Peride Celal’in Basılmış Hikâyelerinde Kadın Mutsuzluğu: Nedenler ve Yazarın Bakış Açısı

Yıl 2026, Cilt: 11 Sayı: 1, 292 - 310, 26.03.2026

Fatih Bayram

https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1853736

https://izlik.org/JA27FY45WE

Öz

Peride Celal’in hikâyelerinde kadınlar çoğu zaman mutsuzdur. Yazarın eserlerinde kadınların yaşadığı duygusal çöküntü, yalnızlık ve içsel çatışmalar dikkat çekicidir. Bu çalışmanın amacı, sanatçının yayımlanmış hikâyelerindeki kadınların mutsuzluklarını, bu mutsuzluğun temel nedenlerini ve sanatçının bu duruma bakış açısını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, hikâyelerdeki temalar, kişiler arası ilişkiler ve toplumsal koşullar değerlendirilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, kadınların mutsuzluklarının erkekler ve çocuklarla yaşanan sorunlardan, sevgi ya da sevgisizlikten ve sosyal–ekonomik yapıdan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bu unsurlar, yazarın kadın karakterlerini hem bireysel hem de toplumsal bir bakış açısıyla ele aldığını göstermektedir. Ayrıca elde edilen bulgular, yazarın bireysel psikolojiyi ve gündelik yaşamın sıradan yönlerini ustalıkla harmanlayarak kadının mutsuzluk nedenlerini çok katmanlı biçimde işlediğini ortaya koymaktadır. Peride Celal, kadınların yaşadığı duygusal kırılmaları gündelik hayatın gerçekliğiyle ilişkilendirir ve onların ruhsal dünyalarını derin bir duyarlılıkla yansıtır. Bu yaklaşım, yazarın kadın temsillerini feminist bir bakış açısından ziyade insani bir duyarlılıkla ele aldığını göstermektedir. Bu çalışma, Peride Celal’in hikâyelerindeki kadınların toplum içindeki konumlarını duygusal, psikolojik ve toplumsal yönleriyle ele alarak onların gerçek hayatta yaşadığı sorunlara farklı bir söylemle yaklaştığını ve bu sorunların ardındaki insani derinliği görünür kıldığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Peride Celal , Peride Celal hikayeleri , kadın sorunları , kadın

Women's Unhappiness in Peride Celal's Published Stories: Causes and the Author's Perspective

https://izlik.org/JA27FY45WE

Öz

In Peride Celal’s stories, women are often portrayed as unhappy. The works of the author draw attention to the emotional breakdown, loneliness, and internal conflicts experienced by female characters. The aim of this study is to examine the unhappiness of women in Celal’s published stories, the underlying causes of this unhappiness, and the author’s perspective on the issue. Accordingly, the themes in the stories, interpersonal relationships, and social conditions were evaluated. The analysis revealed that women’s unhappiness stems from issues with men and children, the presence or absence of affection, and the socio-economic structure. These factors indicate that the author approaches her female characters from both individual and societal perspectives. Furthermore, the findings demonstrate that Celal skillfully combines individual psychology with the ordinary aspects of daily life, addressing the causes of women’s unhappiness in a multi-layered manner. She relates the emotional fractures experienced by women to the realities of everyday life, portraying their inner worlds with profound sensitivity. This approach suggests that the author treats female representation not from a strictly feminist perspective, but rather with a humane sensibility. The study reveals that by examining the emotional, psychological, and social dimensions of women’s positions in society, Peride Celal presents a distinctive discourse on the real-life challenges faced by women and highlights the human depth underlying these issues.

Anahtar Kelimeler

Peride Celal , Peride Celal stories , women's issues , woman

Kaynakça

• Bilginer, Tülay (1996). “Röportaj”. Çok Katmanlı Duyarlıklar Yazarı Peride Celal (Haz. Alpay Kabacalı). İstanbul: TÜYAP Yayınları.
• Celal, Peride (2000). “Plajda”. Jaguar. İstanbul: Can Yayınları.
• Celal, Peride (2020a). “Mektup”. Mektup. İstanbul: H2O Kitap.
• Celal, Peride (2000). “Jaguar”. Jaguar. İstanbul: Can Yayınları.
• Celal, Peride (2020a). “Böcek”. Mektup. İstanbul: H2O Kitap.
• Celal, Peride (2020b). “Melahat Hanımın Düzenli Yaşamı”. Melahat Hanımın Düzenli Yaşamı. İstanbul: H2O Kitap.
• Celal, Peride (2000). “Putana”. Jaguar. İstanbul: Can Yayınları.
• Celal, Peride (2020b). “İskele”. Melahat Hanımın Düzenli Yaşamı. İstanbul: H2O Kitap.
• Celal, Peride (2000). “Çocuk”. Jaguar. İstanbul: Can Yayınları.
• Celal, Peride (2019). “Bir Hanımefendinin Ölümü”. Bir Hanımefendinin Ölümü. İstanbul: H2O Kitap.
• Celal, Peride (2020b). ““Ağaç””. Melahat Hanımın Düzenli Yaşamı. İstanbul: H2O Kitap.
• Enginün, İnci (2014). Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. İstanbul: Dergâh Yayınları.
• Gemili, Volkan (2023). “Türk Öykücülüğünde Eğilimler (1960-1980)”. Türk Dili Dergisi, 862, 342-368.
• Gencer, Tülay (2024). “Son Posta Gazetesinde Peride Celal’in Kadın Röportajları: ‘Çalışan Kadınlar Arasında’”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, Prof. Dr. Eşref Buharalı Özel Sayısı (Kasım 2024): 515-32. https://doi.org/10.53718/gttad.1546671.
• Kabacalı, Alpay (1996). Çok Katmanlı Duyarlıklar Yazarı Peride Celal. İstanbul: TÜYAP Yayınları.
• Karahan, Burcu (2002). Peride Celal’in Romanlarında Kadın Kimlikleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Bilkent Üniversitesi.
• Mutluay, Rauf (1996). “Üç Yirmidört Saat”. Çok Katmanlı Duyarlıklar Yazarı Peride Celal (Haz. Alpay Kabacalı). İstanbul: TÜYAP Yayınları.
• Nurdan, Gülçin Tuğba (2018). “Peride Celal”. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/peride-celal (Erişim tarihi: 10.10.2025).
• Nurdan, Gülçin Tuğba (2021). “Üç Yirmidört Saat Romanında Modernizm Algısı”. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi 6(3), 1-9.
• Serrican Kabalcı, Ece (2023). “Peride Celal’in Tefrika Romanı: “Ölen ve Dirilen Adam”. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 8(2), 692-712. https://doi.org/10.32321/cutad.1352875
• Serrican Kabalcı, Ece (2024). “Peride Celal’in Son Şarkısı’nda Türk Musikisi ve Batı Müziği”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 61, 79-89. https://doi.org/10.30794/pausbed.1370031
• Ulusoy Tunçel, Ayşe (2023). “Bu Yalan Tango Romanında Peride Celal’in Bir Kadın Yazar Olarak Portresi”. Folklor Akademi Dergisi 6(2), 851-867. https://doi.org/10.55666/folklor.1319385
• Yılmaz, Habibe Beyza (2025). Peride Celal’in Romanlarında Çatışmalı Anne-Kız İlişkisine Psikanalitik Bir Yaklaşım. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
• Zorkul, Tahir (2006). Peride Celal’in Hayatı ve Eserleri Üzerine Bir Araştırma. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi.