Yusuf Atılgan'ın "Çıkılmayan" Adlı Öyküsünde Gölge Arketipi ve Kitle Psikolojisi

Edebî eserlerde arketipler farklı şekillerde ortaya çıkmaktadır. Gölge arketipi, Carl Gustav Jung’un kolektif/ortak bilinç dışı kuramında yer alan önemli arketiplerden birisidir. Gölge; insan, toplum ve medeniyet tarafından hoş karşılanmadığı için bilinç dışına bastırılan ilk benliğimizdir. Gölgenin ortaya çıkmasına imkân sağlayan nedenlerden biri kitledir. Bireyin psikolojisine nazaran kitle psikolojisi birçok durumda farklılık göstermektedir. Bu makale, öncelikle gölge arketipi ve kitle psikolojisini tanımlamaya, daha sonra Yusuf Atılgan’ın, “Çıkılmayan” adlı öyküsünde gölge arketipi ve kitle psikolojisinin başkarakter üzerindeki etkisini anlamlandırmaya çalışacaktır.

In literary works, the archetypes arise in various forms. The shadow archetype is one of the most important components of Carl Gustav Jung’s collective unconscious theory. The shadow is our primary ego suppressed to unconscious since it is not well received by the society and civilization. One of the reasons that urge the shadow to appear is the mass, and mass psychology is more changeable than individual pschology in many cases. This article primarily aims at defining the shadow archetype and mass psychology and secondly, it tries to explain their effect on the protagonist in the story of “Çıkılmayan” by Yusuf Atılgan.