Fabricating the Docile Subject: A Foucaultian Analysis of the Pedagogical Panopticon in La lengua de las mariposas

Bu çalışma, Manuel Rivas’ın kısa öykülerinden uyarlanan José Luis Cuerda imzalı La lengua de las mariposas (1999) filmini; Michel Foucault’nun panoptisizm, disipline edici iktidar ve “uysal bedenlerin” üretimi teorileri ışığında incelemektedir. İspanyol İç Savaşı’nın arifesinde geçen hikaye, totaliter dürtülerin taşralı bir Galiçya kasabasının en kılcal damarlarına kadar nasıl sızdığını ele almaktadır. Bu makale, İspanya’daki Cumhuriyetçiler ile Milliyetçiler arasındaki makro düzeydeki siyasi çatışmaya odaklanmak yerine, filmin okul, kilise ve evcil mekân (aile) gibi kurumların birer gözetim aygıtı olarak işlediği “pedagojik bir panoptikonu” tasvir ettiğini ileri sürmektedir. Yöntemsel olarak çalışma, Javier Gómez Tarín’in işitsel-görsel anlatı kuramına dayanan bir film metni analizini benimsemekte ve görünmez ideolojik mekanizmaların ışık, sinematografi, işitsel ögeler ve mekânsal düzenlemeler gibi özgün sinematik araçlar üzerinden ekrana nasıl yansıdığını çözümlemektedir. Çalışma, hümanist öğretmen Don Gregorio’nun sunduğu alternatif eğitim modelinin çöküşünü ve çocuk kahraman Moncho’nun trajik bir biçimde koşullandırılmasını analiz ederek, iktidar yapılarının otogözetimi (kendi kendini denetlemeyi) ve zorlayıcı normalleşmeyi nasıl dayattığını ortaya koymaktadır. Nihayetinde bu makale, faşizmin yükselişinin yalnızca egemen bir şiddet yoluyla değil, zamanla kendi kendilerinin gardiyanı haline gelen bireylerin içselleştirilmiş korku ve zorlamalarıyla gerçekleştiğini göstermektedir.

This study examines Jose Luis Cuerda’s film La lengua de las mariposas (1999), adapted from Manuel Rivas’s short stories, through the lens of Michel Foucault’s theories of panopticism, disciplinary power, and the production of "docile bodies." Set on the eve of the Spanish Civil War, the narrative captures how totalitarian impulses infiltrate the microscopic layers of a provincial Galician town. Rather than focusing solely on the macroscopic political strife between Republicans and Nationalists, this paper argues that the film portrays a "pedagogical panopticon" where institutions like the school, the church, and the domestic space operate as surveillance apparatuses. By analyzing the breakdown of the humanist teacher Don Gregorio’s alternative educational model and the tragic conditioning of the child protagonist Moncho, the study demonstrates how power structures enforce self-surveillance and coercive normalization. Ultimately, the paper illustrates that the rise of fascism is achieved not merely by sovereign violence, but through the internal coercion of individuals who eventually become their own wardens.