Ev ile Yazı Arasında Mekik Dokuyan Denemeler: Nurdan Gürbilek’ten Ev Ödevi

Nurdan Gürbilek, Türk edebiyatı metinlerine deneme penceresinden eleştirel bir üslupla bakabilen isimlerin başında gelir. Ele aldığı anlatıları disiplinlerarası bir eleştiri metoduyla derinlemesine analiz edip açımlamaya çalışan Gürbilek, kışkırtıcı sorular sorarak onlar üzerinde -alışılmışın dışında- muhtelif okuma, düşünme ve yorumlama yolları arar. 1980’li yılların Türkiye’sindeki kültürel zemini çözümlemeye çalıştığı ilk kitabı Vitrinde Yaşamak (1992) ile girdiği eleştirmenlik macerası, Yer Değiştiren Gölge (1995) ve Ev Ödevi (1999) ile devam eder. Türkiye’nin yakın tarihinde ön plana çıkmış kültürel imgeleri konu edindiği Kötü Çocuk Türk’ü (2001), edebiyat ve “endişe” kavramı arasındaki ilişkinin irdelendiği Kör Ayna, Kayıp Şark (2004) izler. Mağdurun Dili (2008), edebiyatı “mağduriyet” nosyonu çerçevesinde ele alan denemelerden oluşurken Benden Önce Bir Başkası (2011), bir yazarı başka bir yazarın ışığında okuyan yazılardan oluşur. Gürbilek’in son yayımlanan Sessizin Payı (2015) adlı kitabı ise sessizlik, konuş(a)ma(ma) ve adalet kavramları arasındaki bağlantıları çeşitli edebî metinler üzerinden tartışmaya açar. Bu çalışmada ise yukarıda bahsi geçen inceleme/eleştiri dizilerinden biri olan Ev Ödevi (1999) tanıtılacak ve kitapta sorunsallaştırılan ev ile yazı arasındaki ilişki tema ve yapı bakımından incelenecektir.