Mart 2026): 203-220. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1853408.
JAMA
1.Boz İ. Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi. Söylem. 2026;11:203–220.
MLA
Boz, İbrahim. “Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi, c. 11, sy 1, Mart 2026, ss. 203-20, doi:10.29110/soylemdergi.1853408.
Vancouver
1.İbrahim Boz. Damar Reklamındaki Halk Bilimi Unsurlarının Göstergebilim Yöntemiyle Çözümlenmesi. Söylem. 01 Mart 2026;11(1):203-20. doi:10.29110/soylemdergi.1853408