Sevgi Soysal'ın "Yürümek" Adlı Romanını Bildungsroman ve Kadın Bildungsromanı Olarak Okumak
Öz
Bildungsroman; kişinin çocukluk evresinden
başlayarak yetişkin bir birey olma yolunda geçirdiği ruhsal ve bilişsel
değişimi, büyümeyi, olgunlaşmayı, kazandığı farklı bakış açıları ve benlik
anlayışını, birey-toplum diyalektiği bağlamında işleyen roman türüdür. İşlenen
kişi üzerinden toplumun kültür ve idealleri ortaya konulur. Kişi, içinde
bulunduğu toplumda eğitim, ilişkiler, kurallar ve düzen çerçevesinde kendisine
bir nokta arar. Buradan hareketle Sevgi Soysal’ın Yürümek adlı romanı incelendiğinde Elâ ve Memet’in ilkokul
yıllarından başlayarak geçirdiği süreçlerin detaylı bir biçimde ortaya konmuş
olduğu görülmektedir.
Çalışmada Elâ ve Memet’in gelenek, sınıf ayrımı ve cinsiyet eşitsizliği üçgeninde şekillenen kişilikleri bildungsroman özelliklerine göre incelenmiştir. Bildungsroman türünün 20. yüzyıla kadar erkek karakteri konu etmesi beraberinde erkek bildungsromanı ve kadın bildungsromanı farklı mıdır, tartışmasını getirmiştir. Dönemin eserleri incelendiğinde böyle bir ayrımın olduğunu söylemek mümkündür. Bu nedenle çalışmada bildungsroman özellikleri açısından Memet, kadın bildungsromanı özellikleri açısından da Elâ incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Sevgi Soysal,bildungsroman,kadın bildungsromanı,Yürümek,roman
Kaynakça
- Aytaç, Gürsel (2009). Edebiyat Yazıları 2000-2010. Ankara: Phoenix Yayınları.
- Bakhtin, Mikhail (2005). Sanat ve Sorumluluk. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Bakhtin, Mikhail (2016). Söylem Türleri. İstanbul: Metis Yayınları.
- Bayram, Sibel (2014). “Meşa Selimoviç’in ‘Kale’ Adlı Romanını Bildungsroman Olarak Okumak” Hikmet 23. s.152-167.
- Golban, Petru (2017). “Bildungsromanın Tarihsel Gelişimine Bir Bakış: Antik Dönemden Romantik Döneme Bildungsroman Alt Türünün Ortaya Çıkışı” Humanitas 5(10). s.111-141.
- Gürle, Meltem (2018). Ölülerle Konuşmak. İstanbul: İletişim Yayınları.
- Mackinnon, Catharine A. (2015). Feminist Bir Eleştiri Kuramına Doğru. İstanbul: Metis Yayınları.
- Mercan, Evşen (2009). Tezer Özlü’nün Çocukluğun Soğuk Geceleri ve Yaşamın Ucuna Yolculuk Romanlarını Öz-Anlatımlı Kadın Bildungsromanı Olarak Okumak Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.
- Parla, Jale ve Akarlı, Engin (1978). “Roman ve Toplum Sorunları” Boğaziçi Üniversitesi Dergisi 6. s.239-245.
- Sevinç, Canan (2016). “Sanatçı Romanı (Künstlerroman) Olarak Karartma Geceleri” Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 11. s.95-113.
